"Này các Tỷ-kheo, người có bốn pháp sẽ bị rơi vào địa ngục (hell / cõi khổ đau tột cùng). Bốn pháp gì? Họ sát sanh, trộm cắp, tà dâm, và nói dối. Người có bốn pháp này sẽ bị rơi vào địa ngục.
Người có bốn pháp sẽ được sanh lên thiên giới (heaven / cõi trời, cõi hạnh phúc). Bốn pháp gì? Họ không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, và không nói dối. Người có bốn pháp này sẽ được sanh lên thiên giới."
1. - Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là bốn? Sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo. Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.
2. Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời. Thế nào là bốn?
Từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo. Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.
"Này các Tỷ-kheo, người có bốn pháp sẽ bị rơi vào địa ngục. Bốn pháp gì? Họ nói lời dối trá, nói lời chia rẽ, nói lời độc ác, hoặc nói lời vô ích. Người có bốn pháp này sẽ bị rơi vào địa ngục.
Người có bốn pháp sẽ được sanh lên thiên giới. Bốn pháp gì? Họ không nói lời dối trá, không nói lời chia rẽ, không nói lời độc ác, hoặc không nói lời vô ích. Người có bốn pháp này sẽ được sanh lên thiên giới."
(Như kinh trên, (81), chỉ khác bốn pháp là: nói láo, nói hai lưỡi, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm.)
"Này các Tỷ-kheo, người có bốn pháp sẽ bị rơi vào địa ngục. Bốn pháp gì? Không xem xét, không thẩm tra, họ tán thán người đáng bị chê trách, và họ chê trách người đáng được tán thán. Họ khởi lòng tin vào những điều đáng nghi ngờ, và họ không khởi lòng tin vào những điều đáng ngưỡng mộ. Người có bốn pháp này sẽ bị rơi vào địa ngục.
Người có bốn pháp sẽ được sanh lên thiên giới. Bốn pháp gì? Sau khi xem xét và thẩm tra, họ chê trách người đáng bị chê trách, và họ tán thán người đáng được tán thán. Họ không khởi lòng tin vào những điều đáng nghi ngờ, và họ khởi lòng tin vào những điều đáng ngưỡng mộ. Người có bốn pháp này sẽ được sanh lên thiên giới."
1. - Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là bốn?
Không suy tư, không thẩm sát, tán thán người không xứng đáng được tán thán; không suy tư, không thẩm sát, không tán thán người xứng đáng được tán thánh; không suy tư, không thẩm sat, tự cảm thấy tin tưởng đối với những chỗ không đáng tin tưởng; không suy tư, không thẩm sát, tự cảm thấy không tin tưởng đối với những chỗ đáng tin tưởng.
Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.
2. Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.
Có suy tư, có thẩm sat, không tán thán người không xứng đáng được tán thán; có suy tư, có thẩm sát, tán thán người xứng đáng được tán thán; có suy tư, có thẩm sát, tự cảm thấy không tin tưởng đối với những chỗ không xứng đáng được tin tưởng; không suy tư, không thẩm sat, tự cảm thấy tin tưởng đối với những chỗ đáng tin tưởng.
Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.
"Này các Tỷ-kheo, người có bốn pháp sẽ bị rơi vào địa ngục. Bốn pháp gì? Họ coi trọng sân hận, hoặc sự phỉ báng, hoặc vật chất, hoặc danh dự hơn là Chánh pháp (true teaching / lời dạy chân chính của Đức Phật). Người có bốn pháp này sẽ bị rơi vào địa ngục.
Người có bốn pháp sẽ được sanh lên thiên giới. Bốn pháp gì? Họ coi trọng Chánh pháp hơn là sân hận, hoặc sự phỉ báng, hoặc vật chất, hoặc danh dự. Người có bốn pháp này sẽ được sanh lên thiên giới."
(Như kinh trên, (83), chỉ khác về bốn pháp: Tôn trọng phẫn nộ, không tôn trọng diệu pháp; tôn trọng gièm pha, không tôn trọng diệu pháp; tôn trọng lợi dưỡng, không tôn trọng diệu pháp; tôn trọng cung kính, không tôn trọng diệu pháp).
"Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này hiện hữu trên đời. Bốn hạng người nào?
Và thế nào là người tối tăm đi đến tối tăm? Ở đây, có người sanh vào gia đình hạ tiện (low family / gia đình có địa vị thấp kém trong xã hội)—gia đình của những người làm nghề hốt xác, đan tre, săn bắn, đóng xe, hoặc nhặt rác—nghèo khổ, thiếu ăn thiếu uống, cuộc sống cơ cực, khó kiếm được thức ăn và chỗ ở. Và họ xấu xí, khó coi, dị dạng, bệnh tật—chột mắt, què quặt, tàn tật, hoặc bại liệt nửa người. Họ không có được thức ăn, thức uống, quần áo, xe cộ; vòng hoa, hương thơm, phấn sáp; hoặc giường, nhà, và đèn đuốc. Và họ làm điều xấu ác qua thân, khẩu, ý. Khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, họ tái sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục (place of loss, a bad place, the underworld, hell / các cõi tái sinh khổ đau). Như vậy là người tối tăm đi đến tối tăm.
Và thế nào là người tối tăm đi đến sáng lạng? Ở đây, có người sanh vào gia đình hạ tiện… Nhưng họ làm điều tốt lành qua thân, khẩu, ý. Khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, họ tái sanh vào thiện thú, thiên giới (good place, a heavenly realm / cõi tái sinh an vui, cõi trời). Như vậy là người tối tăm đi đến sáng lạng.
Và thế nào là người sáng lạng đi đến tối tăm? Ở đây, có người sanh vào gia đình cao quý (eminent family / gia đình có địa vị cao trong xã hội)—gia đình giàu có thuộc dòng dõi quý tộc, bà-la-môn, hoặc gia chủ—giàu sang, sung túc, dư dả, có nhiều vàng bạc, nhiều tài sản và của cải, nhiều tiền bạc và ngũ cốc. Và họ hấp dẫn, ưa nhìn, khả ái, có vẻ đẹp tuyệt vời. Họ có được thức ăn, thức uống, quần áo, xe cộ; vòng hoa, hương thơm, phấn sáp; và giường, nhà, và đèn đuốc. Nhưng họ làm điều xấu ác qua thân, khẩu, ý. Khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, họ tái sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Như vậy là người sáng lạng đi đến tối tăm.
Và thế nào là người sáng lạng đi đến sáng lạng? Ở đây, có người sanh vào gia đình cao quý… Và họ làm điều tốt lành qua thân, khẩu, ý. Khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, họ tái sanh vào thiện thú, thiên giới. Như vậy là người sáng lạng đi đến sáng lạng.
Đó là bốn hạng người hiện hữu trên đời."
1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?
Sống trong bóng tối, hướng đến bóng tối; sống trong bóng tối, hướng đến ánh sáng; sống trong ánh sáng, hướng đến bóng tối; sống trong ánh sáng, hướng đến ánh sáng.
2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người sống trong bóng tối, hướng đến bóng tối?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người được sanh trong một gia đình hạ tiện, gia đình một người đổ phân, hay gia đình một người thợ săn, đan rổ, hay gia đình người đan tre, làm bẫy sập, hay gia đình người đống xe, hay gia đình người quét rác, hay trong một gia đình một người nghèo đói, ăn uống thiếu thốn, sanh kế khó khăn, khó tìm cho được đồ ăn, đồ mặc. Và người ấy lại xấu xí, khó ngó, còm lưng, nhiều bệnh hoạn, đui một mắt, quẹo tay bại chân, hay đi khấp khểnh, hay nửa thân tê liệt, không có được đồ ăn, đồ uống, đò mặc, xe cộ, vòng hoa, hương, phấn sáp, chỗ năm, chỗ ở hay đèn. Người ấy sống với thân làm ác, sống với miệng nói ác, sống với ý nghĩ ác. Sau khi sống với thân làm ác, với miệng nói ác, với ý nghĩ ác, khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người trong bóng tối hướng đến bóng tối.
3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người sống trong bóng tối hướng đến ánh sáng?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người được sanh trong một gia đình hạ liệt… chỗ nằm, chỗ ở hay đèn. Người ấy sống với thân làm lành, sống với miệng nói lành, sống với ý nghĩ lành. Sau khi sống với thân làm lành, với miệng nói lành, với ý nghĩ lành, khi thân hoại mạng chung, được sanh lên cõi lành, cõi trời, cõi đời này. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người sống trong bóng tối hướng đến ánh sáng.
4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người sống trong ánh sáng hướng đến bóng tối?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được sanh trong một gia đình cao quý, trong gia đình Sát-đế-lỵ giàu có, hay trong gia đình Bà-la-môn giàu có, hay trong gia đình gia chủ giàu có, phú hào có tài sản lớn, có của cải lớn, có nhiều vàng và bạc, có nhiều tài sản, vật dụng, nhiều tiền của, ngũ cốc. Người ấy lại đẹp trai, dễ nhìn, dễ thương, với màu da tuyệt đẹp, xinh xắn. Người ấy lại nhận được đồ ăn, đồ uống, áo mặc, xe cộ, vòng hoa, hương liệu, phấn sáp, chỗ nằm, chỗ trú, đèn đuốc. Người ấy, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Do thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác, sau khi thân hoại mạng chúng, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỷ-kheo, như vậy là hạng người sống trong ánh sáng hướng đến bóng tối.
5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người sống trong ánh sáng hướng đến ánh sáng?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sanh ra trong gia đình cao quý, trong gia đình Sát-đế-lỵ giàu có, hay trong gia đình Bà-la-môn giàu có, hay trong gia đình gia chủ giàu có, phú hào có tài sản lớn, có của cải lớn, có nhiều vàng và bạc, có nhiều tài sản, vật dụng, có nhiều tiền của, ngũ cốc. Và người ấy đẹp trai, dễ nhìn, dễ thương, với màu da tuyệt đẹp, xinh xắn. Người ấy lại nhận được đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa, hương liệu, phấn sáp, chỗ nằm, chỗ trú, đèn đuốc. Người ấy, thân làm lành, miệng nói lành, ý nghĩ lành. Do thân làm lành, miệng nói lành, ý nghĩ lành, người ấy khi thân hoại mạng chung được sanh lê cõi lành, cõi trời, cõi đời này. Này các Tỷ-kheo, như vậy là người sống trong ánh sáng hướng đến ánh sáng.
"Có bốn hạng người này hiện hữu trên đời. Bốn hạng người nào?
… Đó là bốn hạng người hiện hữu trên đời."
1. - Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn? Thấp và thấp, thấp và cao, cao và thấp, cao và cao.
Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt hiện hữu ở đời.
"Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này hiện hữu trên đời. Bốn hạng người nào? Sa-môn không lay chuyển (confirmed ascetic / vị tu sĩ đã vững chắc trên con đường tu tập), sa-môn sen trắng (white lotus ascetic / vị tu sĩ thanh tịnh như hoa sen trắng), sa-môn sen hồng (pink lotus ascetic / vị tu sĩ thanh tịnh như hoa sen hồng), và sa-môn tinh tế giữa các sa-môn (exquisite ascetic of ascetics / vị tu sĩ tuyệt vời nhất trong các vị tu sĩ).
Và thế nào là người sa-môn không lay chuyển? Ở đây, vị Tỷ-kheo là hữu học (practicing trainee / người còn đang tu học), sống với khát vọng đạt đến vô thượng an ổn khỏi các ách (supreme sanctuary from the yoke / sự giải thoát tối thượng khỏi khổ đau ràng buộc) - ách (yoke / sự ràng buộc). Giống như người con trưởng của một vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh (anointed aristocratic king / vị vua thuộc dòng dõi quý tộc đã được làm lễ đăng quang). Vị ấy chưa được làm lễ quán đảnh, nhưng đủ tư cách và đã được xác nhận sẽ kế vị. Cũng vậy, vị Tỷ-kheo là hữu học, sống với khát vọng đạt đến vô thượng an ổn khỏi các ách. Như vậy là người sa-môn không lay chuyển.
Và thế nào là người sa-môn sen trắng? Ở đây, vị Tỷ-kheo chứng ngộ vô lậu tâm giải thoát (undefiled freedom of heart / sự giải thoát của tâm khỏi các ô nhiễm) và tuệ giải thoát (freedom by wisdom / sự giải thoát nhờ trí tuệ) ngay trong đời này. Và vị ấy an trú trong sự chứng ngộ đó bằng tự thân thắng trí do sự đoạn tận các lậu hoặc (defilements / những ô nhiễm làm tâm đau khổ). Nhưng vị ấy không thân chứng (direct meditative experience / tự mình chứng nghiệm qua thiền định) tám giải thoát (eight liberations / tám tầng bậc giải thoát tâm khỏi các đối tượng). Như vậy là người sa-môn sen trắng.
Và thế nào là người sa-môn sen hồng? Ở đây, vị Tỷ-kheo chứng ngộ vô lậu tâm giải thoát và tuệ giải thoát ngay trong đời này… Và vị ấy thân chứng tám giải thoát. Như vậy là người sa-môn sen hồng.
Và thế nào là người sa-môn tinh tế giữa các sa-môn? Ở đây, vị Tỷ-kheo thường chỉ sử dụng những gì mình được mời nhận—y phục, vật thực khất thực, chỗ ở, và thuốc men vật dụng cho người bệnh—hiếm khi sử dụng chúng mà không được mời. Khi sống cùng các đồng phạm hạnh (spiritual practitioners / những người cùng tu tập đời sống thánh thiện) khác, vị ấy thường được họ đối xử một cách dễ chịu qua thân, khẩu, ý, và hiếm khi khó chịu. Và vị ấy thường được họ dâng cúng những vật dễ chịu, hiếm khi là những vật khó chịu. Vị ấy khỏe mạnh, nên các cảm giác khó chịu khác nhau—phát sinh từ rối loạn mật, đàm, gió, hoặc sự kết hợp của chúng; hoặc do thay đổi thời tiết, do không tự chăm sóc bản thân, do gắng sức quá độ, hoặc do kết quả của nghiệp quá khứ—thường không khởi lên. Vị ấy chứng đắc bốn thiền (absorptions / các tầng thiền định)—những trạng thái thiền định an lạc trong đời này thuộc về tăng thượng tâm (higher mind / tâm cao thượng, tâm thiền định)—bất cứ khi nào muốn, không khó khăn, không mệt nhọc. Và vị ấy chứng ngộ vô lậu tâm giải thoát và tuệ giải thoát ngay trong đời này… Như vậy là người sa-môn tinh tế giữa các sa-môn.
Và nếu có ai đáng được gọi là sa-môn tinh tế giữa các sa-môn, thì đó chính là Ta. Vì Ta thường chỉ sử dụng những gì Ta được mời nhận… Khi sống cùng các Tỷ-kheo khác, Ta thường được họ đối xử một cách dễ chịu… Ta khỏe mạnh… Ta chứng đắc bốn thiền bất cứ khi nào muốn, không khó khăn, không mệt nhọc. Và Ta đã chứng ngộ vô lậu tâm giải thoát và tuệ giải thoát ngay trong đời này… Vậy nếu có ai đáng được gọi là sa-môn tinh tế giữa các sa-môn, thì đó chính là Ta.
Đó là bốn hạng người hiện hữu trên đời."
1. - Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?
Sa-môn bất động, Sa-môn sen trắng, Sa-môn sen hồng, Sa-môn tinh luyện trong các Sa-môn.
2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Sa-môn bất động?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là hạng hữu học, đang đi trên con đường, sống cố gắng hướng đến vô thượng an ổn khỏi các ách nạn. Ví như, này các Tỷ-kheo, vị trưởng nam vua Sát-đế-lỵ, xứng đáng để được làm lễ quán đảnh, nhưng chưa làm lễ quán đảnh, và đạt đến địa vị bất động. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học, đang đi trên con đường, sống cố gắng hướng đến vô thượng an ổn khỏi các ách nạn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn bất động.
3. Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen trắng?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát, nhưng chưa với thân cảm giác được tâm giải thoát và an trú. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen trắng.
4. Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát, và với thân cảm giác được tâm giải thoát và an trú. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng.
5. Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện trong các hàng Sa-môn?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nhiều lần được yêu cầu nhận y, ít khi không được yêu cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận đồ ăn khất thực, ít khi không được yêu cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận sàng tọa, ít khi không được yêu cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận dược phẩm trị bệnh, ít khi không được yêu cầu. Vị ấy sống với những vị đồng Phạm hạnh nào, các vị này đối với vị ấy, xử sự với nhiều thân nghiệp khả ái, với ít không khả ái, với nhiều khẩu nghiệp khả ái, với ít không khả ái, với nhiều ý nghiệp khả ái, với ít không khả ái, giúp đỡ với nhiều giúp đỡ khả ái, với ít giúp đỡ không khả ái. Ở đây, một số cảm thọ khởi lên phát sanh từ mật hay phát sanh từ đàm, hay phát sanh từ gió, hay phát sanh từ sự gặp gỡ các nước trong thân thể; hay phát sinh từ sự thay đổi thời tiết, hay phát sanh từ sự gặp gỡ các nghịch vận, hay phát sanh từ các công kích thình lình bên ngoài vào, hay do quả dị thục của nghiệp; những số cảm thọ ấy không khởi lên nhiều, vị ấy ít bị bệnh tật. Ðối với bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức; do đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn tinh luyện trong các hàng Sa-môn.
6. Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, nói về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, thời này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn. Này các Tỷ-kheo, Ta nhiều lần được yêu cầu nhận y, ít khi không được yêu cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận đồ ăn khất thực, ít khi không được yêu cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận sàng tọa, ít khi không được yêu cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận dược phẩm trị bệnh, ít khi không được yêu cầu. Ta sống với các Tỷ-kheo nào, các vị ấy đối với Ta, xử sự với nhiều thân nghiệp khả ái, với ít thân nghiệp không khả ái; với nhiều khẩu nghiệp khả ái, với ít khẩu nghiệp không khả ái; với nhiều ý nghiệp khả ái, với ít ý nghiệp không khả ái; giúp đỡ với nhiều giúp đỡ khả ái, với ít giúp đỡ không khả ái. Phàm có những cảm thọ nào khởi lên, phát sanh từ mật, hay phát sinh từ đàm, hay phát sanh từ gió, hay phát sanh từ sự gặp gỡ các nước trong thân thể, hay phát sanh từ sự thay đổi thời tiết, hay phát sanh từ sự gặp gỡ các nghịch vận, hay phát sanh từ sự công kích thình lình bên ngoài vào, hay do quả dị thục các nghiệp; những cảm thọ ấy không khởi lên nhiều nơi Ta. Ta ít bị bệnh tật. Ðối với bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, Ta có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức. Do đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tai, với thắng trí, Ta chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các Tỷ-kheo, nếu có nói một cách chơn chánh, nói về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, thời này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.
Này các Tỷ-kheo, đây là bốn hạng người có mặt, hiện hữu ở đời.
"Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này hiện hữu trên đời. Bốn hạng người nào? Sa-môn không lay chuyển, sa-môn sen trắng, sa-môn sen hồng, và sa-môn tinh tế giữa các sa-môn.
Và thế nào là người sa-môn không lay chuyển? Ở đây, vị Tỷ-kheo—với sự đoạn tận ba kiết sử (fetters / những trói buộc tinh thần)—là bậc Dự lưu (stream-enterer / người đã nhập vào dòng thánh), không còn bị đọa ác xứ (not liable to be reborn in the underworld / chắc chắn không tái sinh vào cõi khổ), nhất định hướng đến giác ngộ (bound for awakening / chắc chắn sẽ đạt được giác ngộ). Như vậy là người sa-môn không lay chuyển.
Và thế nào là người sa-môn sen trắng? Ở đây, vị Tỷ-kheo—với sự đoạn tận ba kiết sử, và sự làm suy yếu tham, sân, si (greed, hate, and delusion / ba độc tố căn bản của tâm)—là bậc Nhất lai (once-returner / người chỉ còn trở lại cõi này một lần nữa). Vị ấy chỉ trở lại thế giới này một lần nữa, rồi chấm dứt khổ đau (make an end of suffering / đạt đến Niết-bàn). Như vậy là người sa-môn sen trắng.
Và thế nào là người sa-môn sen hồng? Ở đây, vị Tỷ-kheo—với sự đoạn tận năm hạ phần kiết sử (five lower fetters / năm trói buộc thuộc cõi Dục)—là bậc hóa sanh (reborn spontaneously / sinh ra một cách tự nhiên không qua thai bào). Vị ấy nhập Niết-bàn tại đó (extinguished there / đạt Niết-bàn ở cõi đó), và không còn trở lại từ cõi ấy (not liable to return from that world / không tái sinh lại cõi Dục nữa). Như vậy là người sa-môn sen hồng.
Và thế nào là người sa-môn tinh tế giữa các sa-môn? Ở đây, vị Tỷ-kheo chứng ngộ vô lậu tâm giải thoát và tuệ giải thoát ngay trong đời này. Và vị ấy an trú trong sự chứng ngộ đó bằng tự thân thắng trí do sự đoạn tận các lậu hoặc. Như vậy là người sa-môn tinh tế giữa các sa-môn.
Đó là bốn hạng người hiện hữu trên đời."
1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn hang người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?
Sa-môn bất động, Sa-môn sen trắng, Sa-môn sen hồng, Sa-môn tinh luyện.
2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn bất động?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt ba kiết sử, là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, quyết chắc hướng đến giác ngộ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn bất động.
3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen trắng?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sau khi đoạn diệt ba kiết sử, làm cho nhẹ bớt tham, sân, si, là bậc Nhất lai, chỉ có một lần trở lui đời này rồi chấm dứt khổ đau. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen trắng.
4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen hồng?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo do đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, là vị Bất lai, từ đấy nhập Niếtbàn, không phải trở lui từ thế giới ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng.
5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, do đoạn tận các lậu hoặc, Tỷ-kheo ngay trong hiện tại với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.
Này các Tỷ-kheo, bốn hạng Sa-môn này có mặt, xuất hiện ở đời.
"Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này hiện hữu trên đời. Bốn hạng người nào? Sa-môn không lay chuyển, sa-môn sen trắng, sa-môn sen hồng, và sa-môn tinh tế giữa các sa-môn.
Và thế nào là người sa-môn không lay chuyển? Ở đây, vị Tỷ-kheo có chánh kiến (right view / thấy biết đúng đắn), chánh tư duy (right thought / suy nghĩ đúng đắn), chánh ngữ (right speech / lời nói đúng đắn), chánh nghiệp (right action / hành động đúng đắn), chánh mạng (right livelihood / nuôi mạng đúng đắn), chánh tinh tấn (right effort / cố gắng đúng đắn), chánh niệm (right mindfulness / nhớ nghĩ đúng đắn, tỉnh giác), và chánh định (right immersion / tập trung tâm đúng đắn). Như vậy là người sa-môn không lay chuyển.
Và thế nào là người sa-môn sen trắng? Ở đây, vị ấy có chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, chánh trí (right knowledge / hiểu biết đúng đắn), và chánh giải thoát (right freedom / giải thoát đúng đắn). Nhưng vị ấy không thân chứng tám giải thoát. Như vậy là người sa-môn sen trắng.
Và thế nào là người sa-môn sen hồng? Ở đây, vị ấy có chánh kiến… và chánh giải thoát. Và vị ấy có thân chứng tám giải thoát. Như vậy là người sa-môn sen hồng.
Và thế nào là người sa-môn tinh tế giữa các sa-môn? Ở đây, vị Tỷ-kheo thường chỉ sử dụng những gì mình được mời nhận… Và nếu có ai đáng được gọi là sa-môn tinh tế giữa các sa-môn, thì đó chính là Ta.
Đó là bốn hạng người hiện hữu trên đời."
1. - Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất hiện ở đời. Thế nào là bốn?
Sa-môn bất động, Sa-môn sen trắng, Sa-môn sen hồng, Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.
2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn bất động?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn bất động.
3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen trắng?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có chánh tri kiến…, chánh định, chánh trí, chánh giải thoát, nhưng không có an trú với thân cảm giác tám giải thoát. Như vậy này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen trắng.
4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen hồng?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo có chánh tri kiến… chánh giải thoát, an trú với thân cảm giác tám giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng.
5. Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nhiều lần được yêu cầu nhận y, ít không được yêu cầu… Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, nói về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta, là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.
Này các Tỷ-kheo, đây là bốn hạng người có mặt, hiện hữu ở đời.
"Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này hiện hữu trên đời. Bốn hạng người nào? Sa-môn không lay chuyển, sa-môn sen trắng, sa-môn sen hồng, và sa-môn tinh tế giữa các sa-môn.
Và thế nào là người sa-môn không lay chuyển? Ở đây, vị Tỷ-kheo là vị hữu học chưa thành tựu mục đích tâm (trainee who hasn’t achieved their heart’s desire / người còn đang tu học chưa đạt được mục tiêu cuối cùng), nhưng sống với khát vọng đạt đến vô thượng an ổn khỏi các ách. Như vậy là người sa-môn không lay chuyển.
Và thế nào là người sa-môn sen trắng? Ở đây, vị Tỷ-kheo thiền quán về sanh diệt (rise and fall / sự sinh khởi và hoại diệt) trong năm thủ uẩn (five grasping aggregates / năm nhóm yếu tố tạo thành con người mà ta chấp thủ vào) - uẩn (aggregates / nhóm, đống); thủ (grasping / chấp giữ). ‘Như vậy là sắc (form / yếu tố vật chất), như vậy là sắc tập khởi, như vậy là sắc đoạn diệt. Như vậy là thọ (feeling / cảm giác dễ chịu, khó chịu, trung tính)… Như vậy là tưởng (perception / sự nhận biết, ghi nhận đặc điểm)… Như vậy là hành (choices / ý chí, sự tạo tác của tâm)… Như vậy là thức (consciousness / sự biết của tâm qua các giác quan), như vậy là thức tập khởi, như vậy là thức đoạn diệt.’ Nhưng vị ấy không thân chứng tám giải thoát. Như vậy là người sa-môn sen trắng.
Và thế nào là người sa-môn sen hồng? Ở đây, vị Tỷ-kheo thiền quán về sanh diệt trong năm thủ uẩn. ‘Như vậy là sắc, như vậy là sắc tập khởi, như vậy là sắc đoạn diệt. Như vậy là thọ… Như vậy là tưởng… Như vậy là hành… Như vậy là thức, như vậy là thức tập khởi, như vậy là thức đoạn diệt.’ Và vị ấy có thân chứng tám giải thoát. Như vậy là người sa-môn sen hồng.
Và thế nào là người sa-môn tinh tế giữa các sa-môn? Ở đây, vị Tỷ-kheo thường chỉ sử dụng những gì mình được mời nhận… Và nếu có ai đáng được gọi là sa-môn tinh tế giữa các sa-môn, thì đó chính là Ta.
Đó là bốn hạng người hiện hữu trên đời."
1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?
Sa-môn bất động, Sa-môn sen trắng, Sa-môn sen hồng, Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.
2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Sa-môn bất động?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị hữu học, ý chưa đạt được mục đích, đang sống hướng đến vô thượng an ổn khỏi các khổ ách. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn bất động.
3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen trắng?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tùy quán sự sanh diệt trong năm thủ uẩn: “Ðây là sắc, đây là sắc tập khởi, đây là sắc chấm dứt; đây là thọ… đây là tưởng… đây là các hành… đây là thức, đây là thức tập khởi, đây là thức chấm dứt”. Nhưng vị ấy chưa an trú với thân cảm giác tám giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen trắng.
4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen hồng?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo sống, tùy quán sanh diệt trong năm thủ uẩn: “Ðây là sắc… đây là thức chấm dứt”. Và vị ấy an trú với thân cảm giác tám giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Samôn sen hồng.
5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nhiều lần được yêu cầu nhận y, ít khi không được yêu cầu… Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, nói về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, người ấy này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta, là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.
Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời.