Phẩm Về Sự Lạm Dụng

AN 10.41 Tranh Luận Vivādasutta

Khi ấy, Tôn giả Upāli đến gần Đức Phật, đảnh lễ, rồi ngồi xuống một bên và thưa với Ngài:

“Bạch Thế Tôn, do đâu, vì sao mà tranh luận, cãi vã, và tranh chấp khởi lên trong Tăng đoàn (Saṅgha / cộng đồng tu sĩ Phật giáo), và các tỳ kheo (mendicants / vị tu sĩ khất thực) không sống an lạc?”

“Này Upāli, ấy là khi một vị tỳ kheo giải thích điều không phải là pháp (teaching / lời dạy của Đức Phật) thành pháp, và điều là pháp thành không phải là pháp. Họ giải thích điều không phải là luật (training / giới luật và các quy tắc tu tập) thành luật, và điều là luật thành không phải là luật. Họ giải thích điều không được Như Lai (Realized One / bậc đã chứng ngộ, một danh xưng của Đức Phật) nói và tuyên bố thành điều được Như Lai nói và tuyên bố, và điều được Như Lai nói và tuyên bố thành điều không được Như Lai nói và tuyên bố. Họ giải thích điều không được Như Lai thực hành thành điều được Như Lai thực hành, và điều được Như Lai thực hành thành điều không được Như Lai thực hành. Họ giải thích điều không được Như Lai quy định thành điều được Như Lai quy định, và điều được Như Lai quy định thành điều không được Như Lai quy định. Đây là nguyên nhân, đây là lý do khiến tranh luận, cãi vã, và tranh chấp khởi lên trong Tăng đoàn, và các tỳ kheo không sống an lạc.”

V. Phẩm Mắng Nhiếc

(I) (41) Tranh Luận

1. Bấy giờ có Tôn giả Upàli đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả upàli bạch Thế Tôn:

2. - Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, Tăng chúng khởi lên cạnh tranh, tranh luận, xung đột, đấu tranh và Tỷ-kheo sống không an ổn?

3. - Ở đây, này Upàli, các Tỷ-kheo thuyết phi pháp là pháp…(như kinh 35)…

AN 10.42 Căn Nguyên Của Tranh Luận (1) Paṭhamavivādamūlasutta

“Bạch Thế Tôn, có bao nhiêu căn nguyên của tranh luận?”

“Này Upāli, có mười căn nguyên của tranh luận. Mười điều đó là gì? Ấy là khi một vị tỳ kheo giải thích điều không phải là pháp thành pháp, và điều là pháp thành không phải là pháp. Họ giải thích điều không phải là luật thành luật, và điều là luật thành không phải là luật. Họ giải thích điều không được Như Lai nói và tuyên bố thành điều được Như Lai nói và tuyên bố, và điều được Như Lai nói và tuyên bố thành điều không được Như Lai nói và tuyên bố. Họ giải thích điều không được Như Lai thực hành thành điều được Như Lai thực hành, và điều được Như Lai thực hành thành điều không được Như Lai thực hành. Họ giải thích điều không được Như Lai quy định thành điều được Như Lai quy định, và điều được Như Lai quy định thành điều không được Như Lai quy định. Đây là mười căn nguyên của tranh luận.”

AN 10.43 Căn Nguyên Của Tranh Luận (2) Dutiyavivādamūlasutta

“Bạch Thế Tôn, có bao nhiêu căn nguyên của tranh luận?”

“Này Upāli, có mười căn nguyên của tranh luận. Mười điều đó là gì? Đó là khi một vị tỳ kheo giải thích điều không phải là phi phạm (offense / điều vi phạm giới luật) thành phi phạm, và điều là phi phạm thành không phải là phi phạm. Họ giải thích một phi phạm nhẹ thành một phi phạm nặng, và một phi phạm nặng thành một phi phạm nhẹ. Họ giải thích một phi phạm phạm phải với ý đồ xấu xa (corrupt intention / ý định không trong sạch, bất thiện) thành một phi phạm không phạm phải với ý đồ xấu xa, và một phi phạm không phạm phải với ý đồ xấu xa thành một phi phạm phạm phải với ý đồ xấu xa. Họ giải thích một phi phạm cần sự sám hối phục hồi (rehabilitation / quá trình sửa chữa lỗi lầm và phục hồi giới thể) thành một phi phạm không cần sự sám hối phục hồi, và một phi phạm không cần sự sám hối phục hồi thành một phi phạm cần sự sám hối phục hồi. Họ giải thích một phi phạm có sự sửa chữa (redress / hành động khắc phục, đền bù lỗi lầm) thành một phi phạm không có sự sửa chữa, và một phi phạm không có sự sửa chữa thành một phi phạm có sự sửa chữa. Đây là mười căn nguyên của tranh luận.”

(II-III) (42-43) Cội Gốc Của Tranh Luận

1. - Bạch Thế Tôn, có bao nhiêu cội gốc của tranh luận?

2. - Này Upàli, có mười cội gốc của tranh luận. Thế nào là mười?

3. Ở đây, này Upàli, Tỷ-kheo thuyết phi pháp là pháp…(như kinh 35)…

AN 10.44 Tại Kusinārā Kusinārasutta

Một thời Đức Phật trú gần Kusinārā, trong Rừng Dâng Cúng. Tại đây, Đức Phật gọi các tỳ kheo: “Này các tỳ kheo!”

“Bạch Thế Tôn,” họ đáp. Đức Phật nói điều này:

"Này các tỳ kheo, một vị tỳ kheo muốn khiển trách người khác trước tiên nên tự kiểm tra năm điều nơi mình và tự thiết lập năm điều nơi mình. Năm điều nào họ nên tự kiểm tra? Một vị tỳ kheo muốn khiển trách người khác nên kiểm tra điều này: ‘Hành vi thân thể (bodily behavior / cách cư xử qua thân) của ta có trong sạch không? Ta có hành vi thân thể trong sạch, không tỳ vết và không thể chê trách không? Điều này có nơi ta hay không?’ Nếu không, sẽ có người nói: ‘Này tôn giả, trước tiên hãy rèn luyện hành vi thân thể của mình đi.’

Hơn nữa, một vị tỳ kheo muốn khiển trách người khác nên kiểm tra điều này: ‘Hành vi lời nói (verbal behavior / cách cư xử qua lời nói) của ta có trong sạch không? Ta có hành vi lời nói trong sạch, không tỳ vết và không thể chê trách không? Điều này có nơi ta hay không?’ Nếu không, sẽ có người nói: ‘Này tôn giả, trước tiên hãy rèn luyện hành vi lời nói của mình đi.’

Hơn nữa, một vị tỳ kheo muốn khiển trách người khác nên kiểm tra điều này: ‘Tâm ta có an trú trong tình thương đối với các bạn đồng tu (spiritual companions / những người cùng tu tập), không có oán giận (resentment / sự bất bình, căm ghét ngấm ngầm) không? Điều này có nơi ta hay không?’ Nếu không, sẽ có người nói: ‘Này tôn giả, trước tiên hãy thiết lập tâm mình trong tình thương đối với các bạn đồng tu đi.’

Hơn nữa, một vị tỳ kheo muốn khiển trách người khác nên kiểm tra điều này: ‘Ta có phải là người đa văn (very learned / học rộng, hiểu biết nhiều kinh điển), ghi nhớ và gìn giữ những gì đã học không? Những lời dạy này tốt đẹp ở đoạn đầu, tốt đẹp ở đoạn giữa, và tốt đẹp ở đoạn cuối, có ý nghĩa và văn cú rõ ràng, mô tả một phạm hạnh (spiritual practice / đời sống tu tập thanh tịnh) hoàn toàn đầy đủ và trong sạch. Ta có phải là người đa văn về những lời dạy như vậy, ghi nhớ chúng, tụng đọc chúng, quán xét chúng trong tâm, và thông hiểu chúng về mặt lý thuyết không? Điều này có nơi ta hay không?’ Nếu không, sẽ có người nói: ‘Này tôn giả, trước tiên hãy học thuộc kinh điển đi.’

Hơn nữa, một vị tỳ kheo muốn khiển trách người khác nên kiểm tra điều này: ‘Cả hai bộ giới bổn (monastic codes / bộ sưu tập các giới luật cho tu sĩ) đã được truyền trao cho ta một cách chi tiết, được phân tích kỹ lưỡng, nắm vững thành thạo, và thẩm định cẩn thận cả về giới luật lẫn các phần phụ chú chưa? Điều này có nơi ta hay không?’ Nếu không, và nếu họ không thể trả lời khi được hỏi “Thưa tôn giả, điều này được Đức Phật nói ở đâu?” thì sẽ có người nói: ‘Này tôn giả, trước tiên hãy rèn luyện giới bổn đi.’ Đây là năm điều họ nên tự kiểm tra.

Năm điều nào họ nên tự thiết lập? ‘Ta sẽ nói đúng lúc, không nói sai lúc. Ta sẽ nói thật, không nói dối. Ta sẽ nói lời hòa nhã, không nói lời thô ác. Ta sẽ nói lời lợi ích, không nói lời vô ích. Ta sẽ nói với tâm từ, không phải từ sân hận ngấm ngầm (secret hate / lòng căm ghét che giấu).’ Đây là năm điều họ nên tự thiết lập. Một vị tỳ kheo muốn khiển trách người khác trước tiên nên tự kiểm tra năm điều này và tự thiết lập năm điều này."

(IV) (44) Tại Kusanàrà

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Kusanàrà, trong khóm rừng Baliharana. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

− Này các Tỷ-kheo.

− Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như sau:

2. - Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội muốn buộc tội người khác sau khi quan sát nội trú thân năm pháp, sau khi khiến năm pháp an trú nội thân, rồi hãy buộc tội người khác. Thế nào là năm pháp cần phải quán sát nội thân?

3. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tôi, trong khi buộc tội người khác, cần quán sát như sau: “Ta có thân hành thanh tịnh hay không? Ta có thành tựu thân hành thanh tịnh không có sứt mẻ, không có uế hay không? Ta có pháp này hay không có?” Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo thân hành không có thanh tịnh, không thành tựu thân hành thanh tịnh, có sứt mẻ, có uế mẻ, có uế nhiễm, có người sẽ nói về vị ấy như sau: “Tôn giả hãy học tập về thân đi”. Như vậy các Tỷ-kheo nói với vị ấy.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội, muốn buộc tội người khác, cần phải quán sát như sau: “Ta có khẩu hành thanh tịnh hay không? Ta có thành tựu khẩu hành thanh tịnh, không có pháp này hay không có?” Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo, khẩu hành không có uế nhiễm hay không? Ta có pháp này hay không có? “Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo, khẩu hành không có thanh tịnh, không có thành tựu khẩu hành thanh tịnh, không có sứt mẻ, không có uế nhiễm, có người sẽ nói về vị ấy như sau: “Tôn giả hãy học tập về lời”. Như vậy, các Tỷ-kheo nói với vị ấy.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội, muốn buộc tội người khác, cần phải quán sát như sau: “Ta có an lập từ tâm, không sân hận đối với các đồng Phạm hạnh hay không? Trong ta có pháp ấy hay không có?” Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không an lập từ tâm, sân hận đối với các đồng Phạm hạnh, có người sẽ nói về vị ấy như sau: “Tôn giả hãy an lập từ tâm đối với các vị đồng Phạm hạnh”. Như vậy, các Tỷ-kheo nói với vị ấy.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội muốn buộc tội người khác, cần phải quán sát như sau: “Ta có phải là người nghe nhiều, thọ trì điều đã nghe, cất giữ điều đã nghe hay không? Những pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh, những pháp ấy, ta có nghe nhiều, có thọ trì, có tụng đọc bằng lời, có suy tư với ý, được khéo thể nhập với chánh kiến không? Pháp ấy có nơi ta hay không?” Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không phải là vị nghe nhiều, thọ trì điều đã nghe, cất giữ điều đã nghe. Những pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh; các pháp ấy, vị ấy không có nghe nhiều, không có thọ trì, không có tụng đọc bằng lời, không có suy tư với ý, không khéo thể nhập như sau: “Tôn giả hãy học tập về Agama (A-hàm) đi”. Như vậy, có người sẽ nói về vị ấy.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội muốn buộc tội người, hãy quán sát như sau: “Cả hai bộ giới bổn Pàtimokkha, ta có khéo truyền đạt một cách rộng rãi, khó phân tích, khéo thông hiểu, khéo quyết định theo kinh, theo chi tiết hay không?” Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không khéo truyền đạt một cách rộng rãi về hai bộ giới bổn Pàtimokkha, không khéo phân tích, khéo thông hiểu, khéo quyết định theo kinh, theo chi tiết thì: “Thưa Tôn giả, vấn đề này được thế Tôn nói tại chỗ nào?”, được hỏi như vậy, vị ấy không có thể trả lời. Người ta sẽ nói về vị ấy như sau: “Mong rằng Tôn giả hãy học tập về luật”. Như vậy, có người sẽ nói về vị ấy. Năm pháp này, cần phải tự quán sát về nội thân

8. Năm pháp nào cần phải an trú nội tâm?

9. “Ta nói đúng thời, không phải phi thời; ta nói đúng sự thật, không phải không đúng sự thật; ta nói lời nhu hòa, không phải nói lời thô bạo; ta nói lời liên hệ đến mục đích, không phải lời không liên hệ đến mục đích; ta nói với tâm từ bi, không nói với tâm sân hận”.

Năm pháp này cần phải an trú nội tâm.

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo muốn buộc tội người khác, sau khi quán sát nội tâm về năm pháp này, sau khi an trú nội tâm về năm pháp này, hãy buộc tội người khác.

AN 10.45 Vào Cung Vua Rājantepurappavesanasutta

"Này các tỳ kheo, có mười điều bất lợi khi vào cung vua. Mười điều đó là gì?

Thứ nhất, một vị vua đang ngồi với hoàng hậu khi một vị sư vào. Khi hoàng hậu thấy vị sư, bà mỉm cười, hoặc khi vị sư thấy hoàng hậu, ông mỉm cười. Nhà vua liền nghĩ: ‘Chắc chắn họ đã làm chuyện đó rồi, hoặc họ sẽ làm.’ Đây là điều bất lợi thứ nhất khi vào cung vua.

Hơn nữa, một vị vua có nhiều phận sự, và nhiều việc phải làm. Ngài quan hệ với một người phụ nữ nhưng không nhớ. Cô ấy mang thai từ đó. Nhà vua liền nghĩ: ‘Không ai khác vào đây, ngoại trừ vị sư đó. Có thể đây là việc của vị sư chăng?’ Đây là điều bất lợi thứ hai khi vào cung vua.

Hơn nữa, một viên ngọc bị mất ở đâu đó trong cung vua. Nhà vua liền nghĩ: ‘Không ai khác vào đây, ngoại trừ vị sư đó. Có thể đây là việc của vị sư chăng?’ Đây là điều bất lợi thứ ba khi vào cung vua.

Hơn nữa, những cuộc bàn bạc bí mật trong cung vua bị rò rỉ ra ngoài. Nhà vua liền nghĩ: ‘Không ai khác vào đây, ngoại trừ vị sư đó. Có thể đây là việc của vị sư chăng?’ Đây là điều bất lợi thứ tư khi vào cung vua.

Hơn nữa, trong cung vua, một người cha nhớ mong con trai mình, hoặc một người con trai nhớ mong cha mình. Họ nghĩ: ‘Không ai khác vào đây, ngoại trừ vị sư đó. Có thể đây là việc của vị sư chăng?’ Đây là điều bất lợi thứ năm khi vào cung vua.

Hơn nữa, nhà vua thăng chức cho ai đó lên vị trí cao hơn. Những người không hài lòng về điều này nghĩ: ‘Nhà vua thân cận với vị sư đó. Có thể đây là việc của vị sư chăng?’ Đây là điều bất lợi thứ sáu khi vào cung vua.

Hơn nữa, nhà vua giáng chức ai đó xuống vị trí thấp hơn. Những người không hài lòng về điều này nghĩ: ‘Nhà vua thân cận với vị sư đó. Có thể đây là việc của vị sư chăng?’ Đây là điều bất lợi thứ bảy khi vào cung vua.

Hơn nữa, nhà vua điều quân sai thời điểm. Những người không hài lòng về điều này nghĩ: ‘Nhà vua thân cận với vị sư đó. Có thể đây là việc của vị sư chăng?’ Đây là điều bất lợi thứ tám khi vào cung vua.

Hơn nữa, nhà vua điều quân đúng thời điểm, nhưng lại ra lệnh cho quân quay về khi vẫn còn trên đường. Những người không hài lòng về điều này nghĩ: ‘Nhà vua thân cận với vị sư đó. Có thể đây là việc của vị sư chăng?’ Đây là điều bất lợi thứ chín khi vào cung vua.

Hơn nữa, trong cung vua có sự giẫm đạp của voi, ngựa, và xe ngựa, cũng như những cảnh tượng, âm thanh, mùi vị, xúc chạm khêu gợi không phù hợp với một vị sư. Đây là điều bất lợi thứ mười khi vào cung vua.

Đây là mười điều bất lợi khi vào cung vua."

(V) (45) Ði Vào Hậu Cung

1. - Này các Tỷ-kheo, vào hậu cung của vua có mười nguy hại này. Thế nào là mười?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vua đang ngồi với hoàng hậu. Khi thấy Tỷ-kheo, hoàng hậu mỉm cười; hay khi thấy hoàng hậu, Tỷ-kheo mỉm cười. Ở đây, vua khởi lên ý nghĩ: “Chắc những người này đã làm hay sẽ làm (tội lỗi) gì? “Này các Tỷ-kheo, đây là nguy hại thứ nhất khi vào hậu cung của vua.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vua bận nhiều công việc, bận nhiều công việc phải làm, đi đến với một cung nữ rồi quên. Cung nữ ấy có thai. Ở đây, vua khởi lên ý nghĩ: “Không có một ai vào đây, trừ vị xuất gia. Có thế vị xuất gia đã làm như vậy”. Này các Tỷ-kheo, đây là nguy hại thứ hai khi vào các hậu cung của vua.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong hậu cung của vua có một châu báu bị mất cắp. Ở đây, vua khởi lên ý nghĩ: “Không có một ai vào đây, trừ vị xuất gia. Có thể là vị xuất gia đã làm như vậy”. Này các Tỷ-kheo, đây là sự nguy hại thứ ba, khi vào hậu cung của cung.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong hậu cung của vua, có những việc cơ mật bị tiết lộ ra ngoài. Ở đây, vua khởi lê ý nghĩ: “Không có một ai vào đây, trừ vị xuất gia. Có thể là vị xuất gia đã làm như vậy”. Này các Tỷ-kheo, đây là sự nguy hại thứ tư, khi vào hậu cung của vua.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong hậu cung của vua, cha giết con, hay con muốn giết cha. Họ khởi lên ý nghĩ: “Không có một ai vào đây, trừ vị xuất gia. Có thể vị xuất gia đã làm như vậy.” Này các Tỷ-kheo, đây là sự nguy hại thứ năm, khi vào hậu cung của vua.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vua đặt người có địa vị thấp lên địa vị cao. Việc này không làm vừa ý một số người. Các người này khởi lên ý nghĩ: “Vua thân cận với vị xuất gia. Có thể vị xuất gia đã làm như vậy”. Này các Tỷ-kheo, đây là sự nguy hại thứ sáu, khi vào hậu cung nhà vua.

8. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vua đặt người có địa vị cao xuống chỗ địa vị thấp. Việc này không làm vừa lòng một số người. Các người này khởi lên ý nghĩ: “Vua thân cận với vị xuất gia. Có thể là vị xuất gia đã làm như vậy”. Này các Tỷ-kheo đây là sự nguy hại thứ bảy, khi vào hậu cung của vua.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vua điều động quân đội không đúng thời. Việc này không làm vừa lòng một số người. Các người này khởi lên ý nghĩ: “Vua thân cận với vị xuất gia. Có thể vị xuất gia đã làm thứ tám, khi vào hậu cung của vua. 10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vua sau khi điều động quân đội không đúng thời, từ giữa đường lại rút lui quân. Việc làm này không làm vừa lòng một số người. Các người này khởi lên ý nghĩ: “Vua thân cận với vị xuất gia. Có thể là vị xuất gia đã làm như vậy”. Này các Tỷ-kheo, đây là sự nguy hại thứ chín, khi vào hậu cung của cung.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong hậu cung nhà vua, rộn rịp với voi, rộn rịp với ngựa, rộn rịp với xe cộ, có những sắc, thanh, hương, vị, xúc hấp dẫn, không thích hợp với người xuất gia. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là sự nguy hại thứ mười, khi vào hậu cung của vua.

Này các Tỷ-kheo, đây là mười sự nguy hại khi vào hậu cung của vua.

AN 10.46 Với Dòng Họ Thích Ca Sakkasutta

Một thời Đức Phật trú tại xứ của dòng họ Thích Ca, gần Ca-tỳ-la-vệ, trong Tu viện Cây Bàng. Khi ấy, vào ngày trai giới (sabbath / ngày Bát quan trai, ngày tu tập đặc biệt của cư sĩ), một vài cư sĩ tại gia (lay followers / Phật tử tại gia) dòng Thích Ca đến gần Đức Phật, đảnh lễ, rồi ngồi xuống một bên. Đức Phật nói với họ:

“Này các vị Thích Ca, quý vị có giữ ngày trai giới với tám yếu tố (eight factors / tám giới của ngày Bát quan trai) của nó không?”

“Bạch Thế Tôn, có khi chúng con giữ, có khi không.”

"Đó là tổn thất của quý vị, này các vị Thích Ca, đó là điều bất hạnh của quý vị. Trong cuộc đời này với nỗi sợ hãi sầu khổ và cái chết, quý vị có khi giữ ngày trai giới, có khi không.

Quý vị nghĩ sao, này các vị Thích Ca? Giả sử có người kiếm được nửa đồng tiền sau một ngày làm việc chân chính. Điều này có đủ để gọi anh ta là một người khéo léo và cần cù không?"

“Thưa vâng, bạch Thế Tôn.”

“Quý vị nghĩ sao, này các vị Thích Ca? Giả sử có người kiếm được một đồng tiền sau một ngày làm việc chân chính. Điều này có đủ để gọi anh ta là một người khéo léo và cần cù không?”

“Thưa vâng, bạch Thế Tôn.”

“Quý vị nghĩ sao, này các vị Thích Ca? Giả sử có người, sau một ngày làm việc chân chính, kiếm được hai đồng tiền… ba đồng tiền… bốn đồng tiền… năm đồng tiền… sáu đồng tiền… bảy đồng tiền… tám đồng tiền… chín đồng tiền… mười đồng tiền… hai mươi đồng tiền… ba mươi đồng tiền… bốn mươi đồng tiền… năm mươi đồng tiền… một trăm đồng tiền. Điều này có đủ để gọi anh ta là một người khéo léo và cần cù không?”

“Thưa vâng, bạch Thế Tôn.”

“Quý vị nghĩ sao, này các vị Thích Ca? Giả sử người đó mỗi ngày kiếm được một trăm hay một ngàn đồng tiền và tích góp tất cả. Nếu ông ta sống một trăm năm, liệu ông ta có tích lũy được một khối tài sản lớn không?”

“Thưa vâng, bạch Thế Tôn.”

“Quý vị nghĩ sao, này các vị Thích Ca? Nhờ khối tài sản đó, liệu người ấy có trải nghiệm được hạnh phúc viên mãn (perfect happiness / niềm vui trọn vẹn, không tỳ vết) dù chỉ một ngày hay một đêm, hay thậm chí nửa ngày hay nửa đêm không?”

“Thưa không, bạch Thế Tôn.”

“Vì sao vậy?”

“Bởi vì, bạch Thế Tôn, dục lạc (sensual pleasures / niềm vui thích qua các giác quan) là vô thường (impermanent / không tồn tại mãi mãi, luôn thay đổi), rỗng không (hollow / không có thực chất bền vững), giả dối (false / không thật, lừa gạt), và lừa phỉnh (deceptive / gây hiểu lầm, đánh lừa).”

"Nhưng hãy xem một đệ tử của Ta, người sống tinh cần (diligent / siêng năng, chuyên cần), nhiệt tâm (keen / hăng hái, sốt sắng), và kiên định (resolute / vững vàng, không dao động) trong mười năm, thực hành theo lời Ta dạy. Họ có thể trải nghiệm hạnh phúc viên mãn trong một trăm năm, mười ngàn năm, hay một trăm ngàn năm. Và họ có thể trở thành một vị nhất lai (once-returner / bậc thánh còn một lần tái sinh ở cõi dục) hay một vị bất lai (non-returner / bậc thánh không còn tái sinh ở cõi dục), hoặc chắc chắn là một vị nhập lưu (stream-enterer / bậc thánh đã vào dòng, chắc chắn đạt Niết-bàn). Huống nữa là mười năm, hãy xem một đệ tử của Ta, người sống tinh cần, nhiệt tâm, và kiên định trong chín năm… tám năm… bảy năm… sáu năm… năm năm… bốn năm… ba năm… hai năm… một năm… mười tháng… chín tháng… tám tháng… bảy tháng… sáu tháng… năm tháng… bốn tháng… ba tháng… hai tháng… một tháng… nửa tháng… mười ngày… chín ngày… tám ngày… bảy ngày… sáu ngày… năm ngày… bốn ngày… ba ngày… hai ngày…

Huống nữa là hai ngày, hãy xem một đệ tử của Ta, người sống tinh cần, nhiệt tâm, và kiên định trong một ngày, thực hành theo lời Ta dạy. Họ có thể trải nghiệm hạnh phúc viên mãn trong một trăm năm, mười ngàn năm, hay một trăm ngàn năm. Và họ có thể trở thành một vị nhất lai hay một vị bất lai, hoặc chắc chắn là một vị nhập lưu. Đó là tổn thất của quý vị, này các vị Thích Ca, đó là điều bất hạnh của quý vị. Trong cuộc đời này với nỗi sợ hãi sầu khổ và cái chết, quý vị có khi giữ ngày trai giới, có khi không."

“Bạch Thế Tôn, kể từ hôm nay, chúng con sẽ giữ ngày trai giới với tám yếu tố của nó.”

(VI) (46) Các Vị Sakya (Thích tử)

1. Một thời, Thế Tôn trú ở giữa các Thích tử tại Kapilavatthu, trong khu vườn Nigrodha. Bấy giờ có rất nhiều nam cư sĩ Thích tử, trong ngày trai giới Uposatha, đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với các nam tu sĩ Thích tử đang ngồi một bên:

2.- Này các Thích tử, các Ông có thực hành ngày trai giới, đầy đủ tám chi phần không?

− Bạch Thế Tôn, có khi chúng con thực hành ngày trai giới, đầy đủ tám chi phần, có khi chúng con không thực hành.

− Này các Thích tử, như vậy không được lợi cho các Ông! Như vậy khó được lợi cho các Ông! Vì rằng trong đời sống liên hệ đến sợ hãi về sầu khổ, trong đời sống liên hệ đến sợ hãi về chết, có khi các Ông thực hành ngày trai giới đầy đủ tám chi phần, có khi các Ông không thực hành, các Ông nghĩ thế nào, này các Thích tử, ở đây, có người trong một vài công việc, không gặp một ngày kém may mắn nào, lãnh được nữa đồng tiền vàng. Như vậy, có vừa đủ để có người nói về người ấy như sau: “Thật là người thông minh, đầy đủ sự tháo vát”?

− Thưa vâng, bạch Thế Tôn!

− Các Ông nghĩ thế nào, này các Thích tử, ở đây, có người trong một vài công việc, không gặp một ngày kém may mắn nào, lãnh được một đồng tiền vàng… lãnh được hai đồng tiền vàng… lãnh được ba đồng tiền vàng… lãnh được bốn đồng tiền vàng… lãnh được năm đồng tiền vàng… lãnh được sáu đồng tiền vàng… lãnh được bảy đồng tiền vàng… lãnh được tám đồng tiền vàng… lãnh được chín đồng tiền vàng… lãnh được mười đồng tiền vàng… lãnh được hai mươi… lãnh được ba mươi… lãnh được bốn mươi… lãnh được năm mươi đồng tiền vàng. Như vậy, có vừa đủ để người ta nói về người ấy như sau: “Người này là thông minh, đầy đủ sự tháo vát”?

− Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

− Các Ông nghĩ thế nào, này các Thích tử, nếu người ấy, mỗi ngày lãnh được 100 đồng tiền vàng, 1.000 đồng tiền vàng, cất giấu số tiền đã lãnh được, đến 100 tuổi, sống được đến 100 năm, có phải người ấy thâu được một số tài sản sở hữu lớn?

− Thưa vâng, bạch Thế Tôn!

− Các Ông nghĩ thế nào, này các Thích tử, người ấy do nhân của cải sở hữu, do duyên của cải sở hữu, do kết quả của cải sở hữu trong một đêm hay trong một ngày, hay chỉ trong nữa đêm, hay chỉ trong nữa ngày, sống hưởng nhất hướng lạc được không? − Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.

− Vì sao?

− Dục, bạch Thế Tôn là vô thường, là trống rỗng, là giả dối, bản chất là giả dối.

3. Ở đây, này các Thích tử, đệ tử của Ta, trong 10 năm sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần như lời Ta giảng dạy, như vậy, vị ấy thực hành, vị ấy có thể sống 100 năm, 100 trăm năm, 100 ngàn năm, 100 ngàn năm được cảm thọ nhất hướng lạc. Vị ấy có thể chứng được quả Nhất lai, quả Nhất lai hay quả Dự lưu, không có sai chạy. Này các Thích tử, đâu phải là 10 năm! Ở đây, đệ tử của Ta trong 9 năm, trong 8 năm, trong 7 năm, trong 6 năm, trong 5 năm, trong 4 năm, trong 3 năm, trong 2 năm, trong 1 năm sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần như lời Ta giảng dạy, vị ấy thực hành, vị ấy có thể sống 100 năm, 100 ngàn năm được cảm thọ nhứt hướng lạc. Vị ấy có thể chứng quả Nhất lai, quả Bất lai, hay quả Dự lưu không có sai chạy. Này các Thích tử, đâu phải là một năm. Ở đây, vị đệ tử của Ta trong 10 tháng sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần như lời Ta giảng dạy; như vậy vị ấy thực hành, vị ấy có thể sống 100 năm, 100 trăm năm, 100 ngàn năm, 100 trăm ngàn năm được cảm thọ nhứt hướng lạc. Vị ấy có thể chứng quả Nhất lai, quả Bất lai, hay quả Dự lưu không có sai chạy. Này các Thích tử, đâu phải là 10 tháng. Ở đây, đệ tử của Ta trong 9 tháng, trong 8 tháng, trong 7 tháng, trong 6 tháng, trong 5 tháng, trong 4 tháng, trong 3 tháng, trong 2 tháng, trong 1 tháng, trong nữa tháng sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần như lời Ta giảng dạy; vị ấy thực hành, vị ấy có thể sống 100 năm, 100 trăm năm, 100 ngàn năm, 100 trăm ngàn năm được cảm thọ nhất hướng lạc. Vị ấy có thể chứng quả Nhất lai, quả Bất lai, hay quả Dự lưu không có sai chạy. Này các Thích tử, đâu phải là nữa tháng. Ở đây, đệ tử của ta trong 10 đêm 10 ngày… trong 9 đêm 9 ngày… trong 7 đêm 7 ngày… trong 6 đêm 6 ngày… trong 5 đêm 5 ngày… trong 4 đêm 4 ngày… trong 3 đêm 3 ngày… trong 2 đêm 2 ngày… trong 1 đêm 1 ngày… sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần như lời Ta giảng dạy; vị ấy thực hành. Vị ấy có thể sống 100 năm, 100 trăm năm, 100 ngàn năm, 100 trăm ngàn năm được cảm thọ nhất hướng lạc. Vị ấy có thể chứng quả Nhất lai, quả Bất lai hay quả Dự lưu không có sai chạy.

Này các Thích tử, như vậy không được lợi ích cho các Ông! Như vậy khó được lợi ích cho các Ông! Vì rằng trong đời sống liên hệ đến sợ hãi về đau khổ, trong đời sống liên hệ đến sợ hãi về chết, có khi các Ông thực hành ngày trai giới đầy đủ tám chi phần, có khi các Ông không thực hành.

− Bạch Thế Tôn, vậy bắt đầu từ hôm nay chúng con sẽ hành trì ngày trai giới đầy đủ tám chi phần.

AN 10.47 Với Mahāli Mahālisutta

Một thời Đức Phật trú gần Vesālī, tại Rừng Lớn, trong giảng đường có mái nhọn. Khi ấy, Mahāli người Licchavi đến gần Đức Phật, đảnh lễ, rồi ngồi xuống một bên và thưa với Ngài:

“Bạch Thế Tôn, do đâu, vì sao lại làm ác nghiệp (bad deeds / hành động xấu ác), lại thực hiện ác nghiệp?”

“Này Mahāli, tham lam (greed / lòng ham muốn, thèm khát) là một nguyên nhân, tham lam là một lý do để làm ác nghiệp, để thực hiện ác nghiệp. Sân (hate / lòng căm ghét, tức giận) là một nguyên nhân của ác nghiệp… Si mê (delusion / sự mê lầm, không thấy rõ sự thật) là một nguyên nhân của ác nghiệp… Không như lý tác ý (apply the mind irrationally / suy tư không với trí tuệ) là một nguyên nhân của ác nghiệp… Tâm hướng tà (wrongly directed mind / tâm ý hướng về điều sai trái) là một nguyên nhân của ác nghiệp… Đây là nguyên nhân, này Mahāli, đây là lý do để làm ác nghiệp, để thực hiện ác nghiệp.”

“Bạch Thế Tôn, do đâu, vì sao lại làm thiện nghiệp (good deeds / hành động tốt lành), lại thực hiện thiện nghiệp?”

“Này Mahāli, thiểu dục tri túc (contentment / ít ham muốn, biết đủ) là một nguyên nhân, thiểu dục tri túc là một lý do để làm thiện nghiệp, để thực hiện thiện nghiệp. Từ ái (love / lòng thương yêu, nhân ái) là một nguyên nhân của thiện nghiệp… Minh (understanding / sự hiểu biết sáng suốt, trí tuệ) là một nguyên nhân của thiện nghiệp… Như lý tác ý (apply the mind rationally / suy tư với trí tuệ) là một nguyên nhân của thiện nghiệp… Tâm hướng chánh (rightly directed mind / tâm ý hướng về điều đúng đắn) là một nguyên nhân của thiện nghiệp… Đây là nguyên nhân, này Mahāli, đây là lý do để làm thiện nghiệp, để thực hiện thiện nghiệp. Nếu mười điều này không có mặt trên đời, chúng ta sẽ không thấy hành vi vô đạo đức và phi luân (unprincipled and immoral conduct / cách cư xử không theo nguyên tắc đạo lý và trái với luân thường), cũng như hành vi có đạo đức và hợp luân lý (principled and moral conduct / cách cư xử theo nguyên tắc đạo lý và phù hợp luân thường). Nhưng vì mười điều này có mặt trên đời, nên chúng ta thấy cả hành vi vô đạo đức và phi luân, lẫn hành vi có đạo đức và hợp luân lý.”

(VII) (47) Mahàli

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesàli, tại Ðại Lâm, tại ngôi nhà có nóc nhọn. Rồi Mahàli người Licchavi, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Mahàli người Licchavi bạch Thế Tôn:

2.- Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, ác nghiệp được làm, ác nghiệp được tiếp tục làm?

− Này Mahàli, do nhân tham, do duyên tham, ác nghiệp được làm, ác nghiệp được tiếp tục làm. Này Mahali, do nhân sân, do duyên sân, ác nghiệp được làm, ác nghiệp được tiếp tục làm. Do nhân si, do duyên si, ác nghiệp được làm, ác nghiệp được tiếp tục làm. Này Mahàli, do nhân phi như lý tác ý, do duyên phi như lý tác ý, ác nghiệp được làm, ác nghiệp được tiếp tục làm. Này Mahàli, do nhân tâm tà hướng, do duyên tâm tà hướng, ác nghiệp được làm, ác nghiệp được tiếp tục làm. Này Mahàli, đây là nhân, đây là duyên, ác nghiệp được làm, ác nghiệp được tiếp tục làm.

3. - Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, thiện nghiệp được làm, thiện nghiệp được tiếp tục làm? − Này Mahàli, do nhân vô tham, do duyên vô tham, thiện nghiệp được làm, thiện nghiệp được tiếp tục làm. Này Mahàli, do nhân vô sân, do duyên vô sân… do nhân vô si, do nhân vô si… do nhân như lý tác ý, do duyên như lý tác ý… do nhân tâm chánh hướng, do duyên tâm chánh hướng, thiện nghiệp được làm, thiện nghiệp được tiếp tục làm. Này Mahàli, đây là nhân, đây là duyên, thiện nghiệp được làm, thiện nghiệp được tiếp tục là.

Và này Mahàli, nếu 10 pháp này không thực hiện hữu ở đời, thời đây không có lời tuyên bố về phi pháp hành, bất bình đẳng hành hay pháp hành, bình đẳng hành. Vì rằng, này Mahàli, mười pháp này hiện hữu ở đời, thời ở đây có lời tuyên bố về phi pháp hành bất bình đẳng hành, hay pháp hành, bình đẳng hành.

AN 10.48 Mười Điều Quán Xét Thường Xuyên Của Người Xuất Gia Pabbajitaabhiṇhasutta

"Này các tỳ kheo, người đã xuất gia (gone forth / từ bỏ đời sống thế tục để tu hành) nên thường xuyên quán xét mười điều này. Mười điều đó là gì?

Người đã xuất gia nên thường xuyên quán xét điều này: ‘Ta đã đạt được sự tự do thoát khỏi giai cấp.’

‘Sinh kế của ta phụ thuộc vào người khác.’

‘Hành vi của ta phải khác biệt (với người thế tục).’

‘Mong rằng không có lý do gì để tự trách mình về giới đức (ethical conduct / hành vi đạo đức)?’

‘Mong rằng, sau khi xem xét, các bạn đồng tu có trí không khiển trách bất kỳ khía cạnh nào về đạo đức của ta?’

‘Ta phải chia lìa, xa cách tất cả những gì ta quý mến và yêu thương.’

‘Ta là chủ nhân của nghiệp (owner of my deeds / người tạo ra và chịu trách nhiệm về hành động của mình) và là người thừa tự nghiệp (heir to my deeds / người gánh chịu kết quả hành động của mình). Nghiệp là thai tạng của ta (Deeds are my womb / hành động tạo ra tái sinh của ta), là quyến thuộc của ta (my relative / người thân thuộc của ta), và là nơi nương tựa của ta (my refuge / chỗ dựa vững chắc của ta). Ta sẽ là người thừa tự bất cứ nghiệp nào ta làm, dù tốt hay xấu.’

‘Khi ngày đêm trôi qua, ta đang trở thành hạng người nào?’

‘Ta có thích ở trong những trú xứ vắng vẻ (empty huts / nơi ở yên tĩnh, xa lánh ồn ào để tu tập) không?’

‘Ta có bất kỳ pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng bậc Thánh (superhuman distinctions in knowledge and vision worthy of the noble ones / những thành tựu về trí tuệ và thấy biết vượt trội, đáng kính của các bậc Thánh) nào không, để khi các bạn đồng tu hỏi ta lúc lâm chung, ta sẽ không bối rối hổ thẹn (embarrassed / cảm thấy ngượng ngùng, xấu hổ)?’

Người đã xuất gia nên thường xuyên quán xét mười điều này."

(VIII) (48) Các Pháp

1. - Này các Tỷ-kheo, có mười pháp này, vị xuất gia phải luôn luôn quán sát. Thế nào là mười?

2. Người xuất gia phải luôn luôn quán sát: “Ta nay đi đến tình trạng là người không có giai cấp” (mất hết giai cấp). Người xuất gia phải luôn luôn quán sát: “Ðời sống của ta tùy thuộc vào người khác.” Vị xuất gia cần phải luôn luôn quán sát: “Nay cử chỉ uy nghi của ta cần phải thay đổi! “Vị xuất gia cần phải luôn luôn quán sát: “Không biết tự ngã có chỉ trích ta về giới hạnh không? “Vị xuất gia cần luôn luôn quán sát: “Không biết các đồng Phạm có trí, sau khi tìm hiểu, có chỉ thích ta về giới hạnh không? “Vị xuất gia cần phải luôn luôn quán sát: “Mọi sự vật khả ái, khả ý của ta bị đổi khác, bị biến hoại”. Vị xuất gia cần phải luôn luôn quán sát: “Ta là chủ của nghiệp, là thừa tự của nghiệp. là thai tạng của nghiệp, là bà con của nghiệp. là chỗ quy hướng của nghiệp; phàm nghiệp gì ta sẽ làm, thiện hay ác ta sẽ thừa tự nghiệp ấy”. Vị xuất gia cần phải luôn quán sát: “Ðêm ngày trôi qua bên ta và nay ta đã thành người như thế nào? Vị xuất gia cần phải lưôn luôn cố gắng hoan hỷ trong ngôi nhà trống không hay không? “Vị xuất gia cần phải luôn luôn quán sát: “Ta có chứng được pháp Thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh không, để đến những ngày cuối cùng, các đồng Phạm hạnh có hỏi, ta sẽ không có xấu hổ?”

Này các Tỷ-kheo, mười pháp này, vị xuất gia cần phải luôn luôn quán sát.

AN 10.49 Tồn Tại Do Thân Sarīraṭṭhadhammasutta

“Này các tỳ kheo, mười điều này tồn tại do thân. Mười điều đó là gì? Lạnh, nóng, đói, khát, phân, nước tiểu, sự thu thúc thân, khẩu, và mạng sống (restraint of body, speech, and livelihood / sự kiểm soát hành vi thân thể, lời nói và cách nuôi mạng), và ý muốn sinh tồn đưa đến tái sinh (will to live that leads to future lives / khát vọng sống tiếp tục dẫn đến các kiếp sau). Mười điều này tồn tại do thân.”

(IX) (49) Trú Thân

1. - Này các Tỷ-kheo, mười pháp này liên hệ đến thân. Thế nào là mười?

2. Lạnh, nóng, đói, khát, đại tiện, tiểu tiện, chế ngự thân, chế ngự lời, chế ngự mạng sống, tái sanh, hữu hành.

Này các Tỷ-kheo, có mười pháp này liên hệ đến thân.

AN 10.50 Tranh Luận Bhaṇḍanasutta

Một thời Đức Phật trú gần Sāvatthī, trong Rừng Jeta, Tu viện của Anāthapiṇḍika. Lúc bấy giờ, sau bữa ăn, khi đi khất thực về, một vài vị tỳ kheo ngồi cùng nhau trong giảng đường (assembly hall / nơi hội họp, thuyết pháp). Họ đang tranh luận, cãi vã, và tranh chấp, làm tổn thương nhau bằng lời nói sắc nhọn (barbed words / lời lẽ cay độc, gây tổn thương).

Rồi vào cuối buổi chiều, Đức Phật ra khỏi thiền định độc cư (retreat / thời gian tĩnh tu, nhập thất) và đi đến giảng đường. Ngài ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn, và gọi các tỳ kheo: “Này các tỳ kheo, các con vừa ngồi nói chuyện gì vậy? Câu chuyện nào còn dang dở?”

“Bạch Thế Tôn, sau bữa ăn, khi đi khất thực về, chúng con ngồi cùng nhau trong giảng đường, tranh luận, cãi vã, và tranh chấp, làm tổn thương nhau bằng lời nói sắc nhọn.”

"Này các tỳ kheo, điều này không thích hợp với các thiện nam tử các con, những người đã vì niềm tin (faith / tín, lòng tin tưởng) mà xuất gia từ đời sống tại gia vào đời sống không nhà (homelessness / đời sống xuất gia, từ bỏ gia đình).

Có mười phẩm chất thân ái (warm-hearted qualities / những đức tính tạo sự gần gũi, yêu mến) tạo ra sự quý mến (fondness / tình cảm yêu thích, trìu mến) và sự kính trọng (respect / thái độ tôn kính, nể trọng), đưa đến sự hòa nhập (inclusion / sự bao gồm, không loại trừ), sự hòa hợp (harmony / sự ăn ý, đồng thuận), và sự đoàn kết (unity / sự thống nhất, một lòng), không cãi vã. Mười điều đó là gì? Thứ nhất, một vị tỳ kheo có đạo đức (ethical / tuân thủ các nguyên tắc đạo lý), thu thúc trong giới bổn (restrained in the monastic code / tự kiểm soát theo các giới luật tu sĩ), cư xử đúng mực (conducting themselves well / hành xử phù hợp, tốt đẹp) và khất thực ở những nơi thích hợp (resorting for alms in suitable places / đi xin ăn ở những nơi phù hợp với người tu). Thấy nguy hiểm trong lỗi nhỏ nhặt nhất (slightest fault / sai sót dù là nhỏ nhất), họ giữ gìn các học giới đã thọ trì (rules they’ve undertaken / những điều luật đã phát nguyện tuân giữ). Khi một vị tỳ kheo có đạo đức, phẩm chất thân ái này tạo ra sự quý mến và sự kính trọng, đưa đến sự hòa nhập, sự hòa hợp, và sự đoàn kết, không cãi vã.

Hơn nữa, một vị tỳ kheo là người đa văn, ghi nhớ và gìn giữ những gì đã học. Những lời dạy này tốt đẹp ở đoạn đầu, tốt đẹp ở đoạn giữa, và tốt đẹp ở đoạn cuối, có ý nghĩa và văn cú rõ ràng, mô tả một phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ và trong sạch. Họ là người đa văn về những lời dạy như vậy, ghi nhớ chúng, tụng đọc chúng, quán xét chúng trong tâm, và thông hiểu chúng về mặt lý thuyết. …

Hơn nữa, một vị tỳ kheo có bạn lành, thiện hữu, và người thân cận tốt (good friends, companions, and associates / những người bạn tốt, người đồng hành tốt và những mối quan hệ tốt đẹp). …

Hơn nữa, một vị tỳ kheo dễ khuyên bảo (easy to admonish / dễ dàng tiếp nhận lời nhắc nhở, góp ý), có những phẩm chất khiến họ dễ khuyên bảo. Họ kiên nhẫn (patient / nhẫn nại, chịu đựng), và tiếp nhận lời chỉ dạy một cách kính trọng (take instruction respectfully / lắng nghe và làm theo lời dạy với thái độ tôn kính). …

Hơn nữa, một vị tỳ kheo khéo léo và không mệt mỏi (deft and tireless / thành thạo và bền bỉ) trong nhiều phận sự khác nhau (diverse spectrum of duties / các công việc đa dạng) cho các bạn đồng tu, hiểu biết cách thực hiện công việc để hoàn thành và tổ chức tốt. …

Hơn nữa, một vị tỳ kheo yêu mến giáo pháp (loves the teachings / quý trọng và thích thú với lời Phật dạy) và dễ chịu khi trò chuyện (a delight to converse with / người mà nói chuyện cùng cảm thấy vui vẻ, thoải mái), tràn đầy niềm vui trong pháp và luật (full of joy in the teaching and training / cảm thấy hoan hỷ khi học và thực hành giáo pháp và giới luật). …

Hơn nữa, một vị tỳ kheo sống với nỗ lực tinh tấn (energy roused up / sự cố gắng, siêng năng được khơi dậy) để từ bỏ bất thiện pháp (unskillful qualities / những phẩm chất không tốt, gây hại) và đón nhận thiện pháp (skillful qualities / những phẩm chất tốt, có lợi). Họ mạnh mẽ, kiên trì tinh tấn, không lười biếng (strong, staunchly vigorous, not slacking off / có sức mạnh, bền bỉ nỗ lực, không chểnh mảng) khi phát triển thiện pháp. …

Hơn nữa, một vị tỳ kheo biết đủ với mọi loại y phục, vật thực khất thực, chỗ ở, và thuốc men vật dụng cho người bệnh (content with any kind of robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick / hài lòng với bất kỳ loại y áo, đồ ăn xin được, nơi ở, và thuốc thang cho người bệnh). …

Hơn nữa, một vị tỳ kheo có tỉnh thức (mindful / có niệm, luôn ý thức rõ ràng về hiện tại). Họ có tỉnh thức và nhận biết cao độ (utmost mindfulness and alertness / sự ý thức rõ ràng và sự cảnh giác ở mức cao nhất), và có thể ghi nhớ và nhớ lại những điều đã nói và làm từ lâu (remember and recall what was said and done long ago / có khả năng nhớ lại những sự việc trong quá khứ). …

Hơn nữa, một vị tỳ kheo có trí tuệ (wise / có tuệ, có sự hiểu biết sâu sắc). Họ có trí tuệ về sự sinh diệt (wisdom of arising and passing away / sự hiểu biết về quá trình hình thành và tan rã của các pháp), là trí tuệ cao thượng (noble / thanh cao, đáng kính), xuyên thấu (penetrative / thấu suốt, hiểu rõ bản chất), và dẫn đến sự chấm dứt hoàn toàn khổ đau (leads to the complete ending of suffering / đưa đến sự giải thoát khỏi mọi phiền não). Khi một vị tỳ kheo có trí tuệ, phẩm chất thân ái này tạo ra sự quý mến và sự kính trọng, giúp Tăng đoàn sống hòa hợp và đoàn kết, không cãi vã.

Mười phẩm chất thân ái này tạo ra sự quý mến và sự kính trọng, đưa đến sự hòa nhập, sự hòa hợp, và sự đoàn kết, không cãi vã."

(X) (50) Ðấu Tranh

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, trong khu vườn của ông Anàthapindika. Lúc bấy giờ, một số đông Tỷ-kheo sau buổi ăn, sau khi đi khất thực trở về, cùng nhau ngồi hội họp trong hội trường, cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh, sống đã thương nhau với binh khí miệng, lưỡi. Rồi Thế Tôn vào buổi chiều, từ chỗ Thiền tịnh đứng dậy, đi đến hội trường, sau khi đến. Ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi xuống, Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

2. - Này các Tỷ-kheo, nay các thầy họp, bàn đến vấn đề gì? Câu chuyện gì giữa các Thầy đã bị gián đoạn? − Ở đây, bạch Thế Tôn, chúng con sau buổi ăn, sau khi đi khất thực trở về, chúng con ngồi hội họp trong hội trường, cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh, sống đã thương nhau với binh khí miệng lưỡi.

− Này các Tỷ-kheo, thật là không xứng đáng cho các Thầy, các thiện nam nữ, vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, lại sống canh tranh, luận tranh đấu tranh, đả thương nhua với binh khí miệng lưỡi. Này các Tỷ-kheo, có mười pháp này, cần phải ghi nhớ tạo thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa đến hòa đồng, đưa đến không tranh luận, hòa hợp, nhất trí. Thế nào là mười?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có giới, sống được chế ngự với sự chế ngự của giới bổn Patimokkha, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập trong các học pháp. Phàm vị Tỷ-kheo nào có giới, sống chế ngự… trong các học pháp: Ðây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương kính hòa hợp, nhất trí

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ kheo có nghe nhiều, thọ trì điều đã được nghe cất giữ điều đã nghe. Những pháp gì, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, tán thán Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh, các pháp như vậy, vị ấy nghe nhiều, thọ trì, đã đọc tụng bằng lời, đã quan sát với ý, đã khéo thông đạt nhờ chánh kiến. Này các Tỷ-kheo, phàm vị Tỷ-kheo nào có nghe nhiều, thọ trì điều đã được nghe… khéo thông đạt nhờ chánh kiến. Ðây là pháp cần kính… hòa hợp, nhất trí.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo làm bạn với thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện. Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nào làm bạn với thiện… giao thiệp với thiện. Ðây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái… hòa hợp, nhất trí.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo dễ nói, thành tựu những pháp tác thành người dễ nói, kham nhẫn và khéo chấp nhận những lời giáo giới. Này các Tỷ-kheo, vì rằng vị Tỷ-kheo nào dễ nói… khéo chấp nhận những lời giáo giới. Ðây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái… hòa hợp, nhất trí.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo phàm có những công việc cần phải làm, hoặc lớn, hoặc nhỏ đối với các đồng Phạm hạnh. Ở đây, vị ấy khéo léo và tinh cần, thành tựu sự suy tư đến các phương tiện, vừa đủ để làm, vừa đủ để tổ chức. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào phàm có những công việc gì… vừa đủ để tổ chức… tương ái… hòa hợp, nhất trí.

8. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ưa pháp, cùng nói chuyện một cách dễ thương, vô cùng hân hoan trong thắng Pháp, trong thắng Luật. Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-kheo nào ưa Pháp… trong thắng Luật. Ðây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái… hòa hợp, nhất trí.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tinh cần, tinh tấn, đoạn trừ các pháp bất diệt, làm cho đầy đủ các tiện pháp, nỗ lực kiên trì, không bỏ rơi gánh nặng đối với các thiện pháp. Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-kheo nào sống tinh cần, tinh tấn… đối với các thiện pháp. Ðây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái… hòa hợp, nhất trí.

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết đủ đối với các vật dụng như y, đồ ăn khất thực, sáng tọa, dược phẩm trị bệnh. Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-kheo nào biết đủ… dược phẩm trị bệnh. Ðây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái… hòa hợp, nhất trí.

11. Lại nữa, này các Tỷ-khoe, Tỷ-kheo chánh niệm thành tựu niệm tuệ tối thắng, ức niệm tùy niệm việc đã làm từ lâu, đã nói từ lâu… Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-kheo nào chánh niệm… đã nói từ lâu. Ðây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái… hòa hợp, nhất trí.

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có trí tuệ, thành tựu với trí tuệ về sanh diệt, trí tuệ thuộc bậc Thánh, thể nhập và hướng đến chơn chánh đoạn tận khổ đau. Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-kheo nào có trí tuệ, thành tựu với trí tuệ về sanh diệt, trí tuệ thuộc bậc Thánh, thể nhập và hướng đến chơn chính đoạn tận thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa đến hòa đồng, đưa đến không tranh luận, hòa hợp, nhất trí.