20. Vun trồng Khu vườn
Tôi đã học được rất nhiều từ trải nghiệm đột quỵ này, đến nỗi tôi thực sự cảm thấy may mắn khi được đi trên hành trình này. Nhờ chấn thương này, tôi đã có cơ hội chứng kiến tận mắt một vài điều về bộ não của mình mà nếu không, tôi sẽ không bao giờ có thể tưởng tượng được là sự thật. Vì những hiểu biết giản đơn này, tôi sẽ luôn biết ơn – không chỉ cho bản thân tôi mà còn cho niềm hy vọng rằng những khả năng này có thể mang lại cho cách chúng ta, với tư cách là con người, lựa chọn nhìn nhận và nuôi dưỡng bộ não của mình, và hệ quả là cách chúng ta hành xử trên hành tinh này.
Tôi biết ơn vì bạn đã sẵn lòng cùng tôi tham gia vào hành trình sâu sắc này. Tôi chân thành hy vọng rằng dù hoàn cảnh nào đã đưa bạn đến với cuốn sách này, bạn sẽ bước tiếp và thu lượm được một vài hiểu biết về bộ não của chính mình hay của người khác. Tôi tin tưởng bằng tâm thức từ trái tim của bán cầu não phải của mình rằng cuốn sách này giờ đây sẽ từ tay bạn đến với tay một người nào đó có thể được lợi ích từ nó.
Tôi luôn kết thúc email của mình bằng một câu trích dẫn của Einstein. Tôi tin rằng ông đã nói đúng khi nói, "Tôi phải sẵn sàng từ bỏ con người hiện tại của mình để trở thành con người mà tôi sẽ là." Tôi đã học được một cách khó khăn rằng khả năng tồn tại trên đời của tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự toàn vẹn của mạng lưới thần kinh của mình. Từng tế bào xinh đẹp một, từng mạch thần kinh một, ý thức mà tôi trải nghiệm trong não bộ là nhận thức tập thể được tạo nên bởi những thực thể nhỏ bé kỳ diệu ấy khi chúng đan kết lại thành tấm lưới mà tôi gọi là tâm trí. Nhờ vào tính dẻo của thần kinh, khả năng dịch chuyển và thay đổi các kết nối với những tế bào khác, bạn và tôi bước đi trên trái đất với khả năng tư duy linh hoạt, thích ứng với môi trường và có thể lựa chọn chúng ta là ai và muốn sống như thế nào trên đời. May mắn thay, con người mà chúng ta chọn trở thành hôm nay không bị định đoạt trước bởi con người của chúng ta ngày hôm qua.
Tôi xem khu vườn trong tâm trí mình như một mảnh đất thiêng liêng của vũ trụ đã giao phó cho tôi chăm sóc trong suốt những năm tháng cuộc đời. Với tư cách là một cá thể độc lập, chỉ mình tôi, kết hợp với sự tài tình ở cấp độ phân tử của ADN và các yếu tố môi trường mà tôi tiếp xúc, sẽ trang hoàng cho không gian bên trong hộp sọ của mình. Trong những năm đầu đời, tôi có thể có rất ít tác động đến những mạch thần kinh nào sẽ phát triển trong não bộ vì tôi là sản phẩm của đất và hạt giống mà tôi được thừa hưởng. Nhưng may mắn cho chúng ta, sự tài tình của ADN không phải là một kẻ độc tài, và nhờ vào tính dẻo của các tế bào thần kinh, sức mạnh của tư duy và những kỳ quan của y học hiện đại, rất ít kết quả là tuyệt đối.
Bất kể khu vườn tôi được thừa hưởng là gì, một khi tôi có ý thức tiếp nhận trách nhiệm vun trồng tâm trí mình, tôi sẽ chọn nuôi dưỡng những mạch thần kinh mà tôi muốn phát triển, và chủ động cắt tỉa những mạch mà tôi không muốn có trong đời. Mặc dù việc nhổ một cây cỏ dại khi nó mới chỉ là một chồi non thì dễ dàng hơn, nhưng với quyết tâm và sự kiên trì, ngay cả những dây leo gai góc nhất, khi bị tước đi dưỡng chất, cuối cùng cũng sẽ mất đi sức mạnh và gục ngã.
Sức khỏe tinh thần của xã hội chúng ta được tạo nên bởi sức khỏe tinh thần của những bộ não trong xã hội đó, và tôi phải thừa nhận rằng văn minh phương Tây là một môi trường khá thách thức cho nhân cách yêu thương và hòa bình của bán cầu não phải của tôi tồn tại. Rõ ràng, tôi không đơn độc khi cảm thấy như vậy, khi tôi nhìn vào hàng triệu con người tuyệt vời trong xã hội chúng ta đã chọn cách trốn thoát khỏi thực tại chung bằng việc tự "kê đơn" cho mình bằng các loại thuốc cấm và rượu.
Tôi nghĩ Ghandi đã đúng khi nói, "Chúng ta phải là sự thay đổi mà chúng ta muốn thấy trên thế giới." Tôi thấy rằng ý thức của bán cầu não phải của tôi rất háo hức muốn chúng ta thực hiện bước nhảy vọt khổng lồ tiếp theo cho nhân loại và bước sang phải để chúng ta có thể phát triển hành tinh này thành một nơi yên bình và yêu thương mà chúng ta hằng ao ước.
Cơ thể bạn là sức mạnh sinh tồn của khoảng năm mươi nghìn tỷ thiên tài phân tử. Chỉ riêng bạn, và chỉ bạn mà thôi, lựa chọn trong từng khoảnh khắc mình là ai và muốn sống như thế nào trên đời. Tôi khuyến khích bạn hãy chú ý đến những gì đang diễn ra trong bộ não của mình. Hãy làm chủ sức mạnh của bạn và hiện hữu trong cuộc sống của mình. Hãy tỏa sáng rực rỡ!
Và khi sinh lực của bạn cạn dần, tôi hy vọng bạn sẽ trao tặng món quà hy vọng và hiến tặng bộ não tuyệt vời của mình cho Harvard.