333. "Này các Tỳ kheo, cũng như ở Xứ Cây Trâm Đen, những công viên, khu rừng, đồng cỏ, và hồ sen tươi đẹp thì ít, trong khi địa hình đồi núi, những vùng sông ngòi khó đi, đầy gốc cây và gai góc, và núi non hiểm trở thì nhiều; cũng vậy, những chúng sanh (sentient beings / các loài có cảm giác, có sự sống và tâm thức) sanh trên cạn thì ít, còn những chúng sanh sanh dưới nước thì nhiều.
1. Ví như trong cõi Jambudipa (Diêm-phủ-đề) này, số ít là các khu vườn khả ái, các khu rừng khả ái, các vùng đất khả ái, các hồ ao khả ái, còn nhiều hơn là các chỗ đất cao đất thấp, các con sông khó lội qua, các khu vực râm rạp những gậy gộc, gai góc, các núi non lởm chởm. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các loài hữu tình sanh trên đất liền. Và số nhiều là các loài hữu tình sanh ở trong nước.
334. … cũng vậy, những chúng sanh tái sanh làm người thì ít, còn những chúng sanh không tái sanh làm người thì nhiều.
335. … cũng vậy, những chúng sanh tái sanh ở các xứ trung ương thì ít, còn những chúng sanh tái sanh ở các vùng biên địa, giữa những người ngoại tộc ít học thì nhiều.
2. …Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các loài hữu tình được tái sanh giữa loài Người. Và nhiều hơn là các loài hữu tình được tái sanh ra ngoài loài Người. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các loài hữu tình ấy được tái sanh ở các quốc độ trung ương. Và nhiều hơn các loài hữu tình phải tái sanh ở quốc độ biên địa, giữa các loài man rợ không biết nhận thức.
336. … cũng vậy, những chúng sanh có trí tuệ, sáng dạ, lanh lợi, và có khả năng phân biệt điều thiện thuyết với điều ác thuyết thì ít, còn những chúng sanh ngu si, chậm lụt, khờ khạo, và không có khả năng phân biệt điều thiện thuyết với điều ác thuyết thì nhiều.
3. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh có trí tuệ, nhanh trí, không điếc, không câm, có khả năng suy xét ý nghĩa của những lời khéo thuyết hay vụng thuyết. Và nhiều hơn là các chúng sanh có ác trí tuệ, châm trí, điếc và câm. không có khả năng suy xét ý nghĩa của những lời khéo thuyết hay vụng thuyết.
337. … cũng vậy, những chúng sanh có tuệ nhãn cao thượng (noble eye of wisdom / con mắt trí tuệ của bậc thánh, thấy rõ sự thật) thì ít, còn những chúng sanh vô minh (ignorant / sự không sáng suốt, không thấy rõ sự thật) và mê mờ thì nhiều.
4. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh đầy đủ cặp mắt trí tuệ của bậc Thánh. Và nhiều hơn là các chúng sanh bị chìm đắm trong vô minh si ám.
338. … cũng vậy, những chúng sanh được thấy một bậc Như Lai (Realized One / bậc đã giác ngộ hoàn toàn chân lý, một danh hiệu của Đức Phật) thì ít, còn những chúng sanh không được thấy một bậc Như Lai thì nhiều.
5. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh được thấy Như Lai. Và nhiều hơn là các chúng sanh không được thấy Như Lai.
339. … cũng vậy, những chúng sanh được nghe giáo pháp và giới luật (teaching and training / lời Phật dạy và các nguyên tắc đạo đức, kỷ luật thực hành) do một bậc Như Lai tuyên thuyết thì ít, còn những chúng sanh không được nghe giáo pháp và giới luật do một bậc Như Lai tuyên thuyết thì nhiều.
6. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh được nghe pháp luật do Như Lai thuyết giảng. Và nhiều hơn là các chúng sanh không được nghe pháp luật do Như Lai thuyết giảng.
340. … cũng vậy, những chúng sanh ghi nhớ những giáo pháp đã nghe thì ít, còn những chúng sanh không ghi nhớ giáo pháp thì nhiều.
7. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh, sau khi nghe, thọ trì pháp. Và nhiều hơn là các chúng sanh, sau khi nghe không thọ trì pháp.
341. … cũng vậy, những chúng sanh thẩm xét ý nghĩa của những giáo pháp đã ghi nhớ thì ít, còn những chúng sanh không thẩm xét ý nghĩa của giáo pháp thì nhiều.
8. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh quán sát ý nghĩa các pháp chúng học thuộc lòng. Và nhiều hơn là các chúng sanh không quán sát ý nghĩa các pháp chúng học thuộc lòng.
342. … cũng vậy, những chúng sanh hiểu rõ ý nghĩa và giáo pháp rồi thực hành theo đó thì ít, còn những chúng sanh hiểu rõ ý nghĩa và giáo pháp nhưng không thực hành theo đó thì nhiều.
9. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh, sau khi hiểu được ý nghĩa, sau khi hiểu được pháp, thực hành đúng theo pháp và tùy pháp. Và nhiều hơn là các chúng sanh, sau khi hiểu được ý nghĩa, sau khi hiểu được pháp, không thực hành đúng theo pháp và tùy pháp.
343. … cũng vậy, những chúng sanh khởi lòng tin ở những nơi đáng khởi lòng tin thì ít, còn những chúng sanh không khởi lòng tin thì nhiều.
10. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh được khích động bởi những vấn đề đáng được khích động, Và nhiều hơn là các chúng sanh không được khích động bởi những vấn đề đáng được khích động.
344. … cũng vậy, những chúng sanh khi đã khởi lòng tin, liền tinh tấn đúng mức thì ít, còn những chúng sanh dù đã khởi lòng tin, nhưng không tinh tấn đúng mức thì nhiều.
11. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh, sau khi được khích động, như lý tinh tấn. Và nhiều hơn các chúng sanh, sau khi được khích động, không như lý tinh tấn.
345. … cũng vậy, những chúng sanh nương vào sự buông bỏ, đạt được định (immersion / trạng thái tâm hoàn toàn tập trung, tĩnh lặng), đạt được nhất tâm (unification of mind / tâm được quy về một mối, không xao lãng) thì ít, còn những chúng sanh không nương vào sự buông bỏ mà đạt được định, đạt được nhất tâm thì nhiều.
12. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh, sau khi từ bỏ pháp sở duyên, được định, được nhất tâm. Và nhiều hơn các chúng sanh, sau khi từ bỏ pháp sở duyên, không được định, không được nhất tâm.
346. … cũng vậy, những chúng sanh có được thức ăn và hương vị hảo hạng thì ít, còn những chúng sanh không có được thức ăn và hương vị hảo hạng, mà sống nhờ vào đồ ăn vụn vặt trong bát khất thực thì nhiều.
13. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh được đồ ăn tối thắng, được vị ăn tối thắng. Và nhiều hơn, là các chúng sanh không được đồ ăn tối thắng, không được vị ăn tối thắng, chỉ nuôi sống với các áo và đồ ăn lượm lặt.
347. … cũng vậy, những chúng sanh đạt được cốt tủy của ý nghĩa, cốt tủy của giáo pháp, và cốt tủy của sự giải thoát (essence of freedom / tinh hoa, phần cốt lõi của sự giải thoát khỏi mọi khổ đau và phiền não) thì ít, còn những chúng sanh không đạt được cốt tủy của ý nghĩa, cốt tủy của giáo pháp, và cốt tủy của sự giải thoát thì nhiều.
14. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh đã dược vị ngọt của mục đích, vị ngọt của pháp, vị ngọt của giải thoát. Và nhiều hơn là các chúng sanh không được vị ngọt của mục đích, vị ngọt của pháp, vị ngọt của giải thoát, Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập như sau: “Chúng ta sẽ là những người được vị ngọt của mục đích, vị ngọt của pháp, vị ngọt của giải thoát”. Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.
Vì vậy, các ngươi phải tu tập như vầy: ‘Chúng ta sẽ đạt được cốt tủy của ý nghĩa, cốt tủy của giáo pháp, và cốt tủy của sự giải thoát.’ Đó là cách các ngươi phải tu tập."
348–350. “Này các Tỳ kheo, cũng như ở Xứ Cây Trâm Đen, những công viên, khu rừng, đồng cỏ, và hồ sen tươi đẹp thì ít, trong khi địa hình đồi núi, những vùng sông ngòi khó đi, đầy gốc cây và gai góc, và núi non hiểm trở thì nhiều; cũng vậy, những người chết như loài người và tái sanh làm người thì ít, trong khi những người chết như loài người và tái sanh vào địa ngục (hell / cảnh giới đau khổ cùng cực do ác nghiệp tạo ra), hay cõi súc sanh (animal realm / cảnh giới loài vật, đặc trưng bởi sự si mê), hay cõi ngạ quỷ (ghost realm / cảnh giới quỷ đói, khổ vì đói khát và tham lam) thì nhiều.”
15-17. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, trong cõi Diêm-phủ-đề này, số ít là các khu vườn khả ái, các khu rừng khả ái, các vùng đất khả ái, các hồ ao khả ái. Và nhiều hơn là các chỗ đất cao đất thấp, các con sông khó lội qua, các khu vực rậm rạp những gậy gộc gai góc, các núi non lởm chởm. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là chúng sanh sau khi chết từ loài Người được tái sanh trong loài Người. Và nhiều hơn là các chúng sanh, sau khi chết từ loài Người, bị tái sanh ở địa ngục… ở các loại bàng sanh… ở cõi ngạ quỷ.
351–353. “… những chúng sanh chết như loài người và tái sanh làm chư thiên (gods / các vị trời ở các cõi trời dục giới và sắc giới, hưởng phước báu) thì ít, trong khi những người chết như loài người và tái sanh vào địa ngục, hay cõi súc sanh, hay cõi ngạ quỷ thì nhiều.”
18-20. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh, sau khi chết từ loài Người được tái sanh giữa chư Thiên. Còn nhiều hơn là các chúng sanh, sau khi chết từ loài Người bị tái sanh ở địa ngục… bị tái sanh ở loài bàng sanh… bị tái sanh ở cõi ngạ quỷ.
354–356. “… những chúng sanh chết như chư thiên và tái sanh làm chư thiên thì ít, trong khi những người chết như chư thiên và tái sanh vào địa ngục, hay cõi súc sanh, hay cõi ngạ quỷ thì nhiều.”
21-23. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh, sau khi chết từ chư Thiên được tái sanh giữa chư Thiên. Và nhiều hơn là các chúng sanh, sau khi chết từ chư Thiên bị tái sanh ở địa ngục… ở các loại bàng sanh… ở cõi ngạ quỷ.
357–359. “… những chúng sanh chết như chư thiên và tái sanh làm người thì ít, trong khi những người chết như chư thiên và tái sanh vào địa ngục, hay cõi súc sanh, hay cõi ngạ quỷ thì nhiều.”
24-26. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh, sau khi chết từ chư Thiên được tái sanh giữa loài Người. Và nhiều hơn là các chúng sanh, sau khi chết từ chư Thiên bị tái sanh ở địa ngục… ở các loại bàng sanh… ở cõi ngạ quỷ.
360–362. “… những chúng sanh chết trong địa ngục và tái sanh làm người thì ít, trong khi những người chết trong địa ngục và tái sanh vào địa ngục, hay cõi súc sanh, hay cõi ngạ quỷ thì nhiều.”
27-29. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh, sau khi chết từ địa ngục, được tái sanh giữa loài Người. Và nhiều hơn là các chúng sanh, sau khi chết từ cõi địa ngục bị tái sanh ở cõi địa ngục… ở các loài bảng sanh… ở cõi ngạ quỷ.
363–365. “… những chúng sanh chết trong địa ngục và tái sanh làm chư thiên thì ít, trong khi những người chết trong địa ngục và tái sanh vào địa ngục, hay cõi súc sanh, hay cõi ngạ quỷ thì nhiều.”
30-32. …Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh, sau khi chết từ cõi địa ngục, được sanh lên chư Thiên. Và nhiều hơn là các chúng sanh, sau khi chết từ cõi địa ngục bị tái sanh ở cõi địa ngục… ở các loài bàng sanh… ở cõi ngạ quỷ.
366–368. “… những chúng sanh chết như loài súc sanh và tái sanh làm người thì ít, trong khi những người chết như loài súc sanh và tái sanh vào địa ngục, hay cõi súc sanh, hay cõi ngạ quỷ thì nhiều.”
33-35. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh, sau khi chết từ loài bàng sanh bị tái sanh giữa loài Người, Và nhiều hơn là các chúng sanh, sau khi chết từ các loài bàng sanh bị tái sanh ở địa ngục… ở các loài bàng sanh… ở cõi ngạ quỷ.
369–371. “… những chúng sanh chết như loài súc sanh và tái sanh làm chư thiên thì ít, trong khi những người chết như loài súc sanh và tái sanh vào địa ngục, hay cõi súc sanh, hay cõi ngạ quỷ thì nhiều.”
36-38. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh, sau khi chết từ các loài bàng sanh được tái sanh giữa chư Thiên. Và nhiều hơn là các chúng sanh, sau khi chết từ các loài bàng sanh được tái sanh ở cõi địa ngục… ở các loài bàng sanh… ở cõi ngạ quỷ.
372–374. “… những chúng sanh chết như loài ngạ quỷ và tái sanh làm người thì ít, trong khi những người chết như loài ngạ quỷ và tái sanh vào địa ngục, hay cõi súc sanh, hay cõi ngạ quỷ thì nhiều.”
39-41. … Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh, sau khi chết ở cõi ngạ quỷ được tái sanh giữa các loài Người. Và nhiều hơn là các chúng sanh, sau khi chết ở cõi ngạ quỷ bị tái sanh ở cõi địa ngục… ở các loài bàng sanh… ở cõi ngạ quỷ.
375–377. “… những chúng sanh chết như loài ngạ quỷ và tái sanh làm chư thiên thì ít, trong khi những người chết như loài ngạ quỷ và tái sanh vào địa ngục, hay cõi súc sanh, hay cõi ngạ quỷ thì nhiều.”
42-44. Ví như cũng vậy, này các Tỷ-kheo, số ít là các chúng sanh, sau khi chết ở cõi ngạ quỷ được tái sanh giữa chư Thiên. Và nhiều hơn là các chúng sanh, sau khi chết, ở cõi ngạ quỷ bị tái sanh ở cõi địa ngục… ở các loài bàng sanh… ở cõi ngạ quỷ.