Phẩm với Ānanda

AN 3.71 Với Channa (Channasutta)

Một thời, Đức Phật trú tại Sāvatthī, trong rừng Jeta, tịnh xá của ông Anāthapiṇḍika. Rồi du sĩ Channa đi đến chỗ Tôn giả Ānanda, chào hỏi. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi xã giao thân mật, ông ngồi xuống một bên và nói với Tôn giả Ānanda:

“Thưa Tôn giả Ānanda, các vị có chủ trương từ bỏ tham (greed/tham), sân (hate/sân), và si (delusion/si) không?”

“Thưa hiền giả, chúng tôi có chủ trương như vậy.”

“Nhưng thưa Tôn giả Ānanda, các vị đã thấy những tác hại (drawbacks/nguy hiểm) nào mà lại chủ trương từ bỏ tham, sân, và si?”

"Người có tham, bị tham chế ngự, có ý làm hại chính mình, làm hại người khác, và làm hại cả hai. Họ trải nghiệm khổ ưu về tâm (mental pain and sadness/khổ ưu). Khi tham đã được từ bỏ, họ không có ý làm hại chính mình, làm hại người khác, và làm hại cả hai. Họ không trải nghiệm khổ ưu về tâm. Người có tham làm ác bằng thân, khẩu, ý. Khi tham đã được từ bỏ, họ không làm ác bằng thân, khẩu, ý. Người có tham không hiểu rõ đúng như thật điều gì lợi ích cho chính mình, lợi ích cho người khác, hay lợi ích cho cả hai. Khi tham đã được từ bỏ, họ hiểu rõ đúng như thật điều gì lợi ích cho chính mình, lợi ích cho người khác, hay lợi ích cho cả hai. Tham là kẻ hủy diệt nhãn, hủy diệt trí (destroyer of sight, vision, and knowledge/hủy diệt nhãn, hủy diệt trí); nó cản trở trí tuệ (blocks wisdom/cản trở tuệ), nó thuộc về khổ lụy (on the side of distress/thuộc về khổ lụy), và nó không đưa đến Niết-bàn (doesn’t lead to extinguishment/không đưa đến Niết-bàn).

Người có sân, bị sân chế ngự, có ý làm hại chính mình, làm hại người khác, và làm hại cả hai…

Người có si, bị si chế ngự, có ý làm hại chính mình, làm hại người khác, và làm hại cả hai. Họ trải nghiệm khổ ưu về tâm. Khi si đã được từ bỏ, họ không có ý làm hại chính mình, làm hại người khác, và làm hại cả hai. Họ không trải nghiệm khổ ưu về tâm. Người có si làm ác bằng thân, khẩu, ý. Khi si đã được từ bỏ, họ không làm ác bằng thân, khẩu, ý. Người có si không hiểu rõ đúng như thật điều gì lợi ích cho chính mình, lợi ích cho người khác, hay lợi ích cho cả hai. Khi si đã được từ bỏ, họ hiểu rõ đúng như thật điều gì lợi ích cho chính mình, lợi ích cho người khác, hay lợi ích cho cả hai. Si là kẻ hủy diệt nhãn, hủy diệt trí; nó cản trở trí tuệ, nó thuộc về khổ lụy, và nó không đưa đến Niết-bàn.

Đây là những tác hại mà chúng tôi đã thấy ở tham, sân, và si, và đây là lý do tại sao chúng tôi chủ trương từ bỏ chúng."

“Nhưng thưa Tôn giả, có đạo lộ và sự thực hành (path and a practice/đạo lộ và sự thực hành) nào để từ bỏ tham, sân, và si đó không?”

“Thưa hiền giả, có đạo lộ và sự thực hành để từ bỏ tham, sân, và si đó.”

“Vậy đó là gì?”

“Đó chính là Bát Chánh Đạo (noble eightfold path/Bát Chánh Đạo) cao thượng này, tức là: chánh kiến (right view/chánh kiến), chánh tư duy (right thought/chánh tư duy), chánh ngữ (right speech/chánh ngữ), chánh nghiệp (right action/chánh nghiệp), chánh mạng (right livelihood/chánh mạng), chánh tinh tấn (right effort/chánh tinh tấn), chánh niệm (right mindfulness/chánh niệm), và chánh định (right immersion/chánh định). Đây là đạo lộ, đây là sự thực hành để từ bỏ tham, sân, và si đó.”

“Đây là một đạo lộ tốt đẹp, một sự thực hành tốt đẹp, để từ bỏ tham, sân, và si đó. Chỉ cần như vậy là đủ để tinh tấn.”

VIII. Phẩm Ananda

71.- Channa

1. Nhân duyên ở Sàvatthi.

Rồi du sĩ Channa đi đến Tôn giả Ananda, sau khi đến, nói lên với Tôn giả những lời chào đón thăm hỏi; sau khi nói lên với Tôn giả những lời chào đón thăm hỏi thân hữu, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, du sĩ Channa nói với Tôn giả Ananda:

− Thưa Hiền giả Ananda, có phải các người tuyên thuyết về đoạn tận tham, đoạn tận sân, đoạn tận si?

− Vâng, thưa Hiền giả, chúng tôi tuyên thuyết về đoạn tận tham, đoạn tận sân, đoạn tận si.

− Thưa Hiền giả, do thấy nguy hại của tham như thế nào, các Người tuyên thuyết về đoạn tận tham? Do thấy nguy hại của sân như thế nào, các Người tuyên thuyết về đoạn tận sân? Do thấy nguy hại của si như thế nào, các Người tuyên thuyết về đoạn tận si?

2. - Người có tham, thưa Hiền giả, bị tham chinh phục, tâm mất tự chủ, nghĩ đến hại mình, nghĩ đến hại người, nghĩ đến hại cả hai, cảm giác khổ ưu thuộc về tâm. Khi tham được đoạn tận, không nghĩ đến hại mình, không nghĩ đến hại người, không nghĩ đến hại cả hai, không cảm giác khổ ưu thuộc về tâm.

Người có tham, thưa Hiền giả, bị tham chinh phục, tâm mất tự chủ, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Khi tham được đoạn tận, thân không làm ác, miệng không nói ác, ý không nghĩ ác. Người có tham, thưa Hiền giả, bị tham chinh phục, tâm mất tự chủ, không như thật rõ biết lợi mình, không như thật rõ biết lợi người, không như thật rõ biết lợi cả hai. Khi tham được đoạn tận, như thật rõ biết lợi mình, như thật rõ biết lợi người, như thật rõ biết lợi cả hai.

Tham, thưa Hiền giả, làm thành mù, làm thành không mắt, làm thành không trí, đoạn diệt trí tuệ, dự phần vào tổn não, không đưa đến Niết-bàn.

Người có sân, thưa Hiền giả, bị sân chinh phục, tâm mất tự chủ, nghĩ đến hại mình … như thật rõ biết lợi cả hai.

Sân, thưa Hiền giả, làm thành mù, làm thành không mắt, làm thành không trí, đoạn diệt trí tuệ, dự phần vào tổn não, không đưa đến Niết-bàn.

Người có si, thưa Hiền giả, bị si chinh phục, tâm mất tự chủ, nghĩ đến hại mình … Khi si được đoạn tận, không nghĩ đến hại mình … không cảm giác khổ ưu thuộc về tâm. như thật rõ biết lợi cả hai. Người có si, thưa Hiền giả, bị si chinh phục, tâm mất tự chủ, làm ác hạnh với thân … làm ác hạnh với ý. Khi si được đoạn tận, không làm ác hạnh với thân … với ý.

Người có si, thưa Hiền giả, bị si chinh phục, tâm mất tự chủ, không như thật rõ biết lợi mình, … không như thật rõ biết lợi cả hai. Khi si được đoạn tận, như thật rõ biết lợi mình … như thật rõ biết lợi cả hai.

Si, thưa Hiền giả, làm thành mù, làm thành không mắt, làm thành không trí, đoạn diệt trí tuệ, dự phần vào tổn não, không đưa đến Niết-bàn.

Thấy sự nguy hại này của tham, thưa Hiền giả, chúng tôi tuyên thuyết đoạn tận tham. Thấy sự nguy hại này của sân, thưa Hiền giả, chúng tôi tuyên thuyết đoạn tận sân. Thấy sự nguy hại này của si, thưa Hiền giả, chúng tôi tuyên thuyết đoạn tận si.

3. - Có con đường nào, thưa Hiền giả, có đạo lộ nào đưa đến đoạn tận tham, sân, si?

− Có con đường, thưa Hiền giả, có đạo lộ đưa đến đoạn tận tham, sân, si.

− Con đường ấy là gì, thưa Hiền giả, đạo lộ ấy là gì đưa đến đoạn tận tham, sân, si?

− Chính là Thánh đạo tám ngành, tức là chánh tri kiến, chánh tư duy, … chánh định. Ðây là con đường, thưa Hiền giả, đây là đạo lộ đưa đến đoạn tận tham, sân, si.

− Hiền thiện là con đường, thưa Hiền giả! Hiền thiện là đạo lộ đưa đến đoạn tận tham, sân, si! Thật là vừa đủ, thưa Hiền giả Ananda, để áp dụng không phóng dật.

AN 3.72 Một Đệ Tử Của Ngoại Đạo Ājīvaka (Ājīvakasutta)

Một thời, Tôn giả Ānanda trú tại Kosambī, trong tịnh xá Ghosita. Rồi một gia chủ (householder/gia chủ) là đệ tử của khổ hạnh giả Ājīvaka (Ājīvaka ascetics/ngoại đạo Ājīvaka) đi đến chỗ Tôn giả Ānanda, đảnh lễ, ngồi xuống một bên, và nói với Tôn giả Ānanda:

“Thưa Tôn giả Ānanda, giáo pháp của ai được trình bày khéo léo? Ai trong thế gian đang thực hành tốt? Ai trong thế gian đã làm tốt?”

“Vậy thì, này gia chủ, Ta sẽ hỏi lại ông về điều này, và ông có thể trả lời tùy ý. Này gia chủ, ông nghĩ sao? Giáo pháp của những người dạy về việc từ bỏ tham, sân, và si có được trình bày khéo léo hay không? Hay ông thấy điều này như thế nào?”

“Giáo pháp của những người dạy về việc từ bỏ tham, sân, và si được trình bày khéo léo. Đó là cách tôi thấy điều này.”

“Này gia chủ, ông nghĩ sao? Những người thực hành để từ bỏ tham, sân, và si có đang thực hành tốt hay không? Hay ông thấy điều này như thế nào?”

“Những người thực hành để từ bỏ tham, sân, và si đang thực hành tốt. Đó là cách tôi thấy điều này.”

“Này gia chủ, ông nghĩ sao? Những người đã từ bỏ tham, sân, và si—đến mức chúng bị cắt đứt tận gốc (cut off at the root/bị cắt đứt tận gốc), làm cho như gốc cây thốt nốt (made like a palm stump/làm cho như gốc cây thốt nốt), làm cho không còn tồn tại (obliterated/làm cho không còn tồn tại), và không thể sinh khởi trong tương lai (unable to arise in the future/không thể sinh khởi trong tương lai)—có đã làm tốt trong thế gian hay không? Hay ông thấy điều này như thế nào?”

“Những người đã từ bỏ tham, sân, và si đã làm tốt trong thế gian. Đó là cách tôi thấy điều này.”

“Vậy thì, này gia chủ, ông đã tuyên bố: ‘Giáo pháp của những người dạy về việc từ bỏ tham, sân, và si được trình bày khéo léo.’ Và ông đã tuyên bố: ‘Những người thực hành để từ bỏ tham, sân, và si đang thực hành tốt.’ Và ông đã tuyên bố: ‘Những người đã từ bỏ tham, sân, và si đã làm tốt trong thế gian.’”

"Thật không thể tin được, thưa Ngài, thật kỳ diệu! Không có sự tán dương giáo pháp của mình (acclaiming your own teaching/tán dương giáo pháp của mình) hay chê bai giáo pháp của người khác (disrespecting someone else’s/chê bai giáo pháp của người khác), chỉ chỉ dạy những gì phù hợp với hoàn cảnh (teaching what’s relevant in that context/chỉ dạy những gì phù hợp với hoàn cảnh). Mục đích được nói đến, nhưng không liên quan đến ngã (The goal is spoken of, but the self is not involved/nói về mục đích, không nói về ngã). Thưa Ngài, Ngài dạy Pháp (Dhamma/Pháp) để từ bỏ tham, sân, và si. Giáo pháp của Ngài được trình bày khéo léo. Thưa Ngài, Ngài thực hành để từ bỏ tham, sân, và si. Ngài trong thế gian đang thực hành tốt. Ngài đã từ bỏ tham, sân, và si. Ngài trong thế gian đã làm tốt.

Lành thay (Excellent/Lành thay), thưa Ngài! Lành thay! Như thể dựng lại những gì bị lật đổ (righting the overturned/dựng lại những gì bị lật đổ), hoặc phơi bày những gì bị che giấu (revealing the hidden/phơi bày những gì bị che giấu), hoặc chỉ đường cho người lạc lối (pointing out the path to the lost/chỉ đường cho người lạc lối), hoặc thắp đèn trong bóng tối (lighting a lamp in the dark/thắp đèn trong bóng tối) để người có mắt sáng (people with clear eyes/người có mắt sáng) có thể thấy những gì ở đó, Sư Ānanda đã làm cho giáo pháp trở nên rõ ràng bằng nhiều cách. Tôi quy y (go for refuge/quy y) Phật, quy y Pháp, và quy y Tăng đoàn Tỳ-kheo (mendicant Saṅgha/Tăng đoàn Tỳ-kheo). Từ nay trở đi, xin Sư Ānanda hãy nhớ đến tôi như một cư sĩ tại gia (lay follower/cư sĩ tại gia) đã quy y trọn đời."

72.- Tà Mạng Ðệ Tử

1. Một thời, Tôn giả Ananda trú ở Kosambi, tại khu vườn Ghosità

Rồi một tà mạng đệ tử gia chủ đi đến Tôn giả Ananda; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Ananda rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, tà mạng đệ tử gia chủ nói với Tôn giả Ananda:

− Thưa Tôn giả Ananda, pháp của những ai được khéo thuyết? Những ai khéo hành trì ở đời? Những ai khéo vượt qua ở đời? − Vậy này gia chủ, về vấn đề này Ta sẽ hỏi Ông. Ông kham nhẫn thế nào, hãy trả lời như vậy. Ông nghĩ thế nào, này gia chủ, những ai thuyết pháp để đoạn tận tham, thuyết pháp để đoạn tận sân, thuyết pháp để đoạn tận si, pháp có được các vị ấy khéo thuyết hay không? Hay ở đây, Ông nghĩ thế nào?

− Thưa Tôn giả, ai thuyết pháp để đoạn tận tham, thuyết pháp để đoạn tận sân, thuyết pháp để đoạn tận si, pháp ấy được khéo thuyết. Và ở đây, tôi nghĩ như vậy.

2. - Ông nghĩ thế nào, này gia chủ, những ai thực hành đoạn tham, thực hành đoạn sân, thực hành đoạn si, những vị ấy có khéo thực hành ở đời hay không? Hay ở đây, Ông nghĩ thế nào?

− Thưa Tôn giả, những ai thực hành đoạn tham, thực hành đoạn sân, thực hành đoạn si, những vị ấy khéo thực hành ở đời. Và ở đây, tôi nghĩ như vậy.

3. - Ông nghĩ thế nào, này gia chủ, với những ai tham được đoạn tận, cắt đứt từ gốc rễ, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, làm cho không thể sanh khởi trong tương lai; với những ai, sân được đoạn tận … với những ai, si được đoạn tận, cắt đứt từ gốc rễ, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, làm cho không thể sanh khởi trong tương lai; những vị ấy có khéo vượt qua ở đời hay không? Hay ở đây, Ông nghĩ thế nào?

− Thưa Tôn giả, với những ai tham được đoạn tận, … với những ai, sân được đoạn tận … với những ai, si được đoạn tận, cắt đứt từ gốc rễ, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, làm cho không thể sanh khởi trong tương lai; những vị ấy khéo vượt qua ở đời. Và ở đây, tôi nghĩ như vậy.

4. - Như vậy, Ông đã trả lời như sau: “Thưa Tôn giả, những ai thuyết pháp để đoạn tận tham, thuyết pháp để đoạn tận sân, thuyết pháp để đoạn tận si, pháp được các vị ấy khéo thuyết.” Và Ông đa trả lời như sau: “Thưa Tôn giả, những ai đã thực hành đoạn tận tham … đoạn tận sân … đoạn tận si, những ai đã khéo thực hành ở đời”. Và Ông đã trả lời như sau: “Thưa Tôn giả, những ai đã đoạn tận tham, cắt đứt từ gốc rễ, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, làm cho không thể sanh khởi trong tương lai. Những ai đã đoạn tận sân … Những ai đã đoạn tận si, đã cắt đứt từ gốc rễ … làm cho không thể sanh khởi trong tương lai. Những vị ấy khéo vượt qua ở đời”.

− Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả! Thật hy hữu thay, thưa Tôn giả! Ở đây sẽ không có tự khen pháp của mình, không có chê trách pháp của người khác, chỉ có thuyết pháp trong giới xứ, chỉ nói đến mục đích mà không đề cập đến tự ngã.

5. Thưa Tôn giả, Tôn giả thuyết pháp để đoạn tham, thuyết pháp để đoạn sân, thuyết pháp để đoạn si, và thưa Tôn giả, pháp được Tôn giả khéo thuyết. Thưa Tôn giả Ananda, Tôn giả thực hành đoạn tham, … đoạn sân, … Tôn giả thực hành đoạn si, Tôn giả đã khéo thực hành ở đời. Thưa Tôn giả Ananda, tham đã được Tôn giả đoạn tận, cắt đứt từ gốc rễ, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, làm cho không thể sanh khởi trong tương lai … sân đã được Tôn giả đoạn tận … si đã được Tôn giả đoạn tận, cắt đứt từ gốc rễ, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, làm cho không thể sanh khởi trong tương lai. Tôn giả đã khéo vượt qua ở đời.

Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả! Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả! Thưa Tôn giả, người như dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống … Thưa Tôn giả Ananda, con nay xin quy y Thế Tôn, quy y pháp và chúng Tăng. Mong Tôn giả Ananda nhận con làm đệ tử cơ sở, từ nay cho đến mạng chung, con xin trọn đời quy ngưỡng!

AN 3.73 Với Mahānāma Người Thích Ca (Mahānāmasakkasutta)

Tôi nghe như vầy. Một thời, Đức Phật trú tại xứ của dòng Thích Ca, gần Kapilavatthu, trong Tịnh xá Cây Đa. Bấy giờ, Đức Phật mới khỏi bệnh (recovered from an illness/khỏi bệnh). Rồi Mahānāma người Thích Ca đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ, ngồi xuống một bên, và nói với Ngài:

“Thưa Ngài, từ lâu con đã hiểu giáo pháp của Ngài như thế này: ‘Tuệ (knowledge/tuệ) dành cho người có định (immersion/định), không phải người không có định.’ Nhưng, thưa Ngài, định đến trước, rồi tuệ đến sau? Hay tuệ đến trước, rồi định đến sau?”

Rồi Tôn giả Ānanda nghĩ: “Đức Phật mới khỏi bệnh, và Mahānāma này lại hỏi Ngài một câu hỏi quá sâu sắc (deep/sâu sắc). Sao mình không đưa ông ấy ra một bên và dạy Pháp cho ông ấy nhỉ?”

Rồi Tôn giả Ānanda nắm tay Mahānāma, dẫn ông ấy ra một bên, và nói với ông ấy: "Này Mahānāma, Đức Phật đã nói về giới (ethics/giới), định, và tuệ của một học giả (trainee/học giả); và giới, định, và tuệ của một bậc đã thành tựu (adept/bậc đã thành tựu). Giới của một học giả là gì? Đó là khi một Tỳ-kheo giữ giới (ethical/giữ giới), chế ngự theo giới bổn (restrained in the monastic code/chế ngự theo giới bổn), hành xử tốt (conducting themselves well/hành xử tốt) và khất thực ở những nơi thích hợp (resorting for alms in suitable places/khất thực ở những nơi thích hợp). Thấy nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt nhất (Seeing danger in the slightest fault/thấy nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt nhất), họ giữ gìn những giới đã thọ (keep the rules they’ve undertaken/giữ gìn những giới đã thọ). Đây gọi là giới của một học giả.

Và định của một học giả là gì? Đó là khi một Tỳ-kheo, hoàn toàn ly dục (secluded from sensual pleasures/ly dục), ly bất thiện pháp (secluded from unskillful qualities/ly bất thiện pháp), nhập và an trú trong thiền thứ nhất (first absorption/thiền thứ nhất)… thiền thứ hai… thiền thứ ba… thiền thứ tư. Đây gọi là định của một học giả.

Và tuệ của một học giả là gì? Họ hiểu rõ đúng như thật: ‘Đây là khổ (This is suffering/đây là khổ)’… ‘Đây là nguyên nhân của khổ (This is the origin of suffering/đây là nguyên nhân của khổ)’… ‘Đây là sự chấm dứt khổ (This is the cessation of suffering/đây là sự chấm dứt khổ)’… ‘Đây là con đường dẫn đến sự chấm dứt khổ (This is the practice that leads to the cessation of suffering/đây là con đường dẫn đến sự chấm dứt khổ)’. Đây gọi là tuệ của một học giả.

Rồi một Thánh đệ tử (noble disciple/Thánh đệ tử)—thành tựu về giới, định, và tuệ (accomplished in ethics, immersion, and wisdom/thành tựu về giới, định, và tuệ)—chứng đạt (realizes/chứng đạt) tâm giải thoát vô lậu (undefiled freedom of heart/tâm giải thoát vô lậu) và tuệ giải thoát (freedom by wisdom/tuệ giải thoát) ngay trong đời này. Và họ an trú sau khi chứng đạt bằng thắng trí của chính mình do sự diệt trừ các lậu hoặc (live having realized it with their own insight due to the ending of defilements/an trú sau khi chứng đạt bằng thắng trí của chính mình do sự diệt trừ các lậu hoặc).

Theo cách này, Đức Phật đã nói về giới, định, và tuệ của cả học giả và bậc đã thành tựu."

73.- Người Họ Thích

1. Một thời, Thế Tôn trú giữa dân chúng Thích tử, tại Kapilavatthu, ở khu vườn Nigrodha.

Lúc bấy giờ, Thế Tôn khỏi bệnh, được khỏi bệnh không bao lâu. Rồi họ Thích Mahànàma đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, họ Thích (Sakka) bạch Thế Tôn:

− Ðã lâu ngày, bạch Thế Tôn, con biết pháp đã được dạy như sau: “Trí đến với người định tĩnh, không đến với người không định tĩnh”. Bạch Thế Tôn, định đến trước rồi trí đến sau? Hay trí đến trước rồi định đến sau?

2. Rồi Tôn giả Ananda suy nghĩ như sau: “Thế Tôn mới khỏi bệnh, khỏi bệnh không bao lâu. Họ Thích Mahànàma này hỏi một câu rất thâm sâu. Vậy ta hãy đưa họ Thích Mahànàma qua một bên và thuyết pháp cho họ Thích”.

Rồi Tôn giả Ananda cầm tay họ Thích Mahànàma, kéo qua một bên rồi nói với họ Thích Mahànàma:

3. - Giới của bậc hữu học, này Mahànàma, được Thế Tôn nói đến. Và giới của bậc vô học cũng được Thế Tôn nói đến. Ðịnh bậc hữu học được Thế Tôn nói đến. Ðịnh bậc vô học cũng được Thế Tôn nói đến. Tuệ bậc hữu học được Thế Tôn nói đến. Tuệ bậc vô học cũng được Thế Tôn nói đến

4. - Này Mahànàma, thế nào là bậc hữu học?

Ở đây, này Mahànàma, vị Tỷ-kheo giữ giới, sống hộ trì với sự hộ trì của giới bổn, đầy đủ quy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong những lỗi nhỏ nhặt, cấp nhận và học tập các học giới. Này Mahànàma, đây là giới bậc hữu học.

5. - Và này Mahànàma, thế nào là định bậc hữu học?

Ở đây, này Mahànàma, ly dục, ly bất thiện pháp, vị Tỷ-kheo chứng đạt và an trú sơ Thiền …Thiền thứ hai … Thiền thứ ba … chứng đạt và an trú Thiền thứ tư. Này Mahànàma, đây là định của bậc hữu học.

Và này Mahànàma, thế nào là trí tuệ của bậc hữu học?

Ở đây, này Mahànàma, vị Tỷ-kheo như thật quán tri: “Ðây là khổ” … “Ðây là khổ tập” … “Ðây là khổ diệt” … như thật quán tri: “Ðây là con đường đưa đến Khổ diệt”. Này Mahànàma, đây gọi là trí tuệ của bậc Hữu học. Vị Thánh đệ tử như vậy đầy đủ giới, như vậy đầy đủ định, như vậy đầy đủ tuệ, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Như vậy, này Mahànàma, là giới bậc Hữu học được Thế Tôn thuyết, là giới bậc Vô học được Thế Tôn thuyết, là định bậc Hữu học được Thế Tôn thuyết, là định bậc Vô học được Thế Tôn thuyết, là tuệ bậc Hữu học được Thế Tôn thuyết, là tuệ bậc Vô học được Thế Tôn thuyết.

AN 3.74 Ngoại Đạo Ni-kiền-tử (Nigaṇṭhasutta)

Một thời, Tôn giả Ānanda trú tại Vesālī, trong Đại Lâm, tại Hội trường có mái nhọn. Rồi hai người dòng Licchavi là Abhaya và Paṇḍitakumāra đi đến chỗ Tôn giả Ānanda, đảnh lễ, ngồi xuống một bên, và nói với ông ấy:

“Thưa Ngài, khổ hạnh giả Ni-kiền-tử thuộc dòng Ñātika (Jain ascetic of the Ñātika clan/khổ hạnh giả Ni-kiền-tử thuộc dòng Ñātika) tự xưng là biết tất cả, thấy tất cả (all-knowing and all-seeing/biết tất cả, thấy tất cả), biết và thấy mọi thứ không trừ một điều gì, như thế này: ‘Tri kiến (knowledge and vision/tri kiến) luôn luôn và liên tục hiện hữu nơi tôi, khi đi, đứng, nằm, ngồi.’ Ông ấy chủ trương diệt trừ nghiệp cũ bằng sự khổ hạnh mãnh liệt (elimination of past deeds by fervent mortification/diệt trừ nghiệp cũ bằng sự khổ hạnh mãnh liệt), và phá cầu bằng cách không tạo nghiệp mới (breaking the bridge by not doing any new deeds/phá cầu bằng cách không tạo nghiệp mới). Như vậy, với nghiệp tận (ending of deeds/nghiệp tận), khổ tận (suffering ends/khổ tận); với khổ tận, thọ tận (feeling ends/thọ tận); và với thọ tận, mọi khổ đau sẽ bị làm mòn. Đây là cách để vượt qua khổ đau bằng sự tịnh hóa bằng cách làm mòn (purification by wearing away/sự tịnh hóa bằng cách làm mòn) ngay trong đời này. Thưa Ngài, Đức Phật nói gì về điều này?”

"Này Abhaya, ba loại tịnh hóa bằng cách làm mòn này đã được Thế Tôn (Blessed One/Thế Tôn), bậc biết và thấy (knows and sees/biết và thấy), bậc A-la-hán (perfected one/A-la-hán), bậc Chánh Đẳng Giác (fully awakened Buddha/Chánh Đẳng Giác) trình bày đúng đắn. Chúng là để tịnh hóa chúng sinh (purify sentient beings/tịnh hóa chúng sinh), để vượt qua sầu bi (get past sorrow and crying/vượt qua sầu bi), để chấm dứt khổ ưu (make an end of pain and sadness/chấm dứt khổ ưu), để khám phá pháp (discover the system/khám phá pháp), và để chứng đạt Niết-bàn (realize extinguishment/chứng đạt Niết-bàn). Ba loại đó là gì?

Này Abhaya, đó là khi một Tỳ-kheo giữ giới, chế ngự theo giới bổn, hành xử tốt và khất thực ở những nơi thích hợp. Thấy nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt nhất, họ giữ gìn những giới đã thọ. Họ không tạo nghiệp mới (don’t perform any new deeds/không tạo nghiệp mới), và nghiệp cũ bị diệt trừ bằng cách trải nghiệm kết quả của chúng dần dần (old deeds are eliminated by experiencing their results little by little/nghiệp cũ bị diệt trừ bằng cách trải nghiệm kết quả của chúng dần dần). Sự làm mòn này hiển nhiên ngay trong đời này (This wearing away is apparent in the present life/sự làm mòn này hiển nhiên ngay trong đời này), có hiệu quả tức thời (immediately effective/có hiệu quả tức thời), mời đến để thấy (inviting inspection/mời đến để thấy), phù hợp (relevant/phù hợp), để người trí có thể tự mình chứng biết (sensible people can know it for themselves/người trí có thể tự mình chứng biết).

Rồi một Tỳ-kheo thành tựu về giới, hoàn toàn ly dục, ly bất thiện pháp, nhập và an trú trong thiền thứ nhất… thiền thứ hai… thiền thứ ba… thiền thứ tư. Họ không tạo nghiệp mới, và nghiệp cũ bị diệt trừ bằng cách trải nghiệm kết quả của chúng dần dần. Sự làm mòn này hiển nhiên ngay trong đời này, có hiệu quả tức thời, mời đến để thấy, phù hợp, để người trí có thể tự mình chứng biết.

Rồi một Tỳ-kheo thành tựu về định chứng đạt tâm giải thoát vô lậu và tuệ giải thoát ngay trong đời này. Và họ an trú sau khi chứng đạt bằng thắng trí của chính mình do sự diệt trừ các lậu hoặc. Họ không tạo nghiệp mới, và nghiệp cũ bị diệt trừ bằng cách trải nghiệm kết quả của chúng dần dần. Sự làm mòn này hiển nhiên ngay trong đời này, có hiệu quả tức thời, mời đến để thấy, phù hợp, để người trí có thể tự mình chứng biết.

Đây là ba loại tịnh hóa bằng cách làm mòn đã được Đức Phật trình bày đúng đắn… để chứng đạt Niết-bàn."

Khi nói điều này, Paṇḍitakumāra nói với Abhaya: “Này Abhaya thân mến, có điều gì trong những gì Tôn giả Ānanda đã nói rất hay mà ông không đồng ý không?”

“Làm sao tôi lại không đồng ý với những gì Tôn giả Ānanda đã nói rất hay được? Nếu ai không đồng ý với ông ấy, đầu họ sẽ vỡ tung (their head would explode/đầu họ sẽ vỡ tung)!”

74.- Vị Lõa Thể

1. Một thời, Tôn giả Ananda trú tại Vesàli, rừng Ðại Lâm, trong ngôi giảng đường có góc nhọn. Rồi Abhaya người Licchavi và Panditakumàrako người Licchiva, đi đến Tôn giả Ananda, sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Ananda rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Abhaya người Licchiva thưa với Tôn giả Ananda:

− Niganthà Nàthaputta, thưa Tôn giả, tự cho là toàn tri, toàn kiến, có tri kiến toàn diện: “Khi ta đi, ta đứng, ta ngủ, ta thức, tri kiến luôn luôn được an trú, không có gián đoạn”. Vị ấy tuyên bố chấm dứt các nghiệp cũ với khổ hạnh, và phá hoại các nghiệp mới với vô Visàkhà (không hành động). Như vậy, do nghiệp đoạn diệt nên khổ đoạn diệt; do khổ đoạn diệt nên thọ đoạn diệt; do thọ đoạn diệt nên tất cả khổ sẽ được tiêu diệt. Như vầy là (pháp môn) siêu thoát, thanh tịnh, diệt nhiệt não, thiết thực hiện tại. Ở đây, thưa Tôn giả, Thế Tôn nói thế nào?

2. Này Abhaya, có ba (pháp môn) thanh tịnh, diệt nhiệt não, được Thế Tôn, bậc Trí giả, bậc Kiến giả, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác chơn chánh tuyên bố, khiến chúng sanh được thanh tịnh, khiến vượt qua sầu bi, khiến chấm dứt khổ ưu, khiến đạt được chánh lý, khiến chứng được Niết bàn. Thế nào là ba?

Ở đây, này Abhaya, vị Tỷ-kheo giữ giới, sống hộ trì với sự hộ trì của giới bổn, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong những lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập trong các học giới. Vị ấy không làm các nghiệp mới, và với các nghiệp cũ ảnh hưởng đến mình, chấm dứt các nghiệp ấy. Ðây là (sự thanh tịnh thứ nhất), thiết thực hiện tại, diệt nhiệt não, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.

Vị Tỷ-kheo ấy, này Abhaya, đầy đủ với giới như vậy, ly dục, ly pháp bất thiện, chứng đạt và an trú sơ Thiền … Thiền thứ hai … Thiền thứ ba … chứng đạt và an trú Thiền thứ tư. Vị ấy không làm các nghiệp mới, và với các nghiệp cũ ảnh hưởng đến mình, chấm dứt các nghiệp ấy. Ðây là (sự thanh tịnh thứ hai), thiết thực hiện tại, diệt nhiệt não, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.

Vị Tỷ-kheo ấy, này Abhaya, đầy đủ với giới như vậy, với sự đoạn diệt các lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Vị ấy không làm các nghiệp mới, và với các nghiệp cũ ảnh hưởng đến mình, chấm dứt các nghiệp ấy. Ðây là (sự thanh tịnh thứ ba), thiết thực hiện tại, diệt nhiệt não, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.

Này Abhaya, có ba sự thanh tịnh, diệt nhiệt não này, được Thế Tôn, bậc Trí giả, bậc Kiến giả, bậc A-lahán, Chánh Ðẳng Giác chơn chánh tuyên bố, khiến chúng sanh được thanh tịnh, vượt qua sầu bi, chấm dứt ưu khổ, đạt được chánh lý, chứng được Niết bàn.

3. Khi được nói như vậy, Panditakumàrako người Licchavi nói với Abhaya người Licchavi:

− Này bạn Abhaya, bạn có tín thọ lời khéo nói của Tôn giả Ananda là khéo nói không?

− Này bạn, tôi là ai lại không tín thọ lời khéo nói của Tôn giả Ananda là khéo nói. Ðầu người ấy sẽ vỡ tan, nếu ai không tín thọ lời khéo nói của Tôn giả Ananda là khéo nói.

AN 3.75 Nương Tựa (Nivesakasutta)

Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ, và ngồi xuống một bên. Đức Phật nói với ông ấy:

"Này Ānanda, những người mà con thương xót (sympathy for/thương xót), và những người đáng nghe (worth listening to/đáng nghe)—bạn bè và đồng nghiệp, bà con và gia đình—nên được khuyến khích, hỗ trợ, và thiết lập (encouraged, supported, and established/khuyến khích, hỗ trợ, và thiết lập) trong ba điều. Ba điều gì?

Niềm tin bất động (Experiential confidence/tín tâm bất động) vào Đức Phật: ‘Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, đầy đủ minh hạnh (accomplished in knowledge and conduct/đầy đủ minh hạnh), thiện thệ (holy/thiện thệ), thế gian giải (knower of the world/thế gian giải), vô thượng sĩ điều ngự trượng phu (supreme guide for those who wish to train/vô thượng sĩ điều ngự trượng phu), thiên nhân sư (teacher of gods and humans/thiên nhân sư), Phật (awakened/Phật), Thế Tôn.’

Niềm tin bất động vào Pháp: ‘Pháp được Đức Phật trình bày khéo léo—hiển nhiên ngay trong đời này, có hiệu quả tức thời, mời đến để thấy, phù hợp, để người trí có thể tự mình chứng biết.’

Niềm tin bất động vào Tăng (Saṅgha/Tăng): ‘Tăng đoàn đệ tử của Đức Phật đang thực hành con đường tốt, chân thật, có phương pháp, và đúng đắn (practicing the way that’s good, sincere, systematic, and proper/thực hành con đường tốt, chân thật, có phương pháp, và đúng đắn). Tăng đoàn gồm bốn đôi, tám bậc (four pairs, the eight individuals/bốn đôi, tám bậc). Đây là Tăng đoàn đệ tử của Đức Phật đáng được cúng dường cho chư thiên (worthy of offerings dedicated to the gods/đáng được cúng dường cho chư thiên), đáng được đón tiếp (worthy of hospitality/đáng được đón tiếp), đáng được bố thí (worthy of a religious donation/đáng được bố thí), đáng được chắp tay chào (worthy of greeting with joined palms/đáng được chắp tay chào), và là phước điền vô thượng của thế gian (supreme field of merit for the world/phước điền vô thượng của thế gian).’

Có thể có sự thay đổi (change/thay đổi) trong tứ đại (four principal states/tứ đại)—đất, nước, gió, và lửa—nhưng một Thánh đệ tử có niềm tin bất động vào Đức Phật sẽ không bao giờ thay đổi. Trong ngữ cảnh này, ‘thay đổi’ có nghĩa là một Thánh đệ tử như vậy sẽ tái sinh vào địa ngục, cảnh giới súc sinh, hay cảnh giới ngạ quỷ (reborn in hell, the animal realm, or the ghost realm/tái sinh vào địa ngục, cảnh giới súc sinh, hay cảnh giới ngạ quỷ): điều này hoàn toàn không thể xảy ra.

Có thể có sự thay đổi trong tứ đại—đất, nước, gió, và lửa—nhưng một Thánh đệ tử có niềm tin bất động vào Pháp… hoặc Tăng sẽ không bao giờ thay đổi. Trong ngữ cảnh này, ‘thay đổi’ có nghĩa là một Thánh đệ tử như vậy sẽ tái sinh vào địa ngục, cảnh giới súc sinh, hay cảnh giới ngạ quỷ: điều này hoàn toàn không thể xảy ra.

Những người mà con thương xót, và những người đáng nghe—bạn bè và đồng nghiệp, bà con và gia đình—nên được khuyến khích, hỗ trợ, và thiết lập trong ba điều này."

75.- Cần Phải Khích Lệ

1. Rồi Tôn giả Ananda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda đang ngồi xuống một bên:

− Này Ananda, với ai, Thầy có lòng từ mẫn, và với những ai, Thầy nghĩ là nên nghe theo, các bạn bè, thân hữu, bà con hay cùng một huyết thống? Với những người ấy, này Ananda, Thầy cần phải khích lệ, cần phải hướng dẫn, cần phải an trú trong ba điểm. Thế nào là ba?

2. - Hãy khích lệ, hướng dẫn và an trú vào tịnh tín bất động đối với Ðức Phật: “Ðây là Thế Tôn, bậc Ala-hán, Chánh Ðẳng Giác, Minh Mạng Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Ðiều Nghị Trượng Phu, Thiên Nhân sư, Phật, Thế Tôn”. Hãy khích lệ, hướng dẫn và an trú vào tịnh tín bất động đối với pháp: “Pháp được Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu”. Hãy khích lệ, hướng dẫn và an trú vào tịnh tín bất động đối với chúng Tăng: “Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn, Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn, ứng lý hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn, Chơn chánh hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung kính, được cúng dường, đáng tôn trọng, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời”.

3. Dầu cho bốn đại chúng có đổi khác, này Ananda, địa đại, thủy đại. hỏa đại, phong đại, nhưng vị thánh đệ tử thành tựu tịnh tín bất động đối với Phật không có đổi khác. Ở đây, đổi khác là như thế này: Vị Thánh đệ tử ấy, này Ananda, thành tựu tịnh tín bất động đối với đức Phật, sẽ sanh vào địa ngục, loại bàng sanh hay cõi ngạ quỷ. Sự kiện này không xảy ra.

4. Dầu cho bốn đại chúng có đổi khác, này Ananda, địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại, nhưng vị thánh đệ tử thành tựu tịnh tín bất động đối với Pháp không có đổi khác. Ở đây, đổi khác là như thế này: Vị Thánh đệ tử ấy, này Ananda, thành tựu tịnh tín bất động đối với Pháp, sẽ sanh vào địa ngục, loại bàng sanh hay cõi ngạ quỷ. Sự kiện này không xảy ra.

5. Dầu cho bốn đại chúng có đổi khác, này Ananda, địa đại, thủy đại,hỏa đại, phong đại, nhưng vị thánh đệ tử thành tựu tịnh tín bất động đối với chúng Tăng không có đổi khác. Ở đây, đổi khác là như thế này: Vị Thánh đệ tử ấy, này Ananda, thành tựu tịnh tín bất động đối với chúng Tăng, sẽ sanh vào địa ngục, loại bàng sanh hay cõi ngạ quỷ. Sự kiện này không xảy ra.

Này Ananda, với ai Thầy có lòng từ mẫn, và với những ai Thầy nghĩ là nên nghe theo, các bạn bè, thân hữu, bà con hay cùng một huyết thống? Với những người ấy, này Ananda, Thầy cần phải khích lệ, cần phải hướng dẫn, cần phải an trú trong ba điểm này.

AN 3.76 Hữu (1) (Paṭhamabhavasutta)

Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ, ngồi xuống một bên, và nói với Ngài:

“Thưa Ngài, người ta nói về điều gọi là ‘hữu’ (continued existence/hữu). Hữu được định nghĩa như thế nào?”

“Này Ānanda, nếu không có nghiệp (deeds/nghiệp) đưa đến kết quả trong dục giới (sensual realm/dục giới), thì hữu trong dục giới liệu có xảy ra không?”

“Không, thưa Ngài.”

"Vậy thì, này Ānanda, nghiệp là ruộng (field/ruộng), thức (consciousness/thức) là hạt giống (seed/hạt giống), và ái (craving/ái) là chất ẩm (moisture/chất ẩm). Thức của chúng sinh (sentient beings/chúng sinh)—bị vô minh che lấp (shrouded by ignorance/bị vô minh che lấp) và bị ái kiết sử trói buộc (fettered by craving/bị ái kiết sử trói buộc)—được thiết lập trong một cảnh giới thấp. Đó là cách có tái sinh (rebirth/tái sinh) vào một trạng thái tồn tại (state of existence/trạng thái tồn tại) mới trong tương lai.

Nếu không có nghiệp đưa đến kết quả trong sắc giới (realm of luminous form/sắc giới), thì hữu trong sắc giới liệu có xảy ra không?"

“Không, thưa Ngài.”

"Vậy thì, này Ānanda, nghiệp là ruộng, thức là hạt giống, và ái là chất ẩm. Thức của chúng sinh—bị vô minh che lấp và bị ái kiết sử trói buộc—được thiết lập trong một cảnh giới trung bình. Đó là cách có tái sinh vào một trạng thái tồn tại mới trong tương lai.

Nếu không có nghiệp đưa đến kết quả trong vô sắc giới (formless realm/vô sắc giới), thì hữu trong vô sắc giới liệu có xảy ra không?"

“Không, thưa Ngài.”

“Vậy thì, này Ānanda, nghiệp là ruộng, thức là hạt giống, và ái là chất ẩm. Thức của chúng sinh—bị vô minh che lấp và bị ái kiết sử trói buộc—được thiết lập trong một cảnh giới cao. Đó là cách có tái sinh vào một trạng thái tồn tại mới trong tương lai. Đó là cách hữu được định nghĩa.”

76.- Hiện Hữu

1. Rồi Tôn giả Ananda đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

− Hữu, hữu, bạch Thế Tôn, được nói đến như vậy. Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, được xem là có hữu?

− Này Ananda, nếu không có hành động (nghiệp) và sự chín muồi của dục giới thời dục hữu có thể trình bày được không?

− Thưa không, bạch Thế Tôn.

− Như vậy, này Ananda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hột giống, ái là sự nhuận ướt. Chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, nên thức được an lập trong giới thấp kém. Như vậy, trong tương lai có sự tái sanh sanh khởi. Như vậy, này Ananda, hữu có mặt.

2. Và này Ananda, nếu không có hành động và sự chín muồi của sắc giới, thời sắc hữu có thể trình bày được không?

− Thưa không, bạch Thế Tôn.

− Như vậy, này Ananda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hột giống, ái là sự nhuận ướt. Chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, nên thức được an lập trong giới bậc trung. Như vậy, trong tương lai có sự tái sanh sanh khởi. Như vậy, này Ananda, hữu có mặt.

3. Và này Ananda, nếu không có hành động và sự chín muồi của vô sắc giới, thời vô sắc hữu có thể trình bày được không?

− Thưa không, bạch Thế Tôn.

− Như vậy, này Ananda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hột giống, ái là sự nhuận ướt. Chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, nên thức được an lập trong giới bậc thù thắng. Như vậy, trong tương lai có sự tái sanh sanh khởi. Như vậy, này Ananda, hữu có mặt.

AN 3.77 Hữu (2) (Dutiyabhavasutta)

Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ, ngồi xuống một bên, và nói với Ngài:

“Thưa Ngài, người ta nói về điều gọi là ‘hữu’. Hữu được định nghĩa như thế nào?”

“Này Ānanda, nếu không có nghiệp đưa đến kết quả trong dục giới, thì hữu trong dục giới liệu có xảy ra không?”

“Không, thưa Ngài.”

"Vậy thì, này Ānanda, nghiệp là ruộng, thức là hạt giống, và ái là chất ẩm. Ý định và mục đích (intention and aim/ý định và mục đích) của chúng sinh—bị vô minh che lấp và bị ái kiết sử trói buộc—được thiết lập trong một cảnh giới thấp. Đó là cách có tái sinh vào một trạng thái tồn tại mới trong tương lai.

Nếu không có nghiệp đưa đến kết quả trong sắc giới, thì hữu trong sắc giới liệu có xảy ra không?"

“Không, thưa Ngài.”

"Vậy thì, này Ānanda, nghiệp là ruộng, thức là hạt giống, và ái là chất ẩm. Ý định và mục đích của chúng sinh—bị vô minh che lấp và bị ái kiết sử trói buộc—được thiết lập trong một cảnh giới trung bình. Đó là cách có tái sinh vào một trạng thái tồn tại mới trong tương lai.

Nếu không có nghiệp đưa đến kết quả trong vô sắc giới, thì hữu trong vô sắc giới liệu có xảy ra không?"

“Không, thưa Ngài.”

“Vậy thì, nghiệp là ruộng, thức là hạt giống, và ái là chất ẩm. Ý định và mục đích của chúng sinh—bị vô minh che lấp và bị ái kiết sử trói buộc—được thiết lập trong một cảnh giới cao. Đó là cách có tái sinh vào một trạng thái tồn tại mới trong tương lai. Đó là cách hữu được định nghĩa.”

77.- Tư và Khởi Ðiểm

1. Rồi Tôn giả Ananda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên, Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

(như kinh trên cho đến) …

− Như vậy, này Ananda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hột giống, ái là sự nhuận ướt. Chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, nên tư được an lập, khởi điểm được an lập trong giới thấp kém. Như vậy, trong tương lai có sự tái sanh sanh khởi. Như vậy, này Ananda, hữu có mặt.

(Ðoạn còn lại như kinh trên, chỉ khác “thức” được “tư” và “khởi điểm” thay thế) …

AN 3.78 Giới Cấm Thủ (Sīlabbatasutta)

Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ, và ngồi xuống một bên. Đức Phật nói với ông ấy: “Này Ānanda, tất cả giới cấm thủ (precepts and observances/giới cấm thủ), lối sống (lifestyles/lối sống), và đạo lộ tu tập (spiritual paths/đạo lộ tu tập) đều có kết quả (fruitful/có kết quả) khi được xem là cốt lõi chăng?”

“Điều này không tuyệt đối (categorical/tuyệt đối), thưa Ngài.”

“Vậy thì, này Ānanda, giải thích chi tiết (break it down/giải thích chi tiết) đi.”

“Lấy trường hợp một người tu tập giới cấm thủ, một lối sống, và một đạo lộ tu tập, xem đây là cốt lõi. Nếu bất thiện pháp (unskillful qualities/bất thiện pháp) tăng trưởng (grow/tăng trưởng) trong khi thiện pháp (skillful qualities/thiện pháp) suy giảm (decline/suy giảm), thì điều đó không có kết quả. Tuy nhiên, nếu bất thiện pháp suy giảm trong khi thiện pháp tăng trưởng, thì điều đó có kết quả.”

Đó là những gì Tôn giả Ānanda đã nói, và Đức Đạo Sư tán thành (approved/tán thành).

Rồi Tôn giả Ānanda, biết rằng Đức Đạo Sư tán thành, đứng dậy khỏi chỗ ngồi, đảnh lễ, và đi nhiễu quanh Đức Phật theo chiều bên phải một cách cung kính trước khi rời đi. Rồi, không lâu sau khi Tôn giả Ānanda rời đi, Đức Phật nói với các Tỳ-kheo: “Này các Tỳ-kheo, Ānanda là một học giả, nhưng không dễ tìm được người ngang bằng (equal/ngang bằng) với trí tuệ của ông ấy.”

78.- Sự Hầu Hạ Giúp Ðỡ

(Nhân duyên như kinh trên). Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda đang ngồi một bên:

− Này Ananda, mọi giới cấm, sinh sống Phạm hạnh, sự hầu hạ căn bản đều có quả phải không?

− Ở đây, bạch Thế Tôn, không thể trả lời một chiều được.

− Vậy này Ananda, hãy phân tích thêm!

− Bạch Thế Tôn, phàm giới cấm, sinh sống Phạm hạnh, sự hầu hạ căn bản nào được áp dụng, khiến pháp không thiện tăng trưởng, pháp thiện đoạn tận, thời giới cấm, sinh sống Phạm hạnh, sự hầu hạ căn bản như vậy không có kết quả. Và bạch Thế Tôn, phàm giới cấm, sinh sống Phạm hạnh, sự hầu hạ căn bản nào được áp dụng, khiến pháp không thiện đoạn tận, pháp thiện tăng trưởng, thời giới cấm, sinh sống Phạm hạnh, sự hầu hạ căn bản như vậy có kết quả.

Tôn giả Ananda nói như vậy và bậc Ðạo Sư đồng ý.

Rồi Tôn giả Ananda nghĩ: “Bậc Ðạo Sư đã đồng ý với ta”, từ chỗ ngồi đứng dậy, thân phía hữu hướng về ngài rồi ra đi.

Rồi Thế Tôn, khi Tôn giả Ananda ra đi không bao lâu, nói với các Tỷ-kheo:

− Này các Tỷ-kheo, Ananda còn là hữu học, nhưng không dễ gì tìm được người có trí tuệ ngang bằng.

AN 3.79 Các Loại Hương (Gandhajātasutta)

Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ, ngồi xuống một bên, và nói với Ngài:

“Thưa Ngài, có ba loại hương (fragrance/hương) này chỉ lan tỏa theo chiều gió, không ngược gió. Ba loại gì? Hương của rễ, hương của lõi cây, và hương của hoa. Đây là ba loại hương chỉ lan tỏa theo chiều gió, không ngược gió. Có loại hương nào lan tỏa theo chiều gió, ngược gió, và cả hai chiều không?”

“Này Ānanda, có loại hương như vậy.”

“Vậy thì, thưa Ngài, loại hương đó là gì?”

"Đó là khi, này Ānanda, ở một làng hay thị trấn nào đó, một người nữ hay một người nam đã quy y (gone for refuge/quy y) Phật, Pháp, và Tăng. Họ không sát sinh (don’t kill living creatures/không sát sinh), không trộm cắp (steal/không trộm cắp), không tà hạnh trong dục (commit sexual misconduct/không tà hạnh trong dục), không nói dối (lie/không nói dối), hoặc không uống rượu, bia và các chất say (consume beer, wine, and liquor intoxicants/không uống rượu, bia và các chất say). Họ giữ giới, có phẩm hạnh tốt (good character/phẩm hạnh tốt). Họ sống tại gia với tâm không còn cấu uế của sự keo kiệt (heart rid of the stain of stinginess/tâm không còn cấu uế của sự keo kiệt), rộng lượng (freely generous/rộng lượng), sẵn sàng cho đi (open-handed/sẵn sàng cho đi), thích buông bỏ (loving to let go/thích buông bỏ), tận tâm với việc bố thí (committed to charity/tận tâm với việc bố thí), thích cho và chia sẻ (loving to give and to share/thích cho và chia sẻ).

Sa-môn (Ascetics/Sa-môn) và Bà-la-môn (brahmins/Bà-la-môn) ở khắp nơi tán dương họ vì những phẩm chất tốt đẹp này (praise them for these good qualities/tán dương họ vì những phẩm chất tốt đẹp này); ngay cả chư thiên (deities/chư thiên) cũng tán dương họ. Đây là loại hương lan tỏa theo chiều gió, ngược gió, và cả hai chiều.

Hương của hoa
>không lan tỏa ngược gió,
cũng không phải gỗ đàn hương, hoa lài, hay hoa nhài;
nhưng hương của bậc chân nhân (fragrance of the good/hương của bậc chân nhân)
>lan tỏa ngược gió;
đức hạnh (virtue/đức hạnh) của một bậc chân nhân (true person/bậc chân nhân) lan tỏa khắp mọi hướng."

79.- Hương

1. Rồi Tôn giả Ananda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

− Có ba loại cây hương này, bạch Thế Tôn, hương của chúng bay theo gió, không bay ngược gió. Thế nào là ba? Cây hương rễ, cây hương lõi và cây hương hoa. Có ba loại cây hương này, bạch Thế Tôn, hương của chúng bay theo chiều gió, không bay ngược gió. Bạch Thế Tôn, có thể có loại cây hương nào, có hương bay thuận gió, có hương bay ngược gió, có hương bay thuận gió ngược gió?

− Có loại cây hương, này Ananda, có hương bay thuận gió, có hương bay ngược gió, có hương bay thuận gió ngược gió.

2. - Bạch Thế Tôn, loại cây hương ấy là gì, có hương bay thuận gió, có hương bay ngược gió, có hương bay thuận gió ngược gió?

− Ở đây, này Ananda, tại làng nào hay tại thị trấn nào, có nữ nhân hay nam nhân quy y Phật, quy y Pháp, quy y chúng Tăng, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ sống tà hạnh trong dục vọng, từ bỏ nói láo, từ bỏ dùng rượu, men rượu nấu làm say người, giữ giới, tâm tánh hiền lương, sống trong nhà với tâm không nhiễm xan tham, bố thí không luyến tiếc với tay rộng mở, thích thú từ bỏ, sẵn sàng được yêu cầu, ưa thích chia xẻ đồ bố thí. Người như vậy, được các Sa-môn, Bà-la-môn tán thán khắp bốn phương: tại làng ấy, hay tại thị trấn ấy, có nữ nhân hay nam nhân quy y Phật, quy y Pháp, quy y chúng Tăng, … ưa thích chia xẻ đồ bố thí. Chư Thiên và các phi nhân cũng tán thán: tại làng ấy, hay tại thị trấn ấy, có nữ nhân hay nam nhân quy y Phật, quy y Pháp, quy y chúng Tăng, … ưa thích chia xẻ đồ bố thí. Cây hương như vậy, này Ananda, có hương bay thuận gió, có hương bay ngược gió, có hương bay thuận gió ngược gió.

Không một hương hoa nào
Bay ngược chiều gió thổi
Dầu là hoa chiên-đàn
Già-là hay mạt-ly
Chỉ hương người đức hạnh
Bay ngược chiều gió thổi
Chỉ có Bậc Chân nhân
Biến mãn mọi phương trời.

AN 3.80 Nhỏ (Cūḷanikāsutta)

Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ, ngồi xuống một bên, và nói với Ngài:

“Thưa Ngài, con đã nghe và học điều này trước mặt Đức Phật (in the presence of the Buddha/trước mặt Đức Phật): ‘Này Ānanda, Đức Phật Sikhī có một đệ tử tên là Abhibhū. Đứng trong cảnh giới chư thiên (realm of divinity/cảnh giới chư thiên), ông ấy có thể làm cho giọng nói của mình được nghe thấy khắp thiên thế giới (thousandfold galaxy/thiên thế giới).’ Con tự hỏi một Thế Tôn, một bậc A-la-hán, một bậc Chánh Đẳng Giác có thể làm cho giọng nói của mình được nghe thấy xa đến mức nào?”

“Ông ấy là một đệ tử, này Ānanda. Các Như Lai (Realized Ones/Như Lai) là vô lượng (immeasurable/vô lượng).”

Lần thứ hai…

Lần thứ ba, Tôn giả Ānanda nói với Đức Phật: “… Con tự hỏi một Thế Tôn, một bậc A-la-hán, một bậc Chánh Đẳng Giác có thể làm cho giọng nói của mình được nghe thấy xa đến mức nào?”

“Này Ānanda, con đã nghe nói về tiểu thiên thế giới (thousandfold lesser world system/tiểu thiên thế giới), một thiên thế giới chưa?”

“Bây giờ là lúc, Thế Tôn! Bây giờ là lúc, bậc Thiện Thệ! Xin Đức Phật hãy nói. Các Tỳ-kheo sẽ lắng nghe và ghi nhớ.”

“Vậy thì, này Ānanda, hãy lắng nghe và chú tâm cho kỹ, Ta sẽ nói.”

“Vâng, thưa Ngài,” Tôn giả Ānanda đáp. Đức Phật nói điều này:

"Này Ānanda, một thiên thế giới trải rộng gấp một ngàn lần phạm vi mặt trăng và mặt trời quay quanh và những người tỏa sáng (shining ones/những người tỏa sáng) chiếu sáng các phương. Trong thiên thế giới đó có một ngàn mặt trăng, một ngàn mặt trời, một ngàn núi chúa Sineru (Sinerus king of mountains/núi chúa Sineru), một ngàn cõi Diêm Phù Đề (Black Plum Tree Lands/cõi Diêm Phù Đề), một ngàn Tây Cù Da Châu (Western Continents/Tây Cù Da Châu), một ngàn Bắc Câu Lô Châu (Northern Continents/Bắc Câu Lô Châu), một ngàn Đông Thắng Thần Châu (Eastern Continents/Đông Thắng Thần Châu), bốn ngàn biển, bốn ngàn đại vương, một ngàn cõi trời Tứ Đại Thiên Vương (realms of the gods of the four great kings/cõi trời Tứ Đại Thiên Vương), một ngàn cõi trời Ba Mươi Ba (realms of the gods of the thirty-three/cõi trời Ba Mươi Ba), của cõi trời Dạ Ma (gods of Yama/cõi trời Dạ Ma), của cõi trời Đâu Suất (joyful gods/cõi trời Đâu Suất), của cõi trời Hóa Lạc (gods who love to imagine/cõi trời Hóa Lạc), của cõi trời Tha Hóa Tự Tại (gods who control what is imagined by others/cõi trời Tha Hóa Tự Tại), và một ngàn cảnh giới chư thiên. Đây gọi là tiểu thiên thế giới, một ‘thiên thế giới’.

Một hệ thống thế giới (world system/hệ thống thế giới) trải rộng cho một ngàn thiên thế giới được gọi là trung thiên thế giới (millionfold middling world system/trung thiên thế giới), một ‘cụm thiên hà’.

Một hệ thống thế giới trải rộng cho một ngàn cụm thiên hà được gọi là đại thiên thế giới (billionfold great world system/đại thiên thế giới), một ‘siêu cụm thiên hà’.

Nếu muốn, này Ānanda, một Như Lai có thể làm cho giọng nói của mình được nghe thấy khắp một siêu cụm thiên hà, hoặc xa đến mức Ngài muốn."

“Nhưng làm thế nào Đức Phật có thể làm cho giọng nói của mình được nghe thấy xa đến vậy?”

“Đầu tiên, này Ānanda, một Như Lai sẽ làm cho siêu cụm thiên hà tràn ngập ánh sáng (fill the galactic supercluster with light/làm cho siêu cụm thiên hà tràn ngập ánh sáng). Khi chúng sinh thấy ánh sáng, Như Lai sẽ phóng ra tiếng gọi (project his call/phóng ra tiếng gọi) để họ nghe thấy âm thanh (hear the sound/nghe thấy âm thanh). Đó là cách một Như Lai có thể làm cho giọng nói của mình được nghe thấy khắp một siêu cụm thiên hà, hoặc xa đến mức Ngài muốn.”

Khi nói điều này, Tôn giả Ānanda nói: “Con thật may mắn, thật vô cùng may mắn, khi có một Đức Đạo Sư với uy lực và oai đức (power and might/uy lực và oai đức) như vậy!”

Khi nói điều này, Tôn giả Udāyī nói với Tôn giả Ānanda: “Thưa Tôn giả Ānanda, Đức Đạo Sư của Ngài có uy lực và oai đức như vậy thì liên quan gì đến Ngài?”

Khi nói điều này, Đức Phật nói với Tôn giả Udāyī: “Không phải vậy, này Udāyī, không phải vậy! Nếu Ānanda chết khi vẫn chưa thoát khỏi tham (free of greed/thoát khỏi tham), ông ấy sẽ làm vua chư thiên trong bảy kiếp, hoặc làm vua cõi Diêm Phù Đề trong bảy kiếp, vì tín tâm của tâm mình (confidence of his heart/tín tâm của tâm mình). Tuy nhiên, Ānanda sẽ nhập Niết-bàn hoàn toàn (fully extinguished/nhập Niết-bàn hoàn toàn) ngay trong đời này.”

80.- Abhibhù

1. Rồi Tôn giả Ananda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

− Con được nghe trước mặt Thế Tôn, con được nắm giữ trước mặt Thế Tôn: “Abhibhù, đệ tử Ðức Phật Sikhi, đứng ở Phạm Thiên Giới, có thể làm cho ngàn thế giới nghe tiếng của mình”. Nhưng bạch Thế Tôn, Thế Tôn bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác có thể làm cho nghe tiếng xa như thế nào?

− Vị ấy chỉ là một đệ tử, này Ananda. Các Như Lai là vô lượng.

Lần thứ hai, Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

− Con được nghe trước mặt Thế Tôn, … có thể làm cho nghe tiếng xa như thế nào? − Vị ấy chỉ là một đệ tử, này Ananda. Các Như Lai là vô lượng.

2. Lần thứ ba, Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

− Con được nghe trước mặt Thế Tôn, … có thể làm cho nghe tiếng xa như thế nào?

− Này Ananda, Thầy có được nghe nói đến tiểu thiên thế giới không?

− Nay đã đến thời, bạch Thế Tôn! Nay đã đến thời, bạch Thế Tôn Thiên Thệ, để Thế Tôn nói về vấn đề này. Sau khi nghe Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ thọ trì.

− Vậy này Ananda, hãy nghe và khéo tác ý, ta sẽ nói.

− Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Ananda vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như sau:

3. - Xa cho đến mặt trăng, mặt trời chạy trong quỹ đạo của chúng và chói sáng khắp bốn phương với ánh sáng của chúng, xa như vậy là một ngàn thế giới. Trong ấy có một ngàn mặt trăng, một ngàn mặt trời, một ngàn núi Sineru (Tu-di), một ngàn Jambudìta (Diêm-phù-đề), một ngàn Aparagoyànà (Tây ngưu hóa châu), một ngàn Uttarakurù (Bắc-cu-vô châu), một ngàn Pubbavidehà (Ðông thắng thần châu), bốn ngàn biển lớn, bốn ngàn đại vương, 1000 cõi trời Bốn thiên vương, 1000 cõi trời ba mươi ba, 1000 Dạma thiên, 1000 Tusità (Ðâu-suất thiên), 1000 Hóa Lạc thiên, 1000 Tha Hóa Tự tại thiên, 1000 Phạm Thiên. Này Ananda, đây gọi là một tiểu thiên thế giới. Này Ananda, cho đến 1000 lần một tiểu thiên thế giới, được gọi là, này Ananda, ba Ðại thiên thế giới. Này Ananda, Như Lai có thể làm cho tiếng mình nghe xa cho đến ba ngàn Ðại thiên thế giới hay xa hơn nữa nếu muốn.

4. - Làm sao, bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể làm cho tiếng mình nghe xa cho đến ba ngàn Ðại thiên thế giới hay xa hơn nữa nếu muốn?

− Ở đây, này Ananda, Như Lai chiếu ánh sáng cho đến ba ngàn Ðại thiên thế giới, cho đến khi các chúng sanh nhận thức được ánh sáng ấy. Rồi Thế Tôn phát âm và làm cho tiếng mình được nghe. Như vậy, này Ananda, Như Lai làm cho tiếng mình nghe xa cho đến ba ngàn Ðại thiên thế giới hay xa hơn nữa nếu muốn.

5. Khi được nói như vậy, Tôn giả Ananda nói với Tôn giả Udàyi:

− Ðược lợi thay cho tôi, khéo được lợi thay cho tôi, có được bậc Ðạo sư có thần lực như vậy, có uy lực như vậy!

Khi được nghe nói như vậy, Tôn giả Udàyi nói với Tôn giả Ananda:

− Này Hiền giả Ananda, ở đây Hiền giả nghĩ có được gì, nếu bậc Ðạo sư của Hiền giả có đại thần lực như vậy, có đại uy lực như vậy?

Khi được nghe nói như vậy, Thế Tôn nói với Tôn giả Udàyi:

− Chớ có nói như vậy, này Udàyi; chớ nói vậy, này Udàyi. Này Udàyi, nếu Ananda chưa có đoạn tận tham và mệnh chung, nhưng với tâm tịnh tín của mình, vị ấy có thể bảy lần ngự trị trên thế giới chư Thiên, có thể bảy lần ngự trị trên cõi Jambudìpa này. Nhưng này Udàyi, Ananda ngay trong hiện tại sẽ được Bát-Niết-bàn.

Từ ngữ:

• Tham/Greed/Lobha: Sự ham muốn, dính mắc vào những thứ mình thích, muốn có thêm.
• Sân/Hate/Dosa: Sự tức giận, ghét bỏ, muốn làm hại người khác hoặc những gì mình không thích.
• Si/Delusion/Moha: Sự ngu si, không hiểu biết đúng về sự thật, về Khổ, Tập, Diệt, Đạo.
• Tác hại/Drawbacks/Ādīnava: Những điều xấu, những hậu quả không tốt do một việc gì đó gây ra.
• Khổ ưu về tâm/Mental pain and sadness/Domanassa: Cảm giác buồn bã, lo lắng, khó chịu trong lòng.
• Kẻ hủy diệt nhãn, hủy diệt trí/Destroyer of sight, vision, and knowledge/Andhakaraṇa, Acakkhukaraṇa, Aññāṇakaraṇa: Những thứ làm cho mình không nhìn thấy sự thật, không có trí tuệ sáng suốt.
• Cản trở trí tuệ/Blocks wisdom/Paññāparirodhī: Làm cho trí tuệ không phát triển được, không hiểu biết đúng đắn.
• Thuộc về khổ lụy/On the side of distress/Vighātapakkhika: Gây ra đau khổ, phiền muộn.
• Không đưa đến Niết-bàn/Doesn’t lead to extinguishment/Na nibbānāya saṁvattati: Không dẫn đến trạng thái an lạc tuyệt đối, thoát khỏi mọi khổ đau.
• Đạo lộ và sự thực hành/Path and a practice/Maggañca paṭipadā ca: Con đường và cách thức để tu tập, rèn luyện bản thân.
• Bát Chánh Đạo/Noble eightfold path/Ariya aṭṭhaṅgika magga: Con đường cao thượng có 8 yếu tố đúng đắn giúp chấm dứt khổ: hiểu đúng, suy nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, cố gắng đúng, ghi nhớ đúng, tập trung đúng.
• Chánh kiến/Right view/Sammā diṭṭhi: Hiểu biết đúng về Tứ Diệu Đế (Khổ, Tập, Diệt, Đạo).
• Chánh tư duy/Right thought/Sammā saṅkappa: Suy nghĩ đúng đắn, không tham, sân, hại.
• Chánh ngữ/Right speech/Sammā vācā: Nói lời chân thật, hòa ái, có ích.
• Chánh nghiệp/Right action/Sammā kammanta: Hành động đúng đắn, không sát sinh, trộm cắp, tà hạnh.
• Chánh mạng/Right livelihood/Sammā ājīva: Sống bằng nghề nghiệp chân chính, không làm hại người khác.
• Chánh tinh tấn/Right effort/Sammā vāyāma: Cố gắng ngăn chặn điều xấu chưa sinh, diệt trừ điều xấu đã sinh, làm phát sinh điều tốt chưa sinh, làm tăng trưởng điều tốt đã sinh.
• Chánh niệm/Right mindfulness/Sammā sati: Ghi nhớ, chú tâm vào những gì đang xảy ra trên thân, thọ, tâm, pháp.
• Chánh định/Right immersion/Sammā samādhi: Tập trung tâm trí đúng đắn, đạt được các tầng thiền định.
• Ngoại đạo Ājīvaka/Ājīvaka ascetics/Ājīvakā: Một nhóm tu sĩ khổ hạnh không theo lời dạy của Đức Phật.
• Gia chủ/Householder/Gahapati: Người sống tại gia, không xuất gia tu hành.
• Bị cắt đứt tận gốc/Cut off at the root/Ucchinnamūla: Bị nhổ bỏ hoàn toàn, không còn khả năng mọc lại.
• Làm cho như gốc cây thốt nốt/Made like a palm stump/Tālāvatthukata: Bị phá hủy hoàn toàn như gốc cây thốt nốt bị chặt, không thể mọc chồi mới.
• Làm cho không còn tồn tại/Obliterated/Anabhāvaṅgata: Bị làm cho biến mất, không còn hiện hữu.
• Không thể sinh khởi trong tương lai/Unable to arise in the future/Āyatiṁ anuppādadhammā: Không còn khả năng xuất hiện trở lại trong tương lai.
• Tán dương giáo pháp của mình/Acclaiming your own teaching/Attukkaṁsanā: Khen ngợi, đề cao lời dạy của mình.
• Chê bai giáo pháp của người khác/Disrespecting someone else’s/Paravambhanā: Chê bai, hạ thấp lời dạy của người khác.
• Chỉ dạy những gì phù hợp với hoàn cảnh/Teaching what’s relevant in that context/Tadatthapaṭisaṁyuttāyeva dhammaṁ deseti: Chỉ nói những điều đúng với sự thật và phù hợp với tình huống.
• Mục đích được nói đến, không liên quan đến ngã/The goal is spoken of, but the self is not involved/Atthaññeva byākaroti, no attānaṁ: Chỉ nói về mục tiêu tu tập (thoát khổ, Niết-bàn), không nói về cái “tôi” hay “của tôi”.
• Pháp/Dhamma/Dhamma: Lời dạy của Đức Phật, chân lý về cuộc sống và con đường tu tập.
• Lành thay/Excellent/Sādhu: Lời khen ngợi, tán thán.
• Dựng lại những gì bị lật đổ/Righting the overturned/Ukkuṭṭhitaṁ vā ukkuje: Như dựng đứng một vật bị lật úp.
• Phơi bày những gì bị che giấu/Revealing the hidden/Paṭicchannaṁ vā vivare: Như mở ra những gì bị che đậy.
• Chỉ đường cho người lạc lối/Pointing out the path to the lost/Mūḷhassa vā maggaṁ ācikkhe: Như chỉ đường cho người bị lạc.
• Thắp đèn trong bóng tối/Lighting a lamp in the dark/Andhakāre vā telapajjotaṁ dhāre: Như thắp đèn trong đêm tối để thấy đường.
• Người có mắt sáng/People with clear eyes/Cakkhumanto: Người có khả năng nhìn thấy, hiểu biết.
• Quy y/Go for refuge/Saraṇaṁ gacchāmi: Nương tựa vào Phật, Pháp, Tăng để tu học và tìm sự bình an.
• Tăng đoàn Tỳ-kheo/Mendicant Saṅgha/Bhikkhusaṅgha: Cộng đồng các Tỳ-kheo (tu sĩ nam) theo học và thực hành lời Phật dạy.
• Cư sĩ tại gia/Lay follower/Upāsaka/Upāsikā: Người tu học Phật nhưng sống tại gia, không xuất gia.
• Khỏi bệnh/Recovered from an illness/Gilānā vuṭṭhito hoti: Đã bình phục sau khi bị ốm.
• Tuệ/Knowledge/Paññā: Sự hiểu biết sâu sắc, sáng suốt về sự thật.
• Định/Immersion/Samādhi: Sự tập trung tâm trí, làm cho tâm yên tĩnh và vững vàng.
• Sâu sắc/Deep/Gambhīra: Khó hiểu, cần suy nghĩ kỹ mới thấu đáo.
• Giới/Ethics/Sīla: Những nguyên tắc đạo đức, cách sống đúng đắn để không làm hại mình và người khác.
• Học giả/Trainee/Sekha: Người đang trên đường tu học để đạt đến giác ngộ, chưa hoàn toàn giải thoát.
• Bậc đã thành tựu/Adept/Asekha: Người đã tu hành thành công, đạt đến trạng thái giải thoát hoàn toàn (A-la-hán).
• Giữ giới/Ethical/Sīlavā: Người tuân thủ các nguyên tắc đạo đức, giới luật.
• Chế ngự theo giới bổn/Restrained in the monastic code/Pātimokkhasaṁvarasaṁvuto: Tuân thủ và kiểm soát bản thân theo các quy định trong giới luật của Tăng đoàn.
• Hành xử tốt/Conducting themselves well/Ācāragocarasampanno: Có cách cư xử và sinh hoạt đúng đắn.
• Khất thực ở những nơi thích hợp/Resorting for alms in suitable places/Anuvattīsu: Đi xin ăn ở những nơi phù hợp với người tu hành.
• Thấy nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt nhất/Seeing danger in the slightest fault/Anumattesu vajjesu bhayadassāvī: Nhận thấy sự nguy hiểm ngay cả trong những lỗi lầm nhỏ nhất.
• Giữ gìn những giới đã thọ/Keep the rules they’ve undertaken/Samādāya sikkhati sikkhāpadesu: Giữ gìn cẩn thận những giới luật đã phát nguyện tuân thủ.
• Ly dục/Secluded from sensual pleasures/Vivicceva kāmehi: Sống tách biệt, không còn bị ràng buộc bởi những ham muốn về vật chất và cảm giác.
• Ly bất thiện pháp/Secluded from unskillful qualities/Vivicca akusalehi dhammehi: Sống tách biệt, không còn bị chi phối bởi những điều xấu, không tốt.
• Thiền thứ nhất/First absorption/Paṭhama jhāna: Tầng thiền định đầu tiên, có hỷ, lạc, tầm, tứ.
• Khổ/Suffering/Dukkha: Sự đau khổ, không vừa ý, không như mong muốn.
• Nguyên nhân của khổ/Origin of suffering/Samudaya: Lý do làm sinh ra khổ (chủ yếu là lòng tham ái).
• Sự chấm dứt khổ/Cessation of suffering/Nirodha: Trạng thái không còn khổ đau.
• Con đường dẫn đến sự chấm dứt khổ/Practice that leads to the cessation of suffering/Magga: Con đường tu tập để đạt đến sự chấm dứt khổ (Bát Chánh Đạo).
• Thánh đệ tử/Noble disciple/Ariyasāvaka: Người đệ tử của Đức Phật đã đạt được những cấp độ giác ngộ nhất định.
• Thành tựu về giới, định, và tuệ/Accomplished in ethics, immersion, and wisdom/Sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno: Đã hoàn thành tốt việc tu tập về giới, định, và tuệ.
• Chứng đạt/Realizes/Sacchikaroti: Tự mình trải nghiệm và đạt đến một trạng thái tâm linh.
• Tâm giải thoát vô lậu/Undefiled freedom of heart/Anāsava cetovimutti: Trạng thái tâm hoàn toàn thoát khỏi mọi phiền não (lậu hoặc).
• Tuệ giải thoát/Freedom by wisdom/Paññāvimutti: Sự giải thoát đạt được nhờ trí tuệ thấy rõ sự thật.
• An trú sau khi chứng đạt bằng thắng trí của chính mình do sự diệt trừ các lậu hoặc/Live having realized it with their own insight due to the ending of defilements/Diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati āsavānaṁ khayā: Ngay trong đời này, tự mình dùng trí tuệ cao hơn để chứng đạt và an trú trong trạng thái giải thoát nhờ diệt trừ các phiền não.
• Khổ hạnh giả Ni-kiền-tử thuộc dòng Ñātika/Jain ascetic of the Ñātika clan/Nigaṇṭho Nātaputto: Tên gọi của giáo chủ Kỳ Na giáo (Jainism).
• Biết tất cả, thấy tất cả/All-knowing and all-seeing/Sabbaññū sabbadassāvī: Tuyên bố có khả năng biết và thấy mọi thứ.
• Tri kiến/Knowledge and vision/Ñāṇadassanaṁ: Sự hiểu biết và nhìn thấy sự thật.
• Diệt trừ nghiệp cũ bằng sự khổ hạnh mãnh liệt/Elimination of past deeds by fervent mortification/Tapasā purāṇānaṁ kammānaṁ khayaṁ: Làm mòn, tiêu trừ những hành động (nghiệp) đã làm trong quá khứ bằng cách tu khổ hạnh rất khắc nghiệt.
• Phá cầu bằng cách không tạo nghiệp mới/Breaking the bridge by not doing any new deeds/Navānaṁ kammānaṁ akaraṇā: Ngăn chặn việc tạo ra những hành động (nghiệp) mới, như phá bỏ cây cầu dẫn đến tương lai.
• Nghiệp tận/Ending of deeds/Kammakkhaya: Sự chấm dứt của nghiệp.
• Khổ tận/Suffering ends/Dukkhakkhaya: Sự chấm dứt của khổ đau.
• Thọ tận/Feeling ends/Vedanākhaya: Sự chấm dứt của cảm giác (khi khổ đau chấm dứt).
• Sự tịnh hóa bằng cách làm mòn/Purification by wearing away/Nijjarā: Một phương pháp tu tập (trong Kỳ Na giáo) nhằm làm mòn nghiệp cũ bằng khổ hạnh.
• Thế Tôn/Blessed One/Bhagavā: Một danh hiệu của Đức Phật, nghĩa là bậc có phước báu.
• Biết và thấy/Knows and sees/Jānato passato: Có sự hiểu biết và nhìn thấy rõ ràng.
• A-la-hán/Perfected one/Arahaṁ: Bậc đã hoàn thành con đường tu tập, xứng đáng được tôn kính.
• Chánh Đẳng Giác/Fully awakened Buddha/Sammāsambuddha: Bậc giác ngộ hoàn toàn, tự mình tìm ra chân lý và dạy lại cho người khác.
• Tịnh hóa chúng sinh/Purify sentient beings/Sattānaṁ visuddhiyā: Làm cho chúng sinh trở nên trong sạch, không còn phiền não.
• Vượt qua sầu bi/Get past sorrow and crying/Sokaparidevānaṁ samatikkamāya: Vượt qua nỗi buồn và sự than khóc.
• Chấm dứt khổ ưu/Make an end of pain and sadness/Dukkhadomanassānaṁ atthaṅgamāya: Chấm dứt mọi khổ đau và buồn bã.
• Khám phá pháp/Discover the system/Ñāyassa adhigamāya: Tìm thấy con đường đúng đắn, chân lý.
• Chứng đạt Niết-bàn/Realize extinguishment/Nibbānassa sacchikiriyāya: Tự mình trải nghiệm và đạt đến trạng thái Niết-bàn.
• Không tạo nghiệp mới/Don’t perform any new deeds/Navānaṁ kammānaṁ akaraṇā: Không làm những hành động (nghiệp) mới.
• Nghiệp cũ bị diệt trừ bằng cách trải nghiệm kết quả của chúng dần dần/Old deeds are eliminated by experiencing their results little by little/Purāṇānaṁ kammānaṁ vedanā paṭisaṁvedanā khayā: Nghiệp đã làm trong quá khứ bị tiêu trừ bằng cách trải qua kết quả (quả báo) của chúng một cách từ từ.
• Sự làm mòn này hiển nhiên ngay trong đời này/This wearing away is apparent in the present life/Diṭṭhadhammā nijjarā: Sự làm mòn nghiệp này có thể thấy rõ ngay trong cuộc đời này.
• Có hiệu quả tức thời/Immediately effective/Akālika: Cho kết quả ngay lập tức, không cần chờ đợi.
• Mời đến để thấy/Inviting inspection/Ehipassika: Có thể mời người khác đến để tự mình kiểm chứng.
• Phù hợp/Relevant/Opanaika: Có liên quan trực tiếp đến mục tiêu giải thoát.
• Người trí có thể tự mình chứng biết/Sensible people can know it for themselves/Paccattaṁ veditabbo viññūhi: Người có trí tuệ có thể tự mình trải nghiệm và hiểu biết.
• Không đồng ý/Disagree with/Paṭikujje: Phản đối, không chấp nhận.
• Đầu họ sẽ vỡ tung/Their head would explode/Muddhāpi phaleyya: Một cách nói cường điệu để diễn tả sự chắc chắn và không thể phản bác.
• Thương xót/Sympathy for/Anukampasi: Có lòng từ bi, muốn giúp đỡ.
• Đáng nghe/Worth listening to/Sotabbaṁ maññasi: Nghĩ rằng lời nói của họ đáng được lắng nghe.
• Khuyến khích, hỗ trợ, và thiết lập/Encouraged, supported, and established/Samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā: Được động viên, giúp đỡ và làm cho vững vàng trong một điều gì đó.
• Niềm tin bất động/Experiential confidence/Aveccappasāda: Niềm tin rất vững chắc, không thể lay chuyển, dựa trên sự hiểu biết và trải nghiệm.
• Đầy đủ minh hạnh/Accomplished in knowledge and conduct/Vijjācaraṇasampanno: Có đầy đủ trí tuệ (minh) và cách sống đúng đắn (hạnh).
• Thiện thệ/Holy/Sugato: Một danh hiệu của Đức Phật, nghĩa là đi đến nơi tốt đẹp (Niết-bàn).
• Thế gian giải/Knower of the world/Lokavidū: Bậc hiểu rõ về thế giới, về chúng sinh và các cảnh giới.
• Vô thượng sĩ điều ngự trượng phu/Supreme guide for those who wish to train/Anuttaro purisadamma sāratthī: Bậc thầy cao nhất có khả năng hướng dẫn những người cần được rèn luyện.
• Thiên nhân sư/Teacher of gods and humans/Satthā devamanussānaṁ: Bậc thầy của cả chư thiên và loài người.
• Phật/Awakened/Buddho: Bậc đã giác ngộ, tỉnh thức.
• Tăng/Saṅgha/Saṅgha: Cộng đồng những người tu hành theo lời Phật dạy.
• Thực hành con đường tốt, chân thật, có phương pháp, và đúng đắn/Practicing the way that’s good, sincere, systematic, and proper/Suppaṭipanno, ujupaṭipanno, ñāyapaṭipanno, sāmīcipaṭipanno: Cách thực hành đúng đắn, chân thật, theo phương pháp và phù hợp với Chánh Pháp.
• Bốn đôi, tám bậc/Four pairs, eight individuals/Cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā: Cách gọi các cấp độ giác ngộ của Thánh đệ tử (người đang đi đến hoặc đã đạt được 4 quả vị: Nhập Lưu, Nhất Lai, Bất Hoàn, A-la-hán).
• Đáng được cúng dường cho chư thiên/Worthy of offerings dedicated to the gods/Āhuṇeyyo: Xứng đáng nhận được sự cúng dường đặc biệt.
• Đáng được đón tiếp/Worthy of hospitality/Pāhuṇeyyo: Xứng đáng được đón tiếp nồng hậu.
• Đáng được bố thí/Worthy of a religious donation/Dakkhiṇeyyo: Xứng đáng nhận được sự bố thí từ những người muốn gieo phước.
• Đáng được chắp tay chào/Worthy of greeting with joined palms/Añjalikaraṇīyo: Xứng đáng được mọi người chắp tay cung kính chào.
• Phước điền vô thượng của thế gian/Supreme field of merit for the world/Anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassa: Mảnh ruộng phước báu tốt nhất trên đời để gieo trồng (bằng cách cúng dường, giúp đỡ Tăng đoàn).
• Thay đổi/Change/Aññathattaṁ: Sự biến đổi, không còn như cũ.
• Tứ đại/Four principal states/Mahābhūtāni: Bốn yếu tố chính tạo nên thân thể và thế giới vật chất: đất (cứng), nước (lỏng), gió (chuyển động), lửa (nóng).
• Tái sinh vào địa ngục, cảnh giới súc sinh, hay cảnh giới ngạ quỷ/Reborn in hell, the animal realm, or the ghost realm/Nirayaṁ vā tiracchānayoniṁ vā pettivisayaṁ vā upapatti: Sinh lại vào những cảnh giới khổ đau (địa ngục, loài vật, ngạ quỷ).
• Hữu/Continued existence/Bhava: Sự tiếp tục tồn tại, sự tái sinh vào các cảnh giới sống khác nhau.
• Nghiệp/Deeds/Kamma: Những hành động (thân, khẩu, ý) tạo ra kết quả cho mình trong tương lai.
• Dục giới/Sensual realm/Kāma-bhava: Cảnh giới của những chúng sinh còn nhiều ham muốn về vật chất và cảm giác (gồm cõi người, cõi trời thấp, cõi khổ).
• Ruộng/Field/Khetta: Nơi để gieo trồng (ở đây ví nghiệp như ruộng).
• Thức/Consciousness/Viññāṇa: Sự nhận biết, ý thức về mọi thứ.
• Hạt giống/Seed/Bīja: Cái sẽ phát triển thành cây (ở đây ví thức như hạt giống).
• Ái/Craving/Taṇhā: Lòng ham muốn, sự dính mắc (nguyên nhân chính của khổ và tái sinh).
• Chất ẩm/Moisture/Sneha: Cái giúp hạt giống nảy mầm (ở đây ví ái như chất ẩm).
• Chúng sinh/Sentient beings/Sattā: Tất cả những loài có sự sống, có cảm giác.
• Bị vô minh che lấp/Shrouded by ignorance/Avijjānīvaraṇānaṁ: Bị sự ngu si, không hiểu biết đúng che phủ.
• Bị ái kiết sử trói buộc/Fettered by craving/Taṇhāsaṁyojanānaṁ: Bị sợi dây ái dục trói buộc.
• Tái sinh/Rebirth/Uppatti: Sự sinh ra lại trong một cảnh giới sống mới.
• Trạng thái tồn tại/State of existence/Bhava: Cảnh giới sống (như cõi người, cõi trời, địa ngục…).
• Sắc giới/Realm of luminous form/Rūpa-bhava: Cảnh giới của những chúng sinh đã vượt qua ham muốn vật chất nhưng vẫn còn thân thể vi tế (các cõi trời thiền định sắc giới).
• Vô sắc giới/Formless realm/Arūpa-bhava: Cảnh giới của những chúng sinh chỉ còn tâm thức, không còn thân thể (các cõi trời thiền định vô sắc giới).
• Ý định và mục đích/Intention and aim/Cetanā ca pakatañca: Sự chủ tâm và mục tiêu hướng đến khi làm một việc gì đó.
• Giới cấm thủ/Precepts and observances/Sīlabbata: Việc giữ giới và thực hành các nghi thức tu tập, đôi khi bị chấp chặt như là con đường duy nhất dẫn đến giải thoát.
• Lối sống/Lifestyles/Vatta: Cách sinh hoạt, cách sống hàng ngày.
• Đạo lộ tu tập/Spiritual paths/Maggā: Con đường, phương pháp tu tập.
• Có kết quả/Fruitful/Sārā: Có lợi ích, dẫn đến mục tiêu giải thoát.
• Tuyệt đối/Categorical/Ekantaṁ: Hoàn toàn, chắc chắn trong mọi trường hợp.
• Giải thích chi tiết/Break it down/Vibhajāhi: Hãy phân tích, giải thích rõ ràng từng phần.
• Bất thiện pháp/Unskillful qualities/Akusala dhamma: Những điều xấu, không tốt, làm hại mình và người khác (như tham, sân, si…).
• Tăng trưởng/Grow/Abhivuḍḍhā: Phát triển, gia tăng.
• Thiện pháp/Skillful qualities/Kusala dhamma: Những điều tốt, có lợi, giúp mình và người khác (như bố thí, trì giới, tu định, tu tuệ…).
• Suy giảm/Decline/Parihāni: Giảm bớt, suy yếu.
• Tán thành/Approved/Anumodi: Đồng ý, khen ngợi.
• Ngang bằng/Equal/Samasamo: Tương đương, không thua kém.
• Hương/Fragrance/Gandha: Mùi thơm.
• Không sát sinh/Don’t kill living creatures/Pāṇātipātā paṭivirato hoti: Không giết hại sinh vật.
• Không trộm cắp/Steal/Adinnādānā paṭivirato hoti: Không lấy những gì không được cho.
• Không tà hạnh trong dục/Commit sexual misconduct/Kāmesu micchācārā paṭivirato hoti: Không có hành vi sai trái về tình dục.
• Không nói dối/Lie/Musāvādā paṭivirato hoti: Không nói lời không đúng sự thật.
• Không uống rượu, bia và các chất say/Consume beer, wine, and liquor intoxicants/Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti: Không sử dụng rượu, bia và các chất gây say làm mất tỉnh táo.
• Phẩm hạnh tốt/Good character/Kalyāṇadhammo: Có tính cách, đạo đức tốt đẹp.
• Tâm không còn cấu uế của sự keo kiệt/Heart rid of the stain of stinginess/Vigatamelena cetasā: Tâm không còn bị làm dơ bẩn bởi sự ích kỷ, không muốn cho đi.
• Rộng lượng/Freely generous/Muttacāgo: Sẵn sàng cho đi một cách thoải mái.
• Sẵn sàng cho đi/Open-handed/Payatapāṇi: Mở rộng bàn tay, sẵn sàng giúp đỡ.
• Thích buông bỏ/Loving to let go/Vossaggasammato: Thích sự cho đi, buông bỏ.
• Tận tâm với việc bố thí/Committed to charity/Yācayoggo: Sẵn sàng đáp ứng lời xin giúp đỡ.
• Thích cho và chia sẻ/Loving to give and to share/Dānasammavibhāgarato: Thích cho đi và chia sẻ.
• Sa-môn/Ascetics/Samaṇa: Người tu hành, sống đời phạm hạnh.
• Bà-la-môn/Brahmins/Brāhmaṇa: Tầng lớp tu sĩ, trí thức trong xã hội Ấn Độ cổ.
• Tán dương họ vì những phẩm chất tốt đẹp này/Praise them for these good qualities/Tassa taṁ kalyāṇaṁ kitti saddasloko abbhuggacchati: Tiếng tốt về những phẩm chất tốt đẹp đó của họ được lan truyền.
• Chư thiên/Deities/Devā: Các loài sống ở cõi trời.
• Hương của bậc chân nhân/Fragrance of the good/Sataṁ gandho: Mùi hương (tiếng tốt) của người tốt, người có đạo đức.
• Đức hạnh/Virtue/Sīla: Phẩm chất đạo đức tốt đẹp.
• Bậc chân nhân/True person/Sataṁ: Người tốt, người có đạo đức, người hiểu biết.
• Trước mặt Đức Phật/In the presence of the Buddha/Sammukhā me etaṁ sutaṁ sammukhā paṭiggahītaṁ: Tôi đã nghe và học điều này trực tiếp từ Đức Phật.
• Cảnh giới chư thiên/Realm of divinity/Devaloke: Cõi sống của chư thiên.
• Thiên thế giới/Thousandfold galaxy/Sahassī lokadhātu: Một hệ thống thế giới bao gồm một ngàn tiểu thế giới.
• Như Lai/Realized Ones/Tathāgata: Một danh hiệu của Đức Phật, nghĩa là “Người đã đến như vậy” (đến với sự thật tuyệt đối).
• Vô lượng/Immeasurable/Appameyya: Không thể đo lường, rất rộng lớn.
• Tiểu thiên thế giới/Thousandfold lesser world system/Cūḷanikā lokadhātu: Hệ thống thế giới nhỏ nhất được đề cập, bao gồm một ngàn mặt trời, mặt trăng, các châu lục…
• Trung thiên thế giới/Millionfold middling world system/Majjhimikā lokadhātu: Hệ thống thế giới lớn hơn, bao gồm một ngàn tiểu thiên thế giới.
• Đại thiên thế giới/Billionfold great world system/Mahāsahassī lokadhātu: Hệ thống thế giới lớn nhất được đề cập, bao gồm một ngàn trung thiên thế giới.
• Núi chúa Sineru/Sinerus king of mountains/Sineru pabbatarājā: Ngọn núi trung tâm trong vũ trụ học Phật giáo.
• Cõi Diêm Phù Đề/Black Plum Tree Lands/Jambudīpa: Châu lục nơi con người sinh sống (theo vũ trụ học cổ).
• Tây Cù Da Châu/Western Continents/Aparagoyāna: Một trong bốn châu lục lớn.
• Bắc Câu Lô Châu/Northern Continents/Uttarakuru: Một trong bốn châu lục lớn.
• Đông Thắng Thần Châu/Eastern Continents/Pubbavideha: Một trong bốn châu lục lớn.
• Cõi trời Tứ Đại Thiên Vương/Realms of the gods of the four great kings/Cātummahārājikā devā: Cõi trời thấp nhất trong dục giới.
• Cõi trời Ba Mươi Ba/Realms of the gods of the thirty-three/Tāvatiṁsā devā: Cõi trời thứ hai trong dục giới.
• Cõi trời Dạ Ma/Gods of Yama/Yāmā devā: Cõi trời thứ ba trong dục giới.
• Cõi trời Đâu Suất/Joyful gods/Tusitā devā: Cõi trời thứ tư trong dục giới.
• Cõi trời Hóa Lạc/Gods who love to imagine/Nimmāṇaratī devā: Cõi trời thứ năm trong dục giới.
• Cõi trời Tha Hóa Tự Tại/Gods who control what is imagined by others/Paranimmitavasavattī devā: Cõi trời cao nhất trong dục giới.
• Làm cho siêu cụm thiên hà tràn ngập ánh sáng/Fill the galactic supercluster with light/Mahāsahassī lokadhātuṁ obhāsena pharitvā: Làm cho toàn bộ hệ thống thế giới lớn nhất tràn ngập ánh sáng.
• Phóng ra tiếng gọi/Project his call/Saddaṁ anussāveti: Phát ra âm thanh, tiếng nói.
• Nghe thấy âm thanh/Hear the sound/Saddaṁ suṇanti: Nghe được tiếng nói.
• Uy lực và oai đức/Power and might/Iddhānubhāva: Sức mạnh phi thường, khả năng đặc biệt.
• Thoát khỏi tham/Free of greed/Avītarāgo: Chưa diệt trừ hết lòng tham.
• Tín tâm của tâm mình/Confidence of his heart/Cittapasādahetu: Do niềm tin trong sạch, vững vàng trong tâm.
• Nhập Niết-bàn hoàn toàn/Fully extinguished/Parinibbāyissati: Đạt đến trạng thái Niết-bàn cuối cùng, chấm dứt mọi tái sinh.