Phẩm Về Một Người

AN 1.170–187 Ekapuggalavagga

170. “Này các Tỳ kheo (mendicants / các vị khất sĩ), có một người xuất hiện trên đời vì lợi ích và an vui cho số đông, vì lòng thương tưởng đối với thế gian, vì lợi ích, vì an vui, vì hạnh phúc cho chư thiên và loài người. Một người ấy là ai? Đó là Như Lai (Realized One / bậc đã đạt đến chân lý), bậc A-la-hán (perfected one / bậc đã hoàn thiện), bậc Chánh Đẳng Chánh Giác (fully awakened Buddha / bậc giác ngộ hoàn toàn). Này các Tỳ kheo, đây là một người xuất hiện trên đời vì lợi ích và an vui cho số đông, vì lòng thương tưởng đối với thế gian, vì lợi ích, vì an vui, vì hạnh phúc cho chư thiên và loài người.”

XIII. Phẩm Một Người

1-7 Như Lai

1. - Một người, này các Tỷ-kheo, khi xuất hiện ở đời, sự xuất hiện đem lại hạnh phúc cho đa số, an lạc cho đa số, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và loài Người. Một người ấy là ai? Chính là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác. Chính một người này, này các Tỷ-kheo, khi xuất hiện ở đời, sự xuất hiện đem lại hạnh phúc cho đa số, an lạc cho đa số, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và loài Người.

171. “Này các Tỳ kheo, sự xuất hiện của một người là hiếm có trên đời. Một người ấy là ai? Đó là Như Lai, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác. Này các Tỳ kheo, đây là một người mà sự xuất hiện là hiếm có trên đời.”

2. Sự xuất hiện của một người, này các Tỷ-kheo, khó gặp được ở đời. Của người nào ? Của Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác. Sự xuất hiện của một người này, này các Tỷ-kheo, khó gặp được ở đời.

172. “Này các Tỳ kheo, có một người xuất hiện trên đời là một con người phi thường. Một người ấy là ai? Đó là Như Lai, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác. Này các Tỳ kheo, đây là một người xuất hiện trên đời là một con người phi thường.”

3. Một người, này các Tỷ-kheo, khi xuất hiện ở đời, là xuất hiện một người vi diệu. Một người ấy là ai? Chính là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác. Chính một người này, này các Tỷ-kheo, khi xuất hiện ở đời là xuất hiện một người vi diệu.

173. “Này các Tỳ kheo, sự qua đời của một người được nhiều người thương tiếc. Một người ấy là ai? Đó là Như Lai, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác. Này các Tỳ kheo, đây là một người mà sự qua đời được nhiều người thương tiếc.”

4. Sự mệnh chung của một người, này các Tỷ-kheo, được đa số thương tiếc. Của một người nào? Của Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác. Sự mệnh chung của một người này, này các Tỷ-kheo, được đa số thương tiếc.

174. “Này các Tỳ kheo, có một người xuất hiện trên đời, độc nhất, không có người thứ hai, không có đối thủ, không thể so sánh, không ai sánh bằng, không ai ngang hàng, không có người tương đương, là bậc tối thượng giữa loài người. Một người ấy là ai? Đó là Như Lai, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác. Này các Tỳ kheo, đây là một người xuất hiện trên đời, độc nhất, không có người thứ hai, không có đối thủ, không thể so sánh, không ai sánh bằng, không ai ngang hàng, không có người tương đương, là bậc tối thượng giữa loài người.”

5. Một người, này các Tỷ-kheo, khi xuất hiện ở đời là xuất hiện một người, không hai, không có đồng bạn, không có so sánh, không có tương trợ, không có đối phần, không có người ngang hàng, không có ngang bằng, không có đặt ngang bằng, bậc Tối thượng giữa các loài hai chân. Một người ấy là ai? Chính là Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác. Một người này, khi xuất hiện ở đời, là xuất hiện một người, không hai, không có đồng bạn, không có so sánh, không có tương trợ, không có đối phần, không có người ngang hàng, không có ngang bằng, không có đặt ngang bằng, bậc Tối thượng giữa các loài hai chân.

175–186. “Này các Tỳ kheo, với sự xuất hiện của một người, có sự xuất hiện của con mắt vĩ đại, ánh sáng vĩ đại, hào quang vĩ đại, và sáu điều vô thượng (six unsurpassable things / sáu điều không gì vượt qua); sự chứng ngộ bốn loại phân tích vô ngại (realization of the four kinds of textual analysis / sự đạt được bốn tuệ phân tích không bị ngăn ngại); sự thâm nhập nhiều và đa dạng các giới (elements / các yếu tố cấu thành); sự chứng ngộ quả vị minh và giải thoát (knowledge and freedom / trí tuệ và sự giải thoát); sự chứng ngộ các quả vị nhập lưu (stream-entry / quả vị Tu-đà-hoàn, người đã bước vào dòng thánh), nhất lai (once-return / quả vị Tư-đà-hàm, người chỉ còn một lần tái sanh), bất lai (non-return / quả vị A-na-hàm, người không còn tái sanh vào cõi dục), và A-la-hán quả (perfection / quả vị A-la-hán, sự hoàn thiện). Một người ấy là ai? Đó là Như Lai, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác. Đây là một người mà sự xuất hiện mang lại sự xuất hiện của con mắt vĩ đại, ánh sáng vĩ đại, hào quang vĩ đại, và sáu điều vô thượng; sự chứng ngộ bốn loại phân tích vô ngại; sự thâm nhập nhiều và đa dạng các giới; sự chứng ngộ quả vị minh và giải thoát; sự chứng ngộ các quả vị nhập lưu, nhất lai, bất lai, và A-la-hán quả.”

6-17. Sự xuất hiện của một người, này các Tỷ-kheo, là sự xuất hiện của mắt lớn, là sự xuất hiện của đạiquang, là sự xuất hiện của đại-minh, là sự xuất hiện của sáu vô thượng, là sự chứng ngộ bốn vô ngại giải, là sự thông đạt của nhiều giới, là sự thông đạt của các giới sai biệt, là sự chứng ngộ của mình và giải thoát, là sự chứng ngộ quả Dự Lưu, là sự chứng ngộ quả Nhất Lai, là sự chứng ngộ quả Bất Lai, là chứng ngộ quả A-la-hán. Của một người ấy là ai? Chính là Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác. Sự xuất hiện của một người này, này các Tỷ-kheo, là sự xuất hiện của mắt lớn, là sự xuất hiện của đại quang… là sự chứng ngộ quả A-la-hán.

187. “Này các Tỳ kheo, Ta không thấy một người nào khác mà đúng như Chánh Pháp tiếp tục vận chuyển Bánh Xe Pháp (Wheel of Dhamma / sự chuyển vận giáo pháp) vô thượng đã được Như Lai khởi đầu vận chuyển, như là Sāriputta (Xá-lợi-phất)… Sāriputta (Xá-lợi-phất) đúng như Chánh Pháp tiếp tục vận chuyển Bánh Xe Pháp vô thượng đã được Như Lai khởi đầu vận chuyển.”

18. Ta không thấy một pháp nào khác, này các Tỷ-kheo, có thể chơn chánh chuyển vận Vô thượng Pháp luân do Như Lai chuyển vận, này các Tỷ-kheo, như Xá-lợi-phất. Xá-lợi-phất, này các Tỷ-kheo, chơn chánh chuyển vận Vô thượng Pháp luân do Thế Tôn chuyển vận.