Skip to content

Bhikkhu Sujato [link]

Tỳ Kheo Thích Minh Châu [link]

Phẩm về Các Vị Trời Mây

AN 4.101 Mây (1) Paṭhamavalāhakasutta

Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthī (Xá-vệ), tại Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anāthapiṇḍika (Cấp Cô Độc). Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ kheo: “Này các Tỷ kheo!”

“Bạch Thế Tôn,” các vị Tỷ kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

"Này các Tỷ kheo, có bốn loại mây này. Thế nào là bốn?

1. Loại chỉ sấm vang mà không mưa,
2. loại chỉ mưa mà không sấm vang,
3. loại không sấm vang cũng không mưa, và
4. loại vừa sấm vang vừa mưa.

Đó là bốn loại mây. Cũng vậy, này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như mây này được tìm thấy ở đời. Thế nào là bốn?

1. Hạng người chỉ sấm vang mà không mưa,
2. hạng người chỉ mưa mà không sấm vang,
3. hạng người không sấm vang cũng không mưa, và
4. hạng người vừa sấm vang vừa mưa.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người chỉ sấm vang mà không mưa? Ở đây, có hạng người chỉ nói mà không làm. Như vậy là hạng người chỉ sấm vang mà không mưa. Ta nói, hạng người này giống như đám mây chỉ sấm vang mà không mưa.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người chỉ mưa mà không sấm vang? Ở đây, có hạng người chỉ làm mà không nói. …

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người không sấm vang cũng không mưa? Ở đây, có hạng người không nói cũng không làm. …

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người vừa sấm vang vừa mưa? Ở đây, có hạng người vừa nói vừa làm. …

Này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như mây này được tìm thấy ở đời."

XI. Phẩm Mây Mưa

(I) (101) Mây Mưa (1)

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, khu vườn của ông Anàthapindika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

− Này các Tỷ-kheo.

− Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2.- Này các Tỷ-kheo, có bốn loại mây mưa này. Thế nào là bốn? Có sấm, không có mưa; có mưa, không có sấm; không có sấm, cũng không có mưa; có sấm và có mưa. Này các Tỷ-kheo, có bốn loại mây mưa này.

3. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví dụ với các loại mây mưa này, có mặt hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn? Hạng người có sấm, không có mưa; hạng người có mưa, không có sấm; hạng người không có sấm, không có mưa; hạng người có sấm và có mưa.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có sấm, không có mưa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có nói, không có làm. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người có sấm không có mưa. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại mây có sấm, không có mưa ấy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng hạng người này giống như ví dụ ấy.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có mưa, không có sấm? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có làm, không có nói. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người có mưa, không có sấm. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại mây chỉ có mưa, không có sấm ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

6. Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người không có sấm, cũng không có mưa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không có nói, không có làm. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người không có sấm, không có mưa. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại mây không có sấm, không có mưa ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

7. Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người có sấm và có mưa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có nói và có làm. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người có sấm và có mưa. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại mây có sấm và có mưa ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người giống như loại mây này có mặt, hiện hữu ở đời.

AN 4.102 Mây (2) Dutiyavalāhakasutta

"Này các Tỷ kheo, có bốn loại mây này. Thế nào là bốn?

1. Loại chỉ sấm vang mà không mưa,
2. loại chỉ mưa mà không sấm vang,
3. loại không sấm vang cũng không mưa, và
4. loại vừa sấm vang vừa mưa.

Đó là bốn loại mây. Cũng vậy, này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như mây này được tìm thấy ở đời. Thế nào là bốn?

1. Hạng người chỉ sấm vang mà không mưa,
2. hạng người chỉ mưa mà không sấm vang,
3. hạng người không sấm vang cũng không mưa, và
4. hạng người vừa sấm vang vừa mưa.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người chỉ sấm vang mà không mưa? Ở đây, có hạng người học thuộc lòng giáo pháp—kinh, ứng tụng, ký thuyết, kệ, cảm hứng ngữ, như thị ngữ, bổn sanh, vị tằng hữu pháp, phương quảng. Nhưng vị ấy không như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ … ‘Đây là khổ tập’ … ‘Đây là khổ diệt’ … ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’. Như vậy là hạng người chỉ sấm vang mà không mưa. Ta nói, hạng người này giống như đám mây chỉ sấm vang mà không mưa.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người chỉ mưa mà không sấm vang? Ở đây, có hạng người không học thuộc lòng giáo pháp… Nhưng vị ấy như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ …

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người không sấm vang cũng không mưa? Ở đây, có hạng người không học thuộc lòng giáo pháp… Vị ấy cũng không như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ …

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người vừa sấm vang vừa mưa? Ở đây, có hạng người học thuộc lòng giáo pháp… Và vị ấy như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ …

Này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như mây này được tìm thấy ở đời."

(II) (102) Mây Mưa (2)

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn loại mây mưa này. Thế nào là bốn? Có sấm, không có mưa; có mưa, không có sấm; không có sấm không có mưa; có sấm và có mưa. Này các Tỷ-kheo, có bốn loại mây mưa này.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví dụ như các loại mây mưa này, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn? Hạng người có sấm, không có mưa; hạng người có mưa, không có sấm; hạng người không có sấm, không có mưa; hạng người có sấm và có mưa.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có sấm không có mưa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người thuộc lòng Pháp, Khế kinh, ứng tụng, Ký thuyết, Kệ tụng không hoỉ tự noí như thị thuyềt Bổn sanh, Vị tằng hữu pháp, Quảng thuyết. Vị ấy không như thật quán tri: “Ðây là Khổ”, …”Ðây là Khổ tập”, … “Ðây là Khổ diệt”, … không như thật quán tri: “Ðây là con Ðường đưa đến Khổ diệt”. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người có sấm không có mưa Ví như, này các Tỷ-kheo, loại mây có sấm, không có mưa ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có mưa, không có sấm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không có học thuộc lòng Pháp, như Khế kinh, ứng tụng, … Quảng thuyết. Vị ấy như thật quán tri: “Ðây là Khổ”, …”Ðây là Khổ tập”, … “Ðây là Khổ diệt”, … như thật quán tri: “Ðây là con Ðường đưa đến Khổ diệt”. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người có mưa, không có sấm. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại mây chỉ có mưa, không có sấm ấy. Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

5. Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người không có sấm và không có mưa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không học thuộc lòng Pháp như Khế kinh… Quảng thuyết. Vị ấy không như thật quán tri: “Ðây là Khổ”, …”Ðây là Khổ tập”, … “Ðây là Khổ diệt”,… không như thật quán tri: “Ðây là con Ðường đưa đến Khổ diệt”. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người không có sấm, không có mưa. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại mây không có sấm, không có mưa, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

6. Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người có sấm và có mưa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người học thuộc lòng Pháp như Khế kinh… Quảng thuyết. Người ấy như thật quán tri: “Ðây là Khổ”, …”Ðây là Khổ tập”, … “Ðây là Khổ diệt”… như thật quán tri: “Ðây là con Ðường đưa đến Khổ diệt”. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người có sấm và có mưa. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại mây có sấm và có mưa ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, người này giống như ví dụ ấy.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người giống như loại mây này có mặt, hiện hữu ở đời.

AN 4.103 Bình Kumbhasutta

"Này các Tỷ kheo, có bốn cái bình này. Thế nào là bốn?

1. Đậy kín nhưng rỗng không,
2. mở ra nhưng đầy,
3. mở ra và rỗng không, và
4. đậy kín và đầy.

Đó là bốn cái bình. Cũng vậy, này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như bình này được tìm thấy ở đời. Thế nào là bốn?

1. Hạng người đậy kín nhưng rỗng không,
2. hạng người mở ra nhưng đầy,
3. hạng người mở ra và rỗng không, và
4. hạng người đậy kín và đầy.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người đậy kín nhưng rỗng không? Ở đây, có hạng người có phong thái trang nghiêm trong đi tới, đi lui, trong nhìn thẳng, nhìn quanh, trong co tay, duỗi tay, trong việc mang y kép, bình bát và y. Nhưng vị ấy không như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ … ‘Đây là khổ tập’ … ‘Đây là khổ diệt’ … ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’. Như vậy là hạng người đậy kín nhưng rỗng không. Ta nói, hạng người này giống như cái bình đậy kín nhưng rỗng không.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người mở ra nhưng đầy? Ở đây, có hạng người không có phong thái trang nghiêm… Nhưng vị ấy như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ …

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người mở ra và rỗng không? Ở đây, có hạng người không có phong thái trang nghiêm… Vị ấy cũng không như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ …

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người đậy kín và đầy? Ở đây, có hạng người có phong thái trang nghiêm… Và vị ấy như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ …

Này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như bình này được tìm thấy ở đời."

(III) (103) Cái Ghè

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn loại ghè này. Thế nào là bốn?

Trống và bịt; đầy và mở; trống và mở; đầy và bịt. Này các Tỷ-kheo, có bốn loại ghè này.

2. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, có bốn hạng người được ví như các loại ghè này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

Trống và bịt, đầy và mở, trống và mở, đầy và bịt.

3. Và này các Tỳ-kheo, thế nào là hạng người trống và bịt?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có thái độ khả ái, khi đi tới đi lui, khi ngó phía trước, ngó hai bên, khi co tay duỗi tay, khi mang áo tăng-già-lê, bình bát và y, Vị ấy không như thật quán tri: “Ðây là Khổ”, …”Ðây là Khổ tập”, … “Ðây là Khổ diệt”… không như thật quán tri:”Ðây là con Ðường đưa đến Khổ diệt”. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người trống và bịt. Ví như, này các Tỷ-kheo, các ghè trống và bịt ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, người này giống như ví dụ ấy.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người đầy và mở?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không có thái độ dễ thương, khi đi tới đi lui, khi ngó phía trước, ngó hai bên, khi co tay duỗi tay, khi mang áo tăng-già-lê, bình bát và y, Vị ấy như thật quán tri: “Ðây là Khổ”, …”Ðây là Khổ tập”, … “Ðây là Khổ diệt”… như thật quán tri: “Ðây là con Ðường đưa đến Khổ diệt”. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người đầy và mở. Ví như, này các Tỷ-kheo, các ghè đầy và mở ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, người này giống như ví dụ ấy.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người trống và mở?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không có thái độ dễ thương, khi đi tới đi lui, khi ngó phía trước, ngó hai bên, khi co tay duỗi tay, khi mang áo tăng-già-lê, bình bát và y, Vị ấy không như thật quán tri: “Ðây là Khổ”, …”Ðây là Khổ tập”, … “Ðây là Khổ diệt”… không như thật quán tri: “Ðây là con Ðường đưa đến Khổ diệt”. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người trống và mở, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, người này giống như ví dụ ấy.

6. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người đầy và bịt?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có thái độ dễ thương, khi đi tới, đi lui, khi ngó phía trước, ngó hai bên, khi co tay, duỗi tay, khi mang áo tăng-già-lê, mang y bát, vị ấy như thật quán tri: “Ðây là Khổ”, …”Ðây là Khổ tập”, … “Ðây là Khổ diệt”… như thật quán tri: “Ðây là con Ðường đưa đến Khổ diệt”. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người đầy và bịt. Ví như, này các Tỷ-kheo, các ghè đầy và bịt ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, người này giống như ví dụ ấy.

Này các Tỷ-kheo, bốn hạng người giống như các loại ghè này có mặt, hiện hữu ở đời.

AN 4.104 Hồ Nước Udakarahadasutta

"Này các Tỷ kheo, có bốn hồ nước này. Thế nào là bốn?

1. Loại cạn mà trông như sâu,
2. loại sâu mà trông như cạn,
3. loại cạn và trông như cạn, và
4. loại sâu và trông như sâu.

Đó là bốn hồ nước. Cũng vậy, này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như hồ nước này được tìm thấy ở đời. Thế nào là bốn?

1. Hạng người cạn mà trông như sâu,
2. hạng người sâu mà trông như cạn,
3. hạng người cạn và trông như cạn, và
4. hạng người sâu và trông như sâu.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người cạn mà trông như sâu? Ở đây, có hạng người có phong thái trang nghiêm trong đi tới, đi lui, trong nhìn thẳng, nhìn quanh, trong co tay, duỗi tay, trong việc mang y kép, bình bát và y. Nhưng vị ấy không như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ … ‘Đây là khổ tập’ … ‘Đây là khổ diệt’ … ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’. Như vậy là hạng người cạn mà trông như sâu. Ta nói, hạng người này giống như hồ nước cạn mà trông như sâu.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người sâu mà trông như cạn? Ở đây, có hạng người không có phong thái trang nghiêm… Nhưng vị ấy như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ …

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người cạn và trông như cạn? Ở đây, có hạng người không có phong thái trang nghiêm… Vị ấy cũng không như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ …

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người sâu và trông như sâu? Ở đây, có hạng người có phong thái trang nghiêm… Và vị ấy như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ …

Này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như hồ nước này được tìm thấy ở đời."

(IV) (104) Hồ Nước (1)

− Này các Tỷ-kheo, có bốn loại hồ nước này. Thế nào là bốn? Cạn nhưng có vẻ sâu, sâu nhưng thấy cạn, cạn và thấy cạn, sâu và thấy sâu. Này các Tỷ-kheo, có bốn loại hồ nước này.

(V) (105) Các Hồ Nước (2)

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn loại hồ nước này. Thế nào là bốn? Cạn có vẻ sâu, sâu có vẻ cạn, cạn có vẻ cạn, sâu có vẻ sâu. Này các Tỷ-kheo, có bốn loại hồ nước này.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví dụ với hồ nước này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

Cạn có vẻ sâu, sâu có vẻ cạn. Cạn có vẻ cạn, sâu có vẻ sâu.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người cạn có vẻ sâu?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có thái độ khả ái… (như kinh 103, từ số 3 cho đến số 6).

AN 4.105 Xoài Ambasutta

"Này các Tỷ kheo, có bốn loại xoài này. Thế nào là bốn?

1. Loại sống mà có vẻ chín,
2. loại chín mà có vẻ sống,
3. loại sống và có vẻ sống, và
4. loại chín và có vẻ chín.

Đó là bốn loại xoài.

Cũng vậy, này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như xoài này được tìm thấy ở đời. Thế nào là bốn?

1. Hạng người sống mà có vẻ chín,
2. hạng người chín mà có vẻ sống,
3. hạng người sống và có vẻ sống, và
4. hạng người chín và có vẻ chín.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người sống mà có vẻ chín? Ở đây, có hạng người có phong thái trang nghiêm trong đi tới, đi lui, trong nhìn thẳng, nhìn quanh, trong co tay, duỗi tay, trong việc mang y kép, bình bát và y. Nhưng vị ấy không như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ … ‘Đây là khổ tập’ … ‘Đây là khổ diệt’ … ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’. Như vậy là hạng người sống mà có vẻ chín. Ta nói, hạng người này giống như trái xoài sống mà có vẻ chín.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người chín mà có vẻ sống? Ở đây, có hạng người không có phong thái trang nghiêm… Nhưng vị ấy như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ …

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người sống và có vẻ sống? Ở đây, có hạng người không có phong thái trang nghiêm… Vị ấy cũng không như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ …

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người chín và có vẻ chín? Ở đây, có hạng người có phong thái trang nghiêm… Và vị ấy như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ …

Này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như xoài này được tìm thấy ở đời."

(VI) (106) Các Trái Xoài

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn loại xoài này. Thế nào là bốn?

Chưa chín có vẻ chín, chín có vẻ chưa chín, chưa chín có vẻ chưa chín, chín có vẻ chín, Này các Tỷ-kheo, có bốn loại xoài này.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví dụ với bốn loại xoài này. Thế nào là bốn? (như kinh 103, từ số 3 đến số 6).

AN 4.106 Xoài (2) (Dutiyaambasutta)

::: small (Đây là một kinh không có văn bản nào cho kinh này trong bất kỳ ấn bản nào hiện có.) :::

none

AN 4.107 Chuột Mūsikasutta

"Này các Tỷ kheo, có bốn loại chuột này. Thế nào là bốn?

1. Loại đào hang mà không ở,
2. loại ở hang mà không đào,
3. loại không đào hang cũng không ở, và
4. loại vừa đào hang vừa ở.

Đó là bốn loại chuột. Cũng vậy, này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như chuột này được tìm thấy ở đời. Thế nào là bốn?

1. Hạng người đào hang mà không ở,
2. hạng người ở hang mà không đào,
3. hạng người không đào hang cũng không ở, và
4. hạng người vừa đào hang vừa ở.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người đào hang mà không ở? Ở đây, có hạng người học thuộc lòng giáo pháp—kinh, ứng tụng, ký thuyết, kệ, cảm hứng ngữ, như thị ngữ, bổn sanh, vị tằng hữu pháp, phương quảng. Nhưng vị ấy không như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ … ‘Đây là khổ tập’ … ‘Đây là khổ diệt’ … ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’. Như vậy là hạng người đào hang mà không ở. Ta nói, hạng người này giống như con chuột đào hang mà không ở.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người ở hang mà không đào? Ở đây, có hạng người không học thuộc lòng giáo pháp… Nhưng vị ấy như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ …

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người không đào hang cũng không ở? Ở đây, có hạng người không học thuộc lòng giáo pháp… Vị ấy cũng không như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ …

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người vừa đào hang vừa ở? Ở đây, có hạng người học thuộc lòng giáo pháp… Và vị ấy như thật tuệ tri: ‘Đây là khổ’ …

Này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như chuột này được tìm thấy ở đời."

Quang Pham(VII) (107) Các Loại Chuột

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn loại chuột này. Thế nào là bốn?

Ðào hang không ở, ở không đào hang, không đào hang không ở, có đào hang có ở. Này các Tỷ-kheo, có bốn loại chuột này.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví dụ với các loại chuột này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

Ðào hang không ở, ở không đào hang, không đào hang không ở, có đào hang có ở. Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có đào hang, nhưng không ở? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người thuộc lòng Pháp như Khế kinh… Quảng thuyết. Vị ấy không như thật quán tri: “Ðây là Khổ”, …”Ðây là Khổ tập”, … “Ðây là Khổ diệt” … “Ðây là con Ðường đưa đến Khổ diệt”. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người đào hang, nhưng không ở. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại chuột có đào hang, nhưng không ở ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có ở, không đào hang? (xem như kinh 102).

AN 4.108 Bò Đực Balībaddasutta

"Này các Tỷ kheo, có bốn loại bò đực này. Thế nào là bốn?

1. Loại hung dữ với đàn mình, không hung dữ với đàn khác;
2. loại hung dữ với đàn khác, không hung dữ với đàn mình;
3. loại hung dữ với cả đàn mình và đàn khác; và
4. loại không hung dữ với đàn mình cũng không hung dữ với đàn khác.

Đó là bốn loại bò đực. Cũng vậy, này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như bò đực này được tìm thấy ở đời. Thế nào là bốn?

1. Hạng người hung dữ với đoàn tùy tùng của mình, không hung dữ với đoàn tùy tùng của người khác;
2. hạng người hung dữ với đoàn tùy tùng của người khác, không hung dữ với đoàn tùy tùng của mình;
3. hạng người hung dữ với cả đoàn tùy tùng của mình và đoàn tùy tùng của người khác; và
4. hạng người không hung dữ với đoàn tùy tùng của mình cũng không hung dữ với đoàn tùy tùng của người khác.\

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người hung dữ với đoàn tùy tùng của mình, không hung dữ với đoàn tùy tùng của người khác? Ở đây, có hạng người hăm dọa đệ tử của mình, không hăm dọa đệ tử của người khác. Như vậy là hạng người hung dữ với đoàn tùy tùng của mình, không hung dữ với đoàn tùy tùng của người khác. Hạng người này giống như con bò đực hung dữ với đàn mình, không hung dữ với đàn khác.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người hung dữ với đoàn tùy tùng của người khác, không hung dữ với đoàn tùy tùng của mình? Ở đây, có hạng người hăm dọa đệ tử của người khác, không hăm dọa đệ tử của mình. …

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người hung dữ với cả đoàn tùy tùng của mình và đoàn tùy tùng của người khác? Ở đây, có hạng người hăm dọa cả đệ tử của mình và đệ tử của người khác. …

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người không hung dữ với đoàn tùy tùng của mình cũng không hung dữ với đoàn tùy tùng của người khác? Ở đây, có hạng người không hăm dọa đệ tử của mình cũng không hăm dọa đệ tử của người khác.

Này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như bò đực này được tìm thấy ở đời."

(VIII) (108) Các Loại Bò Ðực

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn loại bò đực này. Thế nào là bốn?

Hung dữ với đàn bò của mình, không hung dữ với đàn bò của người; hung dữ với đàn bò của người, không hung dữ với đàn bò của mình; hung dữ với đàn bò của mình, hung dữ với đàn bò của người; không hung dữ với đàn bò của mình, không hung dữ với đàn bò của người. Này các Tỷ-kheo, có bốn loại bò đực này.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví như các loại bò đực này, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

Hạng người hung dữ với đàn bò của mình, không hung dữ với đàn bò của người; hạng hung dữ với đàn bò của người, không hung dữ với đàn bò của mình; hạng hung dữ với đàn bò của mình và hung dữ với đàn bò của người; hạng không hung dữ với đàn bò của mình, không hung dữ với đàn bò của người.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người hung dữ với đàn bò của mình, không hung dữ với đàn bò của người?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người là một khiếp đảm cho hội chúng của mình, không là một khiếp đảm cho hội chúng của người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hung dữ với đàn bò của mình, không hung dữ với đàn bò của người. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại bò đực hung dữ với đàn bò của mình, không hung dữ với đàn bò của người ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

4. Thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hung dữ với đàn bò của người, không hung dữ với đàn bò của mình?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người là một khiếp đảm cho hội chúng của người, không là một khiếp đảm cho hội chúng của mình. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hung dữ với đàn bò của người, không hung dữ với đàn bò của mình. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại bò đực hung dữ với đàn bò của người, không hung dữ với đàn bò của mình ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

5. Thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hung dữ với đàn bò của mình, hung dữ với đàn bò của người?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người là một khiếp đảm cho hội chúng của mình và cho hội chúng của người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người… (như trên)… giống như ví dụ ấy.

6. Thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người không hung dữ với đàn bò của mình và không hung dữ với đàn bò của người? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không là một khiếp đảm cho đàn bò của mình, không là một khiếp đảm cho đàn bò của người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người không hung dữ với đàn bò của mình, không hung dữ với đàn bò của người. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại bò đực không hung dữ với đàn bò của mình và không hung dữ với đàn bò của người. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví dụ với các loại bò đực này, có mặt, hiện hữu ở đời.

AN 4.109 Cây Rukkhasutta

"Này các Tỷ kheo, có bốn loại cây này. Thế nào là bốn?

1. Loại cây lõi mềm được bao quanh bởi cây lõi mềm,
2. loại cây lõi mềm được bao quanh bởi cây lõi cứng,
3. loại cây lõi cứng được bao quanh bởi cây lõi mềm, và
4. loại cây lõi cứng được bao quanh bởi cây lõi cứng.

Đó là bốn loại cây. Cũng vậy, này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như cây này được tìm thấy ở đời. Thế nào là bốn?

1. Hạng người lõi mềm được bao quanh bởi hạng người lõi mềm,
2. hạng người lõi mềm được bao quanh bởi hạng người lõi cứng,
3. hạng người lõi cứng được bao quanh bởi hạng người lõi mềm, và
4. hạng người lõi cứng được bao quanh bởi hạng người lõi cứng.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người lõi mềm được bao quanh bởi hạng người lõi mềm? Ở đây, có hạng người là ác giới, ác pháp (unethical, of bad character / người có giới hạnh xấu xa, theo tà pháp), và đoàn tùy tùng của vị ấy cũng như vậy. Như vậy là hạng người lõi mềm được bao quanh bởi hạng người lõi mềm. Ta nói, hạng người này giống như cây lõi mềm được bao quanh bởi cây lõi mềm.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người lõi mềm được bao quanh bởi hạng người lõi cứng? Ở đây, có hạng người là ác giới, ác pháp, nhưng đoàn tùy tùng của vị ấy là thiện giới, thiện pháp (ethical, of good character / người có giới hạnh tốt đẹp, theo chánh pháp). …

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người lõi cứng được bao quanh bởi hạng người lõi mềm? Ở đây, có hạng người là thiện giới, thiện pháp, nhưng đoàn tùy tùng của vị ấy là ác giới, ác pháp. …

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người lõi cứng được bao quanh bởi hạng người lõi cứng? Ở đây, có hạng người là thiện giới, thiện pháp, và đoàn tùy tùng của vị ấy cũng như vậy.

Này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như cây này được tìm thấy ở đời."

(IX) (109) Các Cây

1.- Này các Tỷ-kheo, có bốn loại cây này. Thế nào là bốn?

Có giác cây, bao vây với giác cây; có giác cây bao vây với lõi cây; có lõi cây bao vây với giác cây; có lõi cây bao vây với lõi cây. Này các Tỷ-kheo, có bốn loại cây này.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví dụ như bốn loại cây này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

Hạng người là giác cây, bao vây với giác cây; hạng người là giác cây, bao vây với lõi cây; hạng người là lõi cây, bao vây với giác cây; hạng người là lõi cây, bao vây với lõi cây.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người là giác cây bao vây với giác cây?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người ác giới, theo ác pháp, hội chúng người ấy cũng ác giới, theo ác pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người giác cây bao vây với giác cây. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại cây là giác cây, bao vây với giác cây ấy. Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người là giác cây bao vây với lõi cây?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người ác giới, theo ác pháp, hội chúng người ấy có giới, theo thiện pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người giác cây bao vây với lõi cây. Ví như… giống như ví dụ ấy.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người là lõi cây bao vây với giác cây?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có giới, theo thiện pháp, nhưng hội chúng của người ấy theo ác giới, ác pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người lõi cây bao vây với giác cây. Ví như… giống như ví dụ ấy.

6. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người là lõi cây bao vây với lõi cây?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có giới, theo thiện pháp, hội chúng người ấy cũng có giới, theo thiện pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người có lõi cây bao vây với lõi cây. Ví như, này các Tỷ-kheo, là hạng người lõi cây bao vây với lõi, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người giống như ví dụ các cây này, có mặt hiện hữu ở đời.

AN 4.110 Rắn Độc Āsīvisasutta

"Này các Tỷ kheo, có bốn loại rắn độc này. Thế nào là bốn?

1. Loại có nọc độc phát tác nhanh nhưng không gây chết người,
2. loại có nọc độc gây chết người nhưng không phát tác nhanh,
3. loại có nọc độc vừa phát tác nhanh vừa gây chết người, và
4. loại có nọc độc không phát tác nhanh cũng không gây chết người.

Đó là bốn loại rắn độc. Cũng vậy, này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như rắn độc này được tìm thấy ở đời. Thế nào là bốn?

1. Hạng người có nọc độc phát tác nhanh nhưng không gây chết người,
2. hạng người có nọc độc gây chết người nhưng không phát tác nhanh,
3. hạng người có nọc độc vừa phát tác nhanh vừa gây chết người, và
4. hạng người có nọc độc không phát tác nhanh cũng không gây chết người.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người có nọc độc phát tác nhanh nhưng không gây chết người? Ở đây, có hạng người thường hay phẫn nộ, nhưng cơn phẫn nộ không kéo dài. Như vậy là hạng người có nọc độc phát tác nhanh nhưng không gây chết người. Hạng người này giống như con rắn độc có nọc độc phát tác nhanh nhưng không gây chết người.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người có nọc độc gây chết người nhưng không phát tác nhanh? Ở đây, có hạng người không thường hay phẫn nộ, nhưng cơn phẫn nộ kéo dài rất lâu.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người có nọc độc vừa phát tác nhanh vừa gây chết người? Ở đây, có hạng người thường hay phẫn nộ, và cơn phẫn nộ kéo dài rất lâu.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người có nọc độc không phát tác nhanh cũng không gây chết người? Ở đây, có hạng người không thường hay phẫn nộ, và cơn phẫn nộ không kéo dài.

Này các Tỷ kheo, có bốn hạng người giống như rắn độc này được tìm thấy ở đời."

(X) (110) Các Con Rắn

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn loại rắn. Thế nào là bốn?

Loại rắn có nọc độc, nhưng không ác độc; loại ác độc nhưng không nọc độc; loại có nọc độc và ác độc; loại không có nọc độc, không có ác độc. Này các Tỷ-kheo, có bốn loại rắn độc này.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví dụ với các loại rắn này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

Hạng người có nọc độc nhưng không ác độc; hạng người ác độc nhưng không nọc độc; hạng người có nọc độc, có ác độc; hạng người không có nọc độc, không có ác độc.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có nọc độc, nhưng không ác độc?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người rất mau phẫn nộ, nhưng phẫn nộ không tồn tại lâu dài. Như vậy là hạng người có nọc độc, nhưng không ác độc. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại rắn có nọc độc, nhưng không ác độc ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có ác độc, nhưng không có nọc độc?

Ở đây, này c ác Tỷ-kheo, có hạng người không mau phẫn nộ, nhưng phẫn nộ tồn tại lâu dài. Như vậy là hạng người có ác độc, nhưng không có nọc… giống như ví dụ ấy.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có nọc độc và có ác độc?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người rất mau phẫn nộ và phẫn nộ tồn tại lâu dài. Như vậy là hạng người có nọc độc và có ác độc… giống như ví dụ ấy.

6. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người không có nọc độc và không có ác độc?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không mau phẫn nộ và phẫn nộ không tồn tại lâu dài. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người không có nọc độc, và không có ác độc. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại rắn không có nọc độc, không có ác độc ấy, Ta nói rằng, hạng người này giống như ví dụ ấy.

Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời