Phẩm về Người Chiến Sĩ

AN 3.133 Người Chiến Sĩ Yodhājīvasutta

"Này các Tỳ kheo, một chiến sĩ có ba yếu tố thì xứng đáng với vua, phù hợp để phục vụ vua, và được xem là một phần của vương quyền. Ba yếu tố nào? Người ấy là xạ thủ bắn xa, xạ thủ bắn trúng đích, người phá vỡ được các vật thể lớn. Một chiến sĩ có ba yếu tố này thì xứng đáng với vua, phù hợp để phục vụ vua, và được xem là một phần của vương quyền.

Cũng vậy, một Tỳ kheo có ba yếu tố thì xứng đáng được cúng dường, xứng đáng được tiếp đón, xứng đáng được bố thí, xứng đáng được chắp tay tôn kính, và là ruộng phước vô thượng cho đời. Ba yếu tố nào? Họ là người bắn xa, người bắn trúng đích, và người phá vỡ được các vật thể lớn.

Và thế nào là một Tỳ kheo bắn xa? Đó là khi một Tỳ kheo thấy đúng sự thật bất kỳ loại sắc (form / hình thể vật chất) nào—quá khứ, tương lai, hay hiện tại; bên trong hay bên ngoài; thô hay tế; thấp kém hay cao thượng; xa hay gần: tất cả sắc—với chánh trí tuệ (right understanding / hiểu biết đúng đắn): ‘Cái này không phải của tôi, tôi không phải là cái này, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Họ thấy đúng sự thật bất kỳ loại thọ (feeling / cảm giác) nào—quá khứ, tương lai, hay hiện tại; bên trong hay bên ngoài; thô hay tế; thấp kém hay cao thượng; xa hay gần: tất cả thọ—với chánh trí tuệ: ‘Cái này không phải của tôi, tôi không phải là cái này, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Họ thấy đúng sự thật bất kỳ loại tưởng (perception / tri giác, nhận biết) nào—quá khứ, tương lai, hay hiện tại; bên trong hay bên ngoài; thô hay tế; thấp kém hay cao thượng; xa hay gần: tất cả tưởng—với chánh trí tuệ: ‘Cái này không phải của tôi, tôi không phải là cái này, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Họ thấy đúng sự thật bất kỳ loại hành (choices / ý muốn, hành động có chủ ý) nào—quá khứ, tương lai, hay hiện tại; bên trong hay bên ngoài; thô hay tế; thấp kém hay cao thượng; xa hay gần: tất cả hành—với chánh trí tuệ: ‘Cái này không phải của tôi, tôi không phải là cái này, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Họ thấy đúng sự thật bất kỳ loại thức (consciousness / sự nhận biết của tâm) nào—quá khứ, tương lai, hay hiện tại; bên trong hay bên ngoài; thô hay tế; thấp kém hay cao thượng; xa hay gần, tất cả thức—với chánh trí tuệ: ‘Cái này không phải của tôi, tôi không phải là cái này, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đó là cách một Tỳ kheo là người bắn xa.

Và thế nào là một Tỳ kheo bắn trúng đích? Đó là khi một Tỳ kheo hiểu đúng sự thật: ‘Đây là khổ’ (suffering / sự đau khổ)… ‘Đây là khổ tập’ (origin of suffering / nguyên nhân của đau khổ)… ‘Đây là khổ diệt’ (cessation of suffering / sự chấm dứt đau khổ)… ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’ (practice that leads to the cessation of suffering / con đường dẫn đến sự chấm dứt đau khổ). Đó là cách một Tỳ kheo là người bắn trúng đích.

Và thế nào là một Tỳ kheo phá vỡ được các vật thể lớn? Đó là khi một Tỳ kheo phá vỡ khối vô minh (ignorance / sự thiếu hiểu biết, si mê) to lớn. Đó là cách một Tỳ kheo phá vỡ được các vật thể lớn.

Một Tỳ kheo có ba phẩm chất này thì xứng đáng được cúng dường, xứng đáng được tiếp đón, xứng đáng được bố thí, xứng đáng được chắp tay tôn kính, và là ruộng phước vô thượng cho đời."

XIV. Phẩm Kẻ Chiến Sĩ

131.- Kẻ Chiến Sĩ

1. - Ðầy đủ ba đức tánh, này các Tỷ-kheo, một kẻ chiến sĩ xứng đáng cho vua sử dụng, thuộc sở hữu của vua, là biểu tượng của vua.

Ở đây, này các Tỷ-kheo, kẽ chiến sĩ là người bắn xa, bắn như chớp nhoáng và đâm thủng được vật lớn. Ðầy đủ ba đức tánh này, này các Tỷ-kheo, một kẻ chiến sĩ xứng đáng cho vua sử dụng, thuộc sở hữu của vua, là biểu tượng của vua.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đầy đủ ba đức tánh, Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời. Thế nào là ba?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là kẻ bắn xa, bắn như chớp nhoáng và đâm thủng được vật to lớn.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo bắn xa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo phàm có sắc gì, quá khứ, vị lai, hiện tại, hoặc nội hay ngoại, hoặc thô hay tế, hoặc liệt hay thắng, hoặc xa hay gần, tất cả sắc, vị ấy thấy như thật với chánh trí tuệ rằng: “Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi”.

Phàm có cảm thọ gì, quá khứ, vị lai, hiện tại, hoặc nội hay ngoại, hoặc thô hay tế, hoặc liệt hay thắng, hoặc xa hay gần, tất cả cảm thọ, vị ấy thấy như thật với chánh trí tuệ rằng: “Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi”.

Phàm có tưởng gì, quá khứ, vị lai, hiện tại, hoặc nội hay ngoại, hoặc thô hay tế, hoặc liệt hay thắng, hoặc xa hay gần, tất cả tưởng, vị ấy thấy như thật với chánh trí tuệ rằng: “Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi”.

Phàm có các hành gì, quá khứ, vị lai, hiện tại, hoặc nội hay ngoại, hoặc thô hay tế, hoặc liệt hay thắng, hoặc xa hay gần, tất cả các hành, vị ấy thấy như thật với chánh trí tuệ rằng: “Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi”.

Phàm có thức gì, quá khứ, vị lai, hiện tại, hoặc nội hay ngoại, hoặc thô hay tế, hoặc liệt hay thắng, hoặc xa hay gần, tất cả các thức, vị ấy thấy như thật với chánh trí tuệ rằng: “Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi”.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo bắn như chớp nhoáng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật tuệ tri: “Ðây là khổ”, như thật tuệ tri: “Ðây là khổ tập”; như thật tuệ tri: “Ðây là khổ diệt”; như thật tuệ tri: “Ðây là con đường đưa đến khổ diệt”; Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo bắn như chớp nhoáng.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đâm thủng vật to lớn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đâm thủng vô minh uẩn to lớn. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đâm thủng vật to lớn. Ðầy đủ ba đức tánh này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

AN 3.134 Hội Chúng Parisāsutta

“Này các Tỳ kheo, có ba loại hội chúng này. Ba loại nào? Hội chúng giỏi nói lời hoa mỹ, hội chúng giỏi chất vấn, và hội chúng được giáo dục đến mức độ cao nhất. Đó là ba loại hội chúng.”

132 .- Hội Chúng

− Này các Tỷ-kheo, có ba hội chúng này. Thế nào là ba?

Hội chúng điêu luyện về khoa trương, hội chúng điêu luyện về chất vấn, hội chúng điêu luyện về tùy theo sở thích. Này các Tỷ-kheo, có ba hội chúng này.

AN 3.135 Người Bạn Mittasutta

“Này các Tỳ kheo, các con nên kết giao với người bạn có ba yếu tố. Ba yếu tố nào? Họ cho những gì khó cho, họ làm những gì khó làm, và họ chịu đựng những gì khó chịu đựng. Các con nên kết giao với người bạn có ba yếu tố này.”

133.- Bạn

− Này các Tỷ-kheo, có đầy đủ ba đức tánh, một người bạn cần được thân cận. Thế nào là ba?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo cho điều khó cho, làm điều khó làm, nhẫn điều khó nhẫn. Này các Tỷ-kheo, đầy đủ ba đức tánh, một người bạn cần được thân cận.

AN 3.136 Sự Xuất Hiện Uppādāsutta

"Này các Tỳ kheo, dù các bậc Như Lai (Realized Ones / bậc giác ngộ) có xuất hiện hay không, quy luật tự nhiên này vẫn tồn tại, sự ổn định của các nguyên lý tự nhiên này, tính bất biến của các nguyên lý tự nhiên này: tất cả các pháp hữu vi (conditions / các pháp do duyên tạo) là vô thường (impermanent / không thường còn). Một bậc Như Lai hiểu rõ và thấu suốt điều này, rồi Ngài giải thích, giảng dạy, khẳng định, thiết lập, làm rõ, phân tích và tiết lộ rằng: ‘Tất cả các pháp hữu vi là vô thường.’

Dù các bậc Như Lai có xuất hiện hay không, quy luật tự nhiên này vẫn tồn tại, sự ổn định của các nguyên lý tự nhiên này, tính bất biến của các nguyên lý tự nhiên này: tất cả các pháp hữu vi là khổ. Một bậc Như Lai hiểu rõ và thấu suốt điều này, rồi Ngài giải thích, giảng dạy, khẳng định, thiết lập, làm rõ, phân tích và tiết lộ rằng: ‘Tất cả các pháp hữu vi là khổ.’

Dù các bậc Như Lai có xuất hiện hay không, quy luật tự nhiên này vẫn tồn tại, sự ổn định của các nguyên lý tự nhiên này, tính bất biến của các nguyên lý tự nhiên này: tất cả các pháp là vô ngã (not-self / không có tự ngã). Một bậc Như Lai hiểu rõ và thấu suốt điều này, rồi Ngài giải thích, giảng dạy, khẳng định, thiết lập, làm rõ, phân tích và tiết lộ rằng: ‘Tất cả các pháp là vô ngã.’"

134.- Xuất Hiện

1. - Này các Tỷ-kheo, dầu các Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, vẫn được an trú là pháp trú tánh của giới ấy, là pháp quyết định tánh, tức là: “Tất cả các hành là vô thường”. Vấn đề này, Như Lai chánh giác tri, chánh giác ngộ, sau khi chánh giác tri, chánh giác ngộ, Như Lai tuyên bố, thuyết giảng, tuyên thuyết, xác nhận, khai thị, phân biệt, hiển thị: “Tất cả các hành là vô thường”.

2. Này các Tỷ-kheo, dầu các Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, vẫn được an trú là pháp trú tánh của giới ấy, là pháp quyết định tánh, tức là: “Tất cả các hành là khổ”. Về vấn đề này, Như Lai chánh giác tri, chánh giác ngộ, sau khi chánh giác tri, chánh giác ngộ, Như Lai tuyên bố, thuyết giảng, tuyên thuyết, xác nhận, khai thị, phân biệt, hiển thị: “Tất cả các hành là khổ”.

3. Này các Tỷ-kheo, dầu các Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, vẫn được an trú là pháp trú tánh của giới ấy, là pháp quyết định tánh, tức là: “Tất cả các pháp là vô ngã”. Về vấn đề này, Như Lai chánh giác tri, chánh giác ngộ. Sau khi chánh giác tri, chánh giác ngộ, Như Lai tuyên bố, thuyết giảng, tuyên thuyết, xác nhận, khai thị, phân biệt, hiển thị: “Tất cả các pháp là vô ngã”.

AN 3.137 Áo Choàng Lông Kesakambalasutta

"Này các Tỳ kheo, áo choàng làm bằng lông được cho là loại vải dệt tệ nhất. Nó lạnh khi trời lạnh, nóng khi trời nóng, xấu xí, hôi hám và khó chịu khi chạm vào. Cũng vậy, giáo lý của nhà tu khổ hạnh cầm gậy tre được cho là tệ nhất trong tất cả các học thuyết của các nhà tu khổ hạnh và Bà-la-môn khác nhau.

Nhà tu khổ hạnh cầm gậy tre, kẻ ngu ngốc đó, có học thuyết và quan điểm này: ‘Không có sức mạnh trong nghiệp, hành động, và nỗ lực’ (deeds, action, or energy / hành động, việc làm, và sự nỗ lực).

Này, tất cả các bậc A-la-hán (perfected ones / bậc hoàn thiện, A-la-hán), các bậc Chánh Đẳng Giác (fully awakened Buddhas / bậc giác ngộ hoàn toàn) đã sống trong quá khứ đều dạy về hiệu quả của nghiệp, hành động, và nỗ lực. Nhưng nhà tu khổ hạnh cầm gậy tre phản đối họ bằng cách nói: ‘Không có sức mạnh trong nghiệp, hành động, và nỗ lực.’

Tất cả các bậc A-la-hán, các bậc Chánh Đẳng Giác sẽ sống trong tương lai cũng sẽ dạy về hiệu quả của nghiệp, hành động, và nỗ lực. Nhưng nhà tu khổ hạnh cầm gậy tre phản đối họ bằng cách nói: ‘Không có sức mạnh trong nghiệp, hành động, và nỗ lực.’

Ta cũng vậy, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác trong hiện tại, dạy về hiệu quả của nghiệp, hành động, và nỗ lực. Nhưng nhà tu khổ hạnh cầm gậy tre phản đối Ta bằng cách nói: ‘Không có sức mạnh trong nghiệp, hành động, và nỗ lực.’

Giống như một cái bẫy đặt ở cửa sông, sẽ mang lại tổn hại, đau khổ, tai họa và thảm họa cho nhiều loài cá. Cũng vậy, kẻ vô ích là nhà tu khổ hạnh cầm gậy tre kia, đối với Ta, dường như là một cái bẫy cho con người. Hắn đã xuất hiện trên thế gian này vì sự tổn hại, đau khổ, tai họa và thảm họa của nhiều chúng sinh."

135.- Mền Bằng Tóc.

1. - Ví như, này các Tỷ-kheo, trong tất cả loại vải được dệt, mền được dệt bằng tóc được xem là hạ liệt nhất. Mền được dệt bằng tóc, này các Tỷ-kheo, khi trời lạnh thì lạnh, khi trời nóng thì nóng, xấu xí, có mùi hôi, xúc chạm khó chịu. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, trong các chủ thuyết của các Sa-môn ngoại đạo tuyên bố, chủ thuyết của Makkhali được xem là hèn hạ nhất. Này các Tỷ-kheo, Makkhali, kẻ ngu si có thuyết như sau; có kiến như sau :”Không có nghiệp, không có nghiệp quả, không có tinh tấn”.

2. Này các Tỷ-kheo, những ai là các vị A-la-hán trong thời quá khứ, các vị Chánh Ðẳng Giác, các bậc Thế Tôn; các vị ấy đều chủ trương có nghiệp, đều chủ trương có nghiệp quả, đều chủ trương có tinh tấn. Nhưng này các Tỷ-kheo, chỉ có Makkhali, kẻ ngu si nói phản lại tất cả: “Không có nghiệp, không có nghiệp quả, không có tinh tấn”.

3. Này các Tỷ-kheo, những ai là các vị A-la-hán trong thời vị lai, các vị Chánh Ðẳng Giác, các bậc Thế Tôn; các vị ấy đều chủ trương có nghiệp, đều chủ trương có nghiệp quả, đều chủ trương có tinh tấn. Nhưng này các Tỷ-kheo, chỉ có Makkhali, kẻ ngu si nói phản lại tất cả: “Không có nghiệp, không có nghiệp quả, không có tinh tấn”.

Còn Ta, này các Tỷ-kheo, nay là bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác cũng chủ trương có nghiệp, chủ trương có nghiệp quả, chủ trương có tinh tấn. Nhưng này các Tỷ-kheo, chỉ có Makkhali, kẻ ngu si nói phản lại tất cả: “Không có nghiệp, không có nghiệp quả, không có tinh tấn”. 5. Ví như, này các Tỷ-kheo, tại cửa sông, có người đặt một cái sập bẫy cá đem đến bất hạnh, đau khổ, tổn hại, nguy hại cho các loại cá. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Makkhali, kẻ ngu si xuất hiện ở đời như cái bẫy sập người, đem lại bất hạnh, đau khổ, tổn hại, nguy hại cho nhiều loài hữu tình.

AN 3.138 Sự Thành Tựu Sampadāsutta

“Này các Tỳ kheo, có ba sự thành tựu. Ba sự nào? Thành tựu về tín (faith / niềm tin), giới (ethics / đạo đức, giới hạnh), và tuệ (wisdom / trí tuệ). Đó là ba sự thành tựu.”

AN 3.139 Sự Tăng Trưởng Vuddhisutta

“Này các Tỳ kheo, có ba loại tăng trưởng. Ba loại nào? Tăng trưởng về tín, giới, và tuệ. Đó là ba loại tăng trưởng.”

136.- Thành Tựu Tăng Trưởng

− Này các Tỷ-kheo, có ba sự thành tựu này. Thế nào là ba?

Thành tựu về tín, thành tựu về giới, thành tựu về tuệ. Này các Tỷ-kheo, các pháp này là ba sự thành tựu.

Này các Tỷ-kheo, có ba sự tăng trưởng. Thế nào là ba?

Tăng trưởng về tín, tăng trưởng về giới, tăng trưởng về tuệ. Này các Tỷ-kheo, ba pháp này là ba tăng trưởng.

AN 3.140 Ngựa Hoang Assakhaḷuṅkasutta

“Này các Tỳ kheo, Ta sẽ dạy các con về ba con ngựa hoang và ba hạng người hoang dã. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.”

“Vâng, thưa Thế Tôn,” họ đáp. Đức Phật nói điều này:

"Ba con ngựa hoang là gì? Một con ngựa hoang chạy nhanh, nhưng không đẹp và không cân đối. Một con ngựa hoang khác chạy nhanh và đẹp, nhưng không cân đối. Còn một con ngựa hoang khác thì chạy nhanh, đẹp và cân đối.

Đó là ba con ngựa hoang.

Và ba hạng người hoang dã là gì? Một người hoang dã nhanh nhạy, nhưng không đẹp và không cân đối. Một người hoang dã khác nhanh nhạy và đẹp, nhưng không cân đối. Còn một người hoang dã khác thì nhanh nhạy, đẹp và cân đối.

Và thế nào là một người hoang dã nhanh nhạy, nhưng không đẹp và không cân đối? Đó là khi một Tỳ kheo hiểu đúng sự thật: ‘Đây là khổ’… ‘Đây là khổ tập’… ‘Đây là khổ diệt’… ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’. Đây là cách họ nhanh nhạy, Ta nói. Nhưng khi được hỏi một câu hỏi về pháp (teaching / giáo pháp) hay luật (training / giới luật), họ ngập ngừng không trả lời được. Đây là cách họ không đẹp, Ta nói. Và họ không nhận được y phục, thức ăn khất thực, chỗ ở, thuốc men và vật dụng cho người bệnh. Đây là cách họ không cân đối, Ta nói. Đây là cách một người hoang dã nhanh nhạy, nhưng không đẹp và không cân đối.

Và thế nào là một người hoang dã nhanh nhạy và đẹp, nhưng không cân đối? Đó là khi một Tỳ kheo hiểu đúng sự thật: ‘Đây là khổ’… ‘Đây là khổ tập’… ‘Đây là khổ diệt’… ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’. Đây là cách họ nhanh nhạy, Ta nói. Khi được hỏi một câu hỏi về pháp hay luật, họ trả lời mà không ngập ngừng. Đây là cách họ đẹp, Ta nói. Nhưng họ không nhận được y phục, thức ăn khất thực, chỗ ở, thuốc men và vật dụng cho người bệnh. Đây là cách họ không cân đối, Ta nói. Đây là cách một người hoang dã nhanh nhạy và đẹp, nhưng không cân đối.

Và thế nào là một người hoang dã nhanh nhạy, đẹp và cân đối? Đó là khi một Tỳ kheo hiểu đúng sự thật: ‘Đây là khổ’… ‘Đây là khổ tập’… ‘Đây là khổ diệt’… ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’. Đây là cách họ nhanh nhạy, Ta nói. Khi được hỏi một câu hỏi về pháp hay luật, họ trả lời mà không ngập ngừng. Đây là cách họ đẹp, Ta nói. Họ nhận được y phục, thức ăn khất thực, chỗ ở, thuốc men và vật dụng cho người bệnh. Đây là cách họ cân đối, Ta nói. Đây là cách một người hoang dã nhanh nhạy, đẹp và cân đối.

Đó là ba hạng người hoang dã."

137.- Ngựa Chưa Ðược Ðiều Phục

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng về ba loại ngựa chưa được điều phục và Ta sẽ giảng về ba hạng người chưa được điều phục. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

− Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như sau:

− Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa chưa được điều phục?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa chưa được điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối: bề cao, chu vi, bề ngoài. Nhưng ở đây, này các Tỷ kheo, có loại ngựa chưa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa chưa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, và cân đối. Ba loại này, này các Tỷ-kheo, là ba loại ngựa chưa được điều phục.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba hạng người chưa được điều phục?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người chưa được điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối. Nhưng ở đây, có hạng người chưa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người chưa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, và cân đối. Ba loại này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người chưa được điều phục.

2. Thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật rõ biết: “Ðây là khổ”; như thật rõ biết: “Ðây là khổ tập”; như thật rõ biết: “Ðây là khổ diệt”; như thật rõ biết: “Ðây là con đường đưa đến khổ diệt”. Ðây Ta nói trong nghĩa có tốc lực. Nhưng khi được hỏi về thắng pháp thắng luật, vị ấy lại ngập ngừng không có trả lời. Ðây Ta nói trong nghĩa không có sắc đẹp. Vị ấy không có nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Ðây Ta nói trong nghĩa không có cân đối. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người chưa có điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối.

3. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không cân đối?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật rõ biết: “Ðây là khổ”; như thật rõ biết: “Ðây là khổ tập”; như thật rõ biết: “Ðây là khổ diệt”; như thật rõ biết: “Ðây là con đường đưa đến khổ diệt”. Ðây Ta nói trong nghĩa có tốc lực. Nhưng khi được hỏi về thắng pháp thắng luật, vị ấy trả lời là không có ngập ngừng. Ðây Ta nói trong nghĩa có sắc đẹp. Vị ấy không có nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Ðây Ta nói trong nghĩa không có cân đối. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người chưa có điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối.

4. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật rõ biết: “Ðây là khổ”; như thật rõ biết: “Ðây là khổ tập”; như thật rõ biết: “Ðây là khổ diệt”; như thật rõ biết: “Ðây là con đường đưa đến khổ diệt”. Ðây Ta nói trong nghĩa có tốc lực. Nhưng khi được hỏi về thắng pháp thắng luật, vị ấy liền trả lời không có ngập ngừng. Ðây Ta nói trong nghĩa có sắc đẹp. Vị ấy có nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Ðây Ta nói trong nghĩa có cân đối. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người chưa có điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối. Những hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người chưa có cân đối.

AN 3.141 Ngựa Giỏi Assaparassasutta

“Này các Tỳ kheo, Ta sẽ dạy các con về ba con ngựa giỏi và ba hạng người xuất sắc. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.”

“Vâng, thưa Thế Tôn,” họ đáp. Đức Phật nói điều này:

"Ba con ngựa giỏi là gì? Một con ngựa giỏi chạy nhanh, nhưng không đẹp và không cân đối. Một con ngựa giỏi khác chạy nhanh và đẹp, nhưng không cân đối. Còn một con ngựa giỏi khác thì chạy nhanh, đẹp và cân đối.

Đó là ba con ngựa giỏi.

"Ba hạng người xuất sắc là gì? Một người xuất sắc nhanh nhạy, nhưng không đẹp và không cân đối. Một người xuất sắc khác nhanh nhạy và đẹp, nhưng không cân đối. Còn một người xuất sắc khác thì nhanh nhạy, đẹp và cân đối.

Và thế nào là một người xuất sắc nhanh nhạy, nhưng không đẹp và không cân đối? Đó là khi một Tỳ kheo, với sự chấm dứt năm hạ phần kiết sử (five lower fetters / năm trói buộc thấp hơn), được hóa sanh (reborn spontaneously / tái sanh tự nhiên). Họ nhập Niết-bàn (extinguished / đạt Niết-bàn, tịch diệt) tại đó, và là bậc bất lai (not liable to return from that world / không còn trở lại thế giới này). Đây là cách họ nhanh nhạy, Ta nói. Nhưng khi được hỏi một câu hỏi về pháp hay luật, họ ngập ngừng không trả lời được. Đây là cách họ không đẹp, Ta nói. Và họ không nhận được y phục, thức ăn khất thực, chỗ ở, thuốc men và vật dụng cho người bệnh. Đây là cách họ không cân đối, Ta nói. Đây là cách một người xuất sắc nhanh nhạy, nhưng không đẹp và không cân đối.

Và thế nào là một người xuất sắc nhanh nhạy và đẹp, nhưng không cân đối? Đó là khi một Tỳ kheo, với sự chấm dứt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh. Họ nhập Niết-bàn tại đó, và là bậc bất lai. Đây là cách họ nhanh nhạy, Ta nói. Khi được hỏi một câu hỏi về pháp hay luật, họ trả lời mà không ngập ngừng. Đây là cách họ đẹp, Ta nói. Nhưng họ không nhận được y phục, thức ăn khất thực, chỗ ở, thuốc men và vật dụng cho người bệnh. Đây là cách họ không cân đối, Ta nói. Đây là cách một người xuất sắc nhanh nhạy và đẹp, nhưng không cân đối.

Và thế nào là một người xuất sắc nhanh nhạy, đẹp và cân đối? Đó là khi một Tỳ kheo, với sự chấm dứt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh. Họ nhập Niết-bàn tại đó, và là bậc bất lai. Đây là cách họ nhanh nhạy, Ta nói. Khi được hỏi một câu hỏi về pháp hay luật, họ trả lời mà không ngập ngừng. Đây là cách họ đẹp, Ta nói. Họ nhận được y phục, thức ăn khất thực, chỗ ở, thuốc men và vật dụng cho người bệnh. Đây là cách họ cân đối, Ta nói. Đây là cách một người xuất sắc nhanh nhạy, đẹp và cân đối.

Đó là ba hạng người xuất sắc."

138.- Ngựa Ðược Ðiều Phục

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng về ba loại ngựa được điều phục và Ta sẽ giảng về ba hạng người chưa được điều phục. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

− Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như sau:

− Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa được điều phục?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa được điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối. Nhưng ở đây, này các Tỷ kheo, có loại ngựa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, và cân đối. Ba loại này, này các Tỷ-kheo, là ba loại ngựa được điều phục.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba hạng người được điều phục?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối. Nhưng ở đây, này các Tỷ kheo, có hạng người được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, và cân đối. Ba loại này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người chưa được điều phục.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người được điều phục, có tốc lực, người không có sắc đẹp, không có cân đối?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy được nhập Niết-bàn, không còn phải trở lui đời ấy nữa. Ðây Ta nói trong nghĩa có tốc lực. Nhưng khi được hỏi về thắng pháp thắng luật, vị ấy ngập ngừng, vị ấy không có trả lời. Ðây Ta nói trong nghĩa không có sắc đẹp. Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Ðây Ta nói trong nghĩa không có cân đối. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy được nhập Niết-bàn, không còn phải trở lui đời ấy nữa. Ðây Ta nói trong nghĩa có tốc lực. Nhưng khi được hỏi về thắng pháp thắng luật, vị ấy trả lời không có ngập ngừng. Ðây Ta nói trong nghĩa có sắc đẹp. Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Ðây Ta nói trong nghĩa không có cân đối. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy được nhập Niết-bàn, không còn phải trở lui đời ấy nữa. Ðây Ta nói trong nghĩa có tốc lực. Nhưng khi được hỏi về thắng pháp thắng luật, vị ấy trả lời không có ngập ngừng. Ðây Ta nói trong nghĩa có sắc đẹp. Vị ấy nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Ðây Ta nói trong nghĩa có cân đối. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối.

Những hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người được điều phục.

AN 3.142 Ngựa Thuần Chủng Assājānīyasutta

“Này các Tỳ kheo, Ta sẽ dạy các con về ba con ngựa thuần chủng tốt, và ba hạng người thuần chủng tốt. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.”

“Vâng, thưa Thế Tôn,” họ đáp. Đức Phật nói điều này:

"Ba con ngựa thuần chủng tốt là gì? Một con ngựa thuần chủng tốt… chạy nhanh, đẹp và cân đối.

Đó là ba con ngựa thuần chủng tốt.

Và ba hạng người thuần chủng tốt là gì? Một người thuần chủng tốt… nhanh nhạy, đẹp và cân đối.

Và thế nào là một người thuần chủng tốt… nhanh nhạy, đẹp và cân đối? Đó là khi một Tỳ kheo chứng ngộ vô lậu tâm giải thoát (undefiled freedom of heart / sự giải thoát tâm khỏi ô nhiễm) và tuệ giải thoát (freedom by wisdom / sự giải thoát bằng trí tuệ) ngay trong đời này. Và họ sống sau khi đã tự mình chứng ngộ bằng thắng trí (insight / trí tuệ thấy biết rõ) nhờ đoạn tận các lậu hoặc (ending of defilements / sự chấm dứt các ô nhiễm). Đây là cách họ nhanh nhạy, Ta nói. Khi được hỏi một câu hỏi về pháp hay luật, họ trả lời mà không ngập ngừng. Đây là cách họ đẹp, Ta nói. Họ nhận được y phục, thức ăn khất thực, chỗ ở, thuốc men và vật dụng cho người bệnh. Đây là cách họ cân đối, Ta nói. Đây là cách một người thuần chủng tốt nhanh nhạy, đẹp và cân đối.

Đó là ba hạng người thuần chủng tốt."

139. Các Loại Ngựa Thuần Thục.

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết giảng về ba loại ngựa hiền thiện, thuần thục, ba hạng người hiền thiện, thuần thục. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa hiền thiện, thuần thục?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền thiện, thuần thục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối. Ở đây, này các Tỷ-kheo, thuần thục, có loại ngựa hiền thiện, thuần thục có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền thiện, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối. Những loại này, này các Tỷ-kheo, là ba loại ngựa hiền thiện, thuần thục.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba hạng người hiền thiện, thuần thục?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền thiện, thuần thục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền thiện, thuần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền thiện, thuần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối. Những hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người hiền thiện, thuần thục.

2. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện, thuần thục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Ðây Ta nói trong nghĩa có tốc lực. Khi được hỏi về thắng pháp và thắng luật, vị ấy ngập ngừng không trả lời. Ðây Ta nói trong nghĩa không có sắc đẹp. Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Ðây Ta nói trong nghĩa không có cân đối. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện, thần thục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối. 3. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện, thuần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Ðây Ta nói trong nghĩa có tốc lực. Khi được hỏi về thắng pháp và thắng luật, vị ấy liền trả lời không có ngập ngừng. Ðây Ta nói trong nghĩa có sắc đẹp. Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Ðây Ta nói trong nghĩa không có cân đối. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện, thần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối.

4. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện, thuần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Ðây Ta nói trong nghĩa có tốc lực. Khi được hỏi về thắng pháp và thắng luật, vị ấy trả lời không ngập ngừng. Ðây Ta nói trong nghĩa có sắc đẹp. Vị ấy nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Ðây Ta nói trong nghĩa có cân đối. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện, thần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối.

Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người hiền thiện, thuần thục.

AN 3.143 Tại Nơi Nuôi Công (1) Paṭhamamoranivāpasutta

Một thời Đức Phật trú gần Rājagaha (Vương Xá), tại tu viện của các du sĩ ở nơi nuôi công. Tại đó, Đức Phật gọi các Tỳ kheo: “Này các Tỳ kheo!”

“Bạch Thế Tôn,” họ đáp. Đức Phật nói điều này:

"Này các Tỳ kheo, một Tỳ kheo có ba phẩm chất đã đạt đến mục đích tối hậu, vô thượng an ổn khỏi các ách (ultimate sanctuary from the yoke / sự an ổn tối thượng thoát khỏi các trói buộc), phạm hạnh (spiritual life / đời sống thánh thiện) tối hậu, mục tiêu tối hậu. Họ là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. Ba phẩm chất nào? Toàn bộ phạm vi giới, định (immersion / sự tập trung, thiền định), và tuệ của bậc vô học (adept / bậc không còn phải học).

Một Tỳ kheo có ba phẩm chất này đã đạt đến mục đích tối hậu, vô thượng an ổn khỏi các ách, phạm hạnh tối hậu, mục tiêu tối hậu. Họ là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người."

140- Morannivàpa

1. Một thời, Thế Tôn ở Ràjagaha tại Moranivàpa. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

− Này các Tỷ-kheo.

− Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như sau:

− Ðầy đủ ba pháp, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo đạt đến tột cùng tối hảo, tột cùng an ổn khỏi các khổ ách, tột cùng Phạm hạnh, tột cùng cứu cánh, tối thượng giữa chư Thiên và loài Người. Thế nào là ba? Với vô học giới uẩn, với vô học định uẩn, với vô học tuệ uẩn, đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo là tột cùng tối hảo, tột cùng an ổn khỏi các khổ ách, tột cùng Phạm hạnh, tột cùng cứu cánh, bậc tối thượng giữa chư Thiên và loài Người.

AN 3.144 Tại Nơi Nuôi Công (2) Dutiyamoranivāpasutta

"Này các Tỳ kheo, một Tỳ kheo có ba phẩm chất đã đạt đến mục đích tối hậu, vô thượng an ổn khỏi các ách, phạm hạnh tối hậu, mục tiêu tối hậu. Họ là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. Ba phẩm chất nào? Biểu hiện thần thông (psychic power / năng lực siêu nhiên), biểu hiện ký thuyết thần thông (demonstration of revealing / biểu hiện khả năng đọc tâm, giải thích), và biểu hiện giáo giới thần thông (demonstration of instruction / biểu hiện khả năng giáo huấn).

Một Tỳ kheo có ba phẩm chất này đã đạt đến mục đích tối hậu, vô thượng an ổn khỏi các ách, phạm hạnh tối hậu, mục tiêu tối hậu. Họ là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người."

2. Ðầy đủ với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo là tột cùng tối hảo, tột cùng an ổn khỏi các khổ ách, tột cùng Phạm hạnh, tột cùng cứu cánh, bậc tối thượng giữa chư Thiên và loài Người. Thế nào là ba?

Với thần biến thần thông, với ký thuyết thần thông, với giáo giới thần thông; đầy đủ với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo là tột cùng tối hảo, tột cùng an ổn khỏi các khổ ách, tột cùng Phạm hạnh, tột cùng cứu cánh, bậc tối thượng giữa chư Thiên và loài Người

AN 3.145 Tại Nơi Nuôi Công (3) Tatiyamoranivāpasutta

"Này các Tỳ kheo, một Tỳ kheo có ba phẩm chất đã đạt đến mục đích tối hậu, vô thượng an ổn khỏi các ách, phạm hạnh tối hậu, mục tiêu tối hậu. Họ là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. Ba phẩm chất nào? Chánh kiến (right view / thấy biết đúng đắn), chánh trí (right knowledge / hiểu biết đúng đắn), và chánh giải thoát (right freedom / sự giải thoát đúng đắn).

Một Tỳ kheo có ba phẩm chất này đã đạt đến mục đích tối hậu, vô thượng an ổn khỏi các ách, phạm hạnh tối hậu, mục tiêu tối hậu. Họ là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người."

3. Ðầy đủ với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo là tột cùng tối hảo, tột cùng an ổn khỏi các khổ ách, tột cùng Phạm hạnh, tột cùng cứu cánh, bậc tối thượng giữa chư Thiên và loài Người. Thế nào là ba? Với chánh tri kiến, với chánh trí, với chánh giải thoát, đầy đủ với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo là tột cùng tối hảo, tột cùng an ổn khỏi các khổ ách, tột cùng Phạm hạnh, tột cùng cứu cánh, bậc tối thượng giữa chư Thiên và loài Người.