Phẩm về Nhận Thức cho Sa-môn

AN 10.101 Nhận Thức cho Sa-môn Samaṇasaññāsutta

"Này các Tỷ kheo, khi ba nhận thức (perceptions / tưởng, nhận biết-phân biệt và gắn nhãn) này của vị Sa-môn (ascetic / người tu khổ hạnh, người xuất gia cố gắng thực hành để đạt được sự giải thoát) được tu tập và làm cho sung mãn, chúng sẽ làm viên mãn bảy điều. Ba điều đó là gì? ‘Ta đã thoát khỏi giai cấp (class / sự phân chia địa vị xã hội dựa trên dòng dõi, nghề nghiệp).’ ‘Mạng sống của ta tùy thuộc vào người khác.’ ‘Hành vi của ta phải khác biệt (với người thế tục).’ Khi ba nhận thức này của vị Sa-môn được tu tập và làm cho sung mãn, chúng sẽ làm viên mãn bảy điều.

Bảy điều đó là gì? Hành động và cách cư xử của họ luôn phù hợp với giới (precepts / các điều học, quy tắc đạo đức). Họ biết đủ, có lòng từ, và khiêm hạ. Họ mong muốn tu tập. Họ sử dụng các vật dụng cần thiết (necessities of life / các nhu yếu phẩm, đặc biệt là tứ vật dụng: y phục, đồ ăn khất thực, chỗ ở, và thuốc men) sau khi quán xét mục đích của chúng. Họ siêng năng. Khi ba nhận thức đó của vị Sa-môn được tu tập và làm cho sung mãn, chúng sẽ làm viên mãn bảy điều này."

XI. Phẩm Sa Môn Tưởng

(I) (101) Tưởng

1. Có ba Sa-môn tưởng, này các Tỷ-kheo, được tụ tập, được làm cho sung mãn, làm cho đầy đủ bảy pháp. Thế nào là ba?

2. Ta nay đã đến tình trạng mất bản sắc; đời sống ta bị phụ thuộc vào người khác; hành vi của ta cần phải thay đổi.

Ba Sa-môn tưởng này, này các Tỷ-kheo, được tụ tập, được làm cho sung mãn, làm cho đầy đủ bảy pháp. Thế nào là bảy?

3. Luôn luôn là người làm liên tục, thực hiện liên tục trong các Giới Luật; không có tham ái; không có sân; không có quá mạn, ưa thích học tập; đối với các vật dụng cần yếu cho đời sống, nó nghĩ: “Ðây là mục đích sống tinh cần tinh tấn”.

Này các Tỷ-kheo, có ba Sa-môn tưởng này tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho đầy đủ bảy pháp.

AN 10.102 Giác Chi Bojjhaṅgasutta

“Này các Tỷ kheo, khi bảy giác chi (awakening factors / các yếu tố dẫn đến giác ngộ) được tu tập và làm cho sung mãn, chúng sẽ làm viên mãn tam minh (three knowledges / ba loại trí tuệ đặc biệt). Bảy giác chi đó là gì? Đó là: Tỉnh thức (mindfulness / niệm, sự chú tâm không gián đoạn vào đối tượng), trạch pháp (investigation of principles / sự điều tra, phân tích các pháp), siêng năng (energy / tấn, sự nỗ lực), niềm vui (rapture / hỷ, sự vui thích, hoan hỷ của tâm), khinh an (tranquility / sự yên ổn, nhẹ nhàng của thân và tâm), định (immersion / sự tập trung tâm ý vững chắc vào một đối tượng, sự thiền định), và xả (equanimity / tâm giữ được sự quân bình, không thiên vị, không dao động trước các trạng thái được mất, khen chê, v.v.). Khi bảy giác chi này được tu tập và làm cho sung mãn, chúng sẽ làm viên mãn ba loại minh. Ba loại minh đó là gì? Đó là khi một vị Tỷ kheo nhớ lại nhiều đời quá khứ của mình. Nghĩa là: một, hai, ba, bốn, năm, mười, hai mươi, ba mươi, bốn mươi, năm mươi, một trăm, một ngàn, một trăm ngàn lần tái sanh; nhiều kiếp (eon / một khoảng thời gian rất dài) thế giới hoại, nhiều kiếp thế giới thành, nhiều kiếp thế giới hoại rồi thành. Vị ấy nhớ lại nhiều đời quá khứ của mình, với các đặc điểm và chi tiết. Với thiên nhãn (divine eye / con mắt thấy được các cảnh giới khác và sự sinh tử của chúng sinh) thanh tịnh, vượt hơn người thường, vị ấy hiểu rõ làm thế nào các chúng sanh (sentient beings / các loài hữu tình) tái sanh tùy theo nghiệp (karma/kamma / hành động có chủ ý qua thân, khẩu, ý) của họ. Vị ấy chứng ngộ tâm giải thoát (freedom of heart / sự giải thoát của tâm khỏi tham ái) và tuệ giải thoát (freedom by wisdom / sự giải thoát bằng trí tuệ khỏi vô minh) không còn ô nhiễm ngay trong đời này, và sống sau khi đã tự mình chứng ngộ điều đó bằng trí tuệ của chính mình do sự đoạn tận các lậu hoặc (defilements / những ô nhiễm ngủ ngầm trong tâm khiến chúng sinh tiếp tục luân hồi như dục lậu, hữu lậu, vô minh lậu). Khi bảy giác chi đó được tu tập và làm cho sung mãn, chúng sẽ làm viên mãn ba loại minh này.”

(II) (102) Giác Chi

1. Bảy giác chi này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho đầy đủ ba minh. Thế nào là bảy?

2. Niệm giác chi, trạch pháp giác chi, tinh tấn giác chi, hỷ giác chi, khinh an giác chi, định giác chi, xả giác chi.

Bảy giác chi này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho đầy đủ ba minh. Thế nào là ba?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nhớ đến nhiều đời sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời… nhớ đến nhiều đời trước với các nét đại cương và các chi tiết. Với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân… rõ biết các chúng sanh, tùy thuộc hạnh nghiệp của họ. Do đoạn diệt các lậu hoặc… sau khi chứng ngộ, chứng đạt, vị ấy an trú.

Bảy giác chi này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho đầy đủ ba minh này.

AN 10.103 Con Đường Sai Lầm Micchattasutta

"Này các Tỷ kheo, nương tựa vào con đường sai lầm sẽ dẫn đến thất bại, không phải thành công. Và làm thế nào nương tựa vào con đường sai lầm dẫn đến thất bại, không phải thành công? Tà kiến (wrong view / hiểu biết sai lầm) làm phát sinh tà tư duy (wrong thought / suy nghĩ sai lầm). Tà tư duy làm phát sinh tà ngữ (wrong speech / lời nói sai lầm). Tà ngữ làm phát sinh tà nghiệp (wrong action / hành động sai lầm). Tà nghiệp làm phát sinh tà mạng (wrong livelihood / sinh kế sai lầm). Tà mạng làm phát sinh tà siêng năng (wrong effort / nỗ lực sai lầm). Tà siêng năng làm phát sinh tà niệm (wrong mindfulness / chú tâm sai lầm). Tà niệm làm phát sinh tà định (wrong immersion / tập trung sai lầm). Tà định làm phát sinh tà trí (wrong knowledge / trí hiểu biết sai lầm). Tà trí làm phát sinh tà giải thoát (wrong freedom / sự giải thoát sai lầm). Đó là cách nương tựa vào con đường sai lầm dẫn đến thất bại, không phải thành công.

Nương tựa vào con đường đúng đắn sẽ dẫn đến thành công, không phải thất bại. Và làm thế nào nương tựa vào con đường đúng đắn dẫn đến thành công, không phải thất bại? Chánh kiến (right view / hiểu biết đúng đắn) làm phát sinh chánh tư duy (right thought / suy nghĩ đúng đắn). Chánh tư duy làm phát sinh chánh ngữ (right speech / lời nói đúng đắn). Chánh ngữ làm phát sinh chánh nghiệp (right action / hành động đúng đắn). Chánh nghiệp làm phát sinh chánh mạng (right livelihood / sinh kế đúng đắn). Chánh mạng làm phát sinh chánh siêng năng (right effort / nỗ lực đúng đắn). Chánh siêng năng làm phát sinh chánh niệm (right mindfulness / chú tâm đúng đắn). Chánh niệm làm phát sinh chánh định (right immersion / tập trung đúng đắn). Chánh định làm phát sinh chánh trí (right knowledge / trí hiểu biết đúng đắn). Chánh trí làm phát sinh chánh giải thoát (right freedom / sự giải thoát đúng đắn). Đó là cách nương tựa vào con đường đúng đắn dẫn đến thành công, không phải thất bại."

(III) (103) Tà Tánh

1. Do tà tánh, này các Tỷ-kheo, nên thất bại, không thành công. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là do tà tánh, nên thất bại, không thành công? 2. Với người tà kiến, này các Tỷ-kheo, có tà tư duy. Với người tà tư duy, có tà ngữ. Với người tà ngữ, có tà nghiệp. Với người tà nghiệp, có tà mạng. Với người tà mạng, có tà tinh tấn. Với người tà tinh tấn, có tà niệm. Với người tà niệm, có tà định. Với người tà định, có tà trí. Với người tà trí, có tà giải thoát.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, do tà tánh đưa đến thất bại.

3. Do chánh tánh, này các Tỷ-kheo, nên thành công, không thất bại. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là do chánh tánh nên thành công, không thất bại?

4. Với người chánh kiến, này các Tỷ-kheo, có chánh tư duy. Với người chánh tư duy, có chánh ngữ. Với người chánh ngữ, có chánh nghiệp. Với người chánh nghiệp, có chánh mạng. Với người chánh mạng, có chánh tinh tấn. Với người chánh tinh tấn, có chánh niệm. Với người chánh niệm, có chánh định. Với người chánh định, có chánh trí. Với người chánh trí, có chánh giải thoát.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, do chánh tánh đưa đến thành công, không đưa đến thất bại.

AN 10.104 Hạt Giống Bījasutta

"Này các Tỷ kheo, hãy xem xét một người có tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng, tà siêng năng, tà niệm, tà định, tà trí, và tà giải thoát. Bất kỳ hành động nào qua thân, khẩu, hay ý mà họ thực hiện phù hợp với quan điểm đó, thì ý định, mục tiêu, mong muốn, và lựa chọn của họ đều dẫn đến những điều không đáng ưa thích, không đáng mong muốn, không vừa ý, có hại, và đau khổ. Tại sao vậy? Vì quan điểm của họ là xấu.

Giả sử một hạt giống cây sầu đâu, mướp khía, hay khổ qua được gieo vào đất ẩm. Bất kỳ chất dinh dưỡng nào nó hấp thụ từ đất và nước đều sẽ dẫn đến vị đắng, chát, và khó chịu của nó. Tại sao vậy? Vì hạt giống xấu. Tương tự như vậy, hãy xem xét một người có tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng, tà siêng năng, tà niệm, tà định, tà trí, và tà giải thoát. Bất kỳ hành động nào qua thân, khẩu, hay ý mà họ thực hiện phù hợp với quan điểm đó, thì ý định, mục tiêu, mong muốn, và lựa chọn của họ đều dẫn đến những điều không đáng ưa thích, không đáng mong muốn, không vừa ý, có hại, và đau khổ. Tại sao vậy? Vì quan điểm của họ là xấu.

Hãy xem xét một người có chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh siêng năng, chánh niệm, chánh định, chánh trí, và chánh giải thoát. Bất kỳ hành động nào qua thân, khẩu, hay ý mà họ thực hiện phù hợp với quan điểm đó, thì ý định, mục tiêu, mong muốn, và lựa chọn của họ đều dẫn đến những điều đáng ưa thích, đáng mong muốn, vừa ý, lợi ích, và dễ chịu. Tại sao vậy? Vì quan điểm của họ là tốt.

Giả sử một hạt giống mía, gạo ngon, hay nho được gieo vào đất ẩm. Bất kỳ chất dinh dưỡng nào nó hấp thụ từ đất và nước đều sẽ dẫn đến vị ngọt, dễ chịu, và ngon của nó. Tại sao vậy? Vì hạt giống tốt. Tương tự như vậy, hãy xem xét một người có chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh siêng năng, chánh niệm, chánh định, chánh trí, và chánh giải thoát. Bất kỳ hành động nào qua thân, khẩu, hay ý mà họ thực hiện phù hợp với quan điểm đó, thì ý định, mục tiêu, mong muốn, và lựa chọn của họ đều dẫn đến những điều đáng ưa thích, đáng mong muốn, vừa ý, lợi ích, và dễ chịu. Tại sao vậy? Vì quan điểm của họ là tốt."

(IV) (104) Chủng Tử

1. Này các Tỷ-kheo, với người đàn ông, với con người có tà kiến, có tà tư duy, có tà ngữ, có tà nghiệp, có tà mạng, có tà tinh tấn, có tà niệm, có tà định, có tà trí, có tà giải thoát; phàm có thân nghiệp gì được thực hiện đầy đủ, được chấp nhận theo kiến ấy; phàm có khẩu nghiệp gì… phàm có ý nghiệp gì được thực hiện đầy đủ, được chấp nhận theo kiến ấy; phàm có tư tâm sở nào, phàm có quyết định nào, phàm có ước nguyện nào và phàm có các hành nào, tất cả các pháp ấy đưa đến bất khả lạc, bất khả hỷ, bất khả ý, bất hạnh, đau khổ. Vì sao? Này các Tỷ-kheo, vì kiến là ác. Ví như, này các Tỷ-kheo, hột giống cây nimba, hay hột giống cây kosàtakì (một loại dây leo), hay hột giống cây mướp đắng được gieo vào đất ướt. Phàm vị gì nó lấy lên từ đất, phàm vị gì nó lấy lên từ nước, tất cả vị ấy đều đưa đến tánh đắng, tánh cay, tánh không lạc của nó. Vì sao? Vì nó là tánh ác của hột giống, này các Tỷ-kheo. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, với người đàn ông, với con người có tà kiến, có tà tư duy, có tà ngữ, có tà nghiệp, có tà mạng, có tà tinh tấn, có tà niệm, có tà định, có tà trí, có tà giải thoát, phàm có thân nghiệp gì được thực hiện đầy đủ, được chấp nhận theo kiến ấy, phàm có khẩu nghiệp gì… phàm có ý nghiệp gì được thực hiện đầy đủ, và được chấp nhận theo kiến ấy; phàm có tư tâm sở nào, phàm có quyết định nào, phàm có ước nguyện nào, phàm có các hành nào, tất cả các pháp ấy đưa đến bất khả lạc, bất khả hỷ, bất khả ý, bất hạnh, đau khổ. Vì sao? Này các Tỷ-kheo, vì tà kiến là ác.

3. Này các Tỷ-kheo, với người đàn ông, với con người có chánh kiến, có chánh tư duy, có chánh ngữ, có chánh nghiệp, có chánh mạng, có chánh tinh tấn, có chánh niệm, có chánh định, có chánh trí, có chánh giải thoát; phàm có thân nghiệp gì được thực hiện đầy đủ, được chấp nhận theo kiến ấy; phàm có khẩu nghiệp gì… phàm có ý nghiệp gì được thực hiện đầy đủ, được chấp nhận theo kiến ấy; phàm có tư tâm sở nào, phàm có quyết định nào, phàm có ước nguyện nào, và phàm có các hành nào, tất cả các pháp ấy đưa đến khả năng lạc, khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc. Vì sao? Này các Tỷ-kheo, vì chánh kiến là hiền thiện. VÍ như, này các Tỷ-kheo, hột giống cây mía, hay hột giống cây lúa, hay hột giống cây nho được gieo vào đất ướt. Phàm vị gì nó lấy lên từ đất, phàm vị gì nó lấy lên từ nước, tất cả vị ấy đều đưa đến tánh ngon, tánh ngọt, tánh thuần chất của nó. Vì sao? Vì hột giống là hiền thiện. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đối với người có chánh kiến, này các Tỷ-kheo, phàm mọi thân hành… vì tánh hiền thiện của kiến.

AN 10.105 Minh Vijjāsutta

"Này các Tỷ kheo, vô minh (ignorance / sự không hiểu biết, đặc biệt là về Tứ Diệu Đế) đi trước sự đạt được các phẩm chất bất thiện (unskillful qualities / những trạng thái tâm tiêu cực, không lành mạnh), theo sau là không xấu hổ (conscience / tàm, sự hổ thẹn với tội lỗi) và không sợ điều ác (prudence / quý, sự ghê sợ hậu quả của tội lỗi). Người ngu dốt, chìm đắm trong vô minh, làm phát sinh tà kiến. Tà kiến làm phát sinh tà tư duy. Tà tư duy làm phát sinh tà ngữ. Tà ngữ làm phát sinh tà nghiệp. Tà nghiệp làm phát sinh tà mạng. Tà mạng làm phát sinh tà siêng năng. Tà siêng năng làm phát sinh tà niệm. Tà niệm làm phát sinh tà định. Tà định làm phát sinh tà trí. Tà trí làm phát sinh tà giải thoát.

Minh (knowledge / sự hiểu biết, trí tuệ) đi trước sự đạt được các phẩm chất thiện (skillful qualities / những trạng thái tâm tích cực, lành mạnh), theo sau là xấu hổ và sợ điều ác. Người có trí tuệ, vững vàng trong minh, làm phát sinh chánh kiến. Chánh kiến làm phát sinh chánh tư duy. Chánh tư duy làm phát sinh chánh ngữ. Chánh ngữ làm phát sinh chánh nghiệp. Chánh nghiệp làm phát sinh chánh mạng. Chánh mạng làm phát sinh chánh siêng năng. Chánh siêng năng làm phát sinh chánh niệm. Chánh niệm làm phát sinh chánh định. Chánh định làm phát sinh chánh trí. Chánh trí làm phát sinh chánh giải thoát."

(V) (105) Với Mình

1. Khi nào vô minh dẫn đầu, này các Tỷ-kheo, đưa đến sự thành tựu các pháp bất thiện, thời vô tàm, vô quý nối tiếp theo. Với kẻ bị vô minh chi phối, vô trí, này các Tỷ-kheo, tà kiến sanh. Với kẻ có tà kiến, tà tư duy sanh. Với kẻ tà tư duy, tà ngữ sanh. Với kẻ tà ngữ, tà nghiệp sanh. Với kẻ tà nghiệp, tà mạng sanh. Với kẻ tà mạng, tà tinh tấn sanh. Với kẻ tà tinh tấn, tà niệm sanh. Với kẻ tà niệm, tà định sanh. Với kẻ tà định, tà trí sanh. Với kẻ tà trí, tà giải thoát sanh.

2. Khi nào minh dẫn đầu, này các Tỷ-kheo, đưa đến sự thành tựu các thiện pháp, thời tàm và quý nối tiếp theo. Với kẻ được minh chi phối, có trí, này các Tỷ-kheo, chánh kiến sanh. Với vị có chánh kiến, chánh tư duy sanh. Với vị có chánh tư duy, chánh ngữ sanh. Với vị có chánh ngữ, chánh nghiệp sanh. Với vị có chánh nghiệp, chánh mạng sanh. Với vị có chánh mạng, chánh tinh tấn sanh. Với vị có chánh tinh tấn, chánh niệm sanh. Với vị có chánh niệm, chánh định sanh. Với vị có chánh định, chánh trí sanh. Với vị có chánh trí, chánh giải thoát sanh.

AN 10.106 Sự Bào Mòn Nijjarasutta

"Này các Tỷ kheo, có mười cơ sở cho sự bào mòn (wearing away / nijjara, sự tiêu mòn, loại bỏ phiền não). Mười cơ sở đó là gì?

Đối với người có chánh kiến, tà kiến bị bào mòn. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà kiến cũng bị bào mòn. Và nhờ chánh kiến, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn.

Đối với người có chánh tư duy, tà tư duy bị bào mòn. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà tư duy cũng bị bào mòn. Và nhờ chánh tư duy, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn.

Đối với người có chánh ngữ, tà ngữ bị bào mòn. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà ngữ cũng bị bào mòn. Và nhờ chánh ngữ, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn.

Đối với người có chánh nghiệp, tà nghiệp bị bào mòn. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà nghiệp cũng bị bào mòn. Và nhờ chánh nghiệp, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn.

Đối với người có chánh mạng, tà mạng bị bào mòn. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà mạng cũng bị bào mòn. Và nhờ chánh mạng, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn.

Đối với người có chánh siêng năng, tà siêng năng bị bào mòn. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà siêng năng cũng bị bào mòn. Và nhờ chánh siêng năng, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn.

Đối với người có chánh niệm, tà niệm bị bào mòn. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà niệm cũng bị bào mòn. Và nhờ chánh niệm, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn.

Đối với người có chánh định, tà định bị bào mòn. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà định cũng bị bào mòn. Và nhờ chánh định, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn.

Đối với người có chánh trí, tà trí bị bào mòn. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà trí cũng bị bào mòn. Và nhờ chánh trí, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn.

Đối với người có chánh giải thoát, tà giải thoát bị bào mòn. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà giải thoát cũng bị bào mòn. Và nhờ chánh giải thoát, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn.

Đó là mười cơ sở cho sự bào mòn."

(VI) (106) Nguyên Nhân Khiến Cho Tổn Giảm

1. Này các Tỷ-kheo, có mười tổn giảm sự này. Thế nào là mười?

2. Với người có chánh tri kiến, này các Tỷ-kheo, tà kiến bị tổn giảm, các pháp ác, bất thiện do duyên tà kiến sanh, các pháp ấy bị tổn giảm. Các pháp thiện do duyên chánh kiến sanh, các pháp ấy đi đến viên mãn trong tu tập. Với người có chánh tư duy, này các Tỷ-kheo, tà tư duy bị tổn giảm, và các pháp ác, bất thiện do duyên tà tư duy sanh, các pháp ấy bị tổn giảm. Các pháp thiện do duyên chánh tư duy sanh, các pháp ấy được viên mãn trong tư tập. Với người có chánh ngữ… có chánh nghiệp… có chánh mạng… có chánh tinh tấn… có chánh niệm… có chánh định… có chánh trí… có chánh giải thoát, này các Tỷ-kheo, tà giải thoát bị tổn giảm, và các pháp ác, bất thiện do duyên tà giải thoát sanh, các pháp ấy bị tổn giảm. Do duyên chánh giải thoát, các thiện pháp đi đến viên mãn trong tu tập.

Này các Tỷ-kheo, có mười tổn giảm sự này.

AN 10.107 Nghi Lễ Rửa Xương Dhovanasutta

"Này các Tỷ kheo, ở các xứ phương Nam có một nghi lễ gọi là ‘rửa xương’. Ở đó họ có thức ăn, đồ uống, đồ ăn nhẹ, bữa ăn, đồ giải khát, và các loại nước uống, cũng như nhảy múa, ca hát, và âm nhạc. Có một sự rửa như vậy, Ta không phủ nhận. Nhưng sự rửa đó là thấp kém, thô thiển, tầm thường, không cao thượng, và vô ích. Nó không dẫn đến nhàm chán (disillusionment / nibbidā, sự nhận thấy bản chất vô thường, khổ, vô ngã của các pháp hữu vi, dẫn đến không còn hứng thú), ly tham (dispassion / virāga, sự dứt bỏ tham ái), đoạn diệt (cessation / nirodha, sự chấm dứt hoàn toàn khổ đau, một trong Tứ Diệu Đế), an tịnh (peace / passaddhi, sự lắng dịu, yên tĩnh của thân và tâm), tuệ quán (insight / vipassanā, sự thấy rõ thực tánh của các pháp), giác ngộ (awakening / bodhi, sự tỉnh thức hoàn toàn, sự hiểu biết chân lý), và Niết-bàn (extinguishment / nibbāna, sự dập tắt hoàn toàn mọi phiền não và khổ đau, mục tiêu cuối cùng của Phật giáo).

Ta sẽ dạy một sự gột rửa cao thượng chỉ dẫn đến nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, tuệ quán, giác ngộ, và Niết-bàn. Nương tựa vào sự gột rửa đó, chúng sanh phải chịu sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được giải thoát khỏi tất cả những điều này. Hãy lắng nghe và như lý tác ý (apply the mind rationally / suy tư với trí tuệ), Ta sẽ nói."

“Vâng, bạch Thế Tôn,” họ đáp. Đức Phật nói điều này:

"Và sự gột rửa cao thượng đó là gì?

Đối với người có chánh kiến, tà kiến được gột rửa. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà kiến cũng được gột rửa. Và nhờ chánh kiến, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn.

Đối với người có chánh tư duy, tà tư duy được gột rửa. … Đối với người có chánh ngữ, tà ngữ được gột rửa. … Đối với người có chánh nghiệp, tà nghiệp được gột rửa. … Đối với người có chánh mạng, tà mạng được gột rửa. … Đối với người có chánh siêng năng, tà siêng năng được gột rửa. … Đối với người có chánh niệm, tà niệm được gột rửa. … Đối với người có chánh định, tà định được gột rửa. … Đối với người có chánh trí, tà trí được gột rửa. …

Đối với người có chánh giải thoát, tà giải thoát được gột rửa. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà giải thoát cũng được gột rửa. Và nhờ chánh giải thoát, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn. Đây là sự gột rửa cao thượng chỉ dẫn đến nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, tuệ quán, giác ngộ, và Niết-bàn. Nương tựa vào sự gột rửa này, chúng sanh phải chịu sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được giải thoát khỏi tất cả những điều này."

(VII) (107) Tẩy Trần

1. Này các Tỷ-kheo, tại các quốc độ miền Nam, có lễ tẩy trần. Tại đấy có các món ăn, có các thức uống, các đồ ăn loại cứng, các đồ ăn loại mềm, đồ nếm, đồ uống, múa, hát, nhạc. Này các Tỷ-kheo, đây là lễ tẩy trần, Ta tuyên bố rằng không phải là không có. Và này các Tỷ-kheo, lễ tẩy trần ấy là hạ liệt, thô tục, phàm phu, không phải Thánh, không liên hệ đến mục đích, không đưa đến nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết bàn. Này các Tỷ kheo. Ta sẽ thuyết về tẩy trần thuộc bậc Thánh, tẩy trần này đưa đến nhất hướng nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết Bàn. Do duyên tẩy trần này, các chúng sanh bị sanh được giải thoát khỏi sanh; các chúng sanh bị già được giải thoát khỏi già; cách chúng sanh bị chết được giải thoát khỏi chết; các chúng sanh bị sầu, bi khổ, ưu, não được giải thoát khỏi sầu, bi, khổ, ưu, não. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

− Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2. Và này, các Tỷ-kheo, thế nào là Thánh tẩy trần, do Thánh tẩy trần này đưa đến nhất hướng nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn? Do duyên Thánh tẩy trần này, các chúng sanh bị sanh được giải thoát khỏi già; các chúng sanh bị chết được giải thoát khỏi chết; các chúng sanh bị sầu, bi, khổ, ưu, não được giải thoát khỏi sầu, bi, khổ, ưu, não.

3. Với người có chánh kiến, này các Tỷ-kheo, tà kiến bị tẩy sạch, và những pháp ác bất thiện nào do duyên tà kiến khởi lên, các pháp ấy của người ấy được tẩy sạch. Và các pháp thiện do duyên chánh kiến, đi đến viên mãn trong tu tập. Với người chánh tư duy, này các Tỷ-kheo, tà tư duy bị tẩy sạch… Với người chánh ngữ, này các Tỷ-kheo, tà ngữ được tẩy sạch…Với người chánh nghiệp, này các Tỷ-kheo, tà nghiệp được tẩy sạch… Với người chánh mạng, này các Tỷ-kheo, tà mạng được tẩy sạch… Với người chánh tinh tấn, này các Tỷ-kheo, tà tinh tấn được tẩy sạch… Với người chánh niệm, này các Tỷ-kheo, tà niệm được tẩy sạch… Với người chánh định, này các Tỷ-kheo, tà định được tẩy sạch… Với người chánh trí, này các Tỷ-kheo, tà trí được tẩy sạch… Với người chánh giải thoát, này các Tỷ-kheo, tà giải thoát được tẩy sạch và những pháp ác bất thiện do duyên tà giải thoát khởi lên, các pháp ấy của người ấy được tẩy sạch. Và các pháp thiện do duyên chánh giải thoát, đi đến viên mãn trong tu tập.

4. Này các Tỷ-kheo, đây là Thánh tẩy trần ấy, tẩy trần này đưa đến nhất hướng nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Do duyên tẩy trần này nên các chúng sanh bị sanh được giải thoát khỏi sanh; những chúng sanh bị già được giải thoát khỏi già, những chúng sanh bị chết được giải thoát khỏi chết; những chúng sanh bị sầu, bi, khổ, ưu, não được giải thoát khỏi sầu, bi, khổ, ưu, não.

AN 10.108 Y Sĩ Tikicchakasutta

"Này các Tỷ kheo, các y sĩ kê đơn thuốc xổ (purgative / thuốc làm cho đi ngoài để loại bỏ chất độc) để loại trừ các bệnh phát sinh từ sự rối loạn của mật (bile / dịch mật), đàm (phlegm / chất nhầy trong cơ thể), và gió (wind / khí trong cơ thể, theo y học cổ truyền). Có một loại thuốc xổ như vậy, Ta không phủ nhận. Nhưng loại thuốc xổ này đôi khi có tác dụng, đôi khi không.

Ta sẽ dạy một phương thuốc xổ cao thượng luôn có tác dụng, không bao giờ thất bại. Nương tựa vào phương thuốc xổ đó, chúng sanh phải chịu sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được giải thoát khỏi tất cả những điều này. Hãy lắng nghe và như lý tác ý, Ta sẽ nói."

“Vâng, bạch Thế Tôn,” họ đáp. Đức Phật nói điều này:

"Và phương thuốc xổ cao thượng luôn có tác dụng, không bao giờ thất bại đó là gì?

Đối với người có chánh kiến, tà kiến được tẩy trừ. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà kiến cũng được tẩy trừ. Và nhờ chánh kiến, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn.

Đối với người có chánh tư duy, tà tư duy được tẩy trừ. … Đối với người có chánh ngữ, tà ngữ được tẩy trừ. … Đối với người có chánh nghiệp, tà nghiệp được tẩy trừ. … Đối với người có chánh mạng, tà mạng được tẩy trừ. … Đối với người có chánh siêng năng, tà siêng năng được tẩy trừ. Đối với người có chánh niệm, tà niệm được tẩy trừ. … Đối với người có chánh định, tà định được tẩy trừ. … Đối với người có chánh trí, tà trí được tẩy trừ. …

Đối với người có chánh giải thoát, tà giải thoát được tẩy trừ. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà giải thoát cũng được tẩy trừ. Và nhờ chánh giải thoát, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn. Đây là phương thuốc xổ cao thượng luôn có tác dụng, không bao giờ thất bại. Nương tựa vào phương thuốc xổ này, chúng sanh phải chịu sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được giải thoát khỏi tất cả những điều này."

(VIII) (108) Y Thuật

1. Các y sư, này các Tỷ-kheo, cho thuốc xổ để chận đứng các bệnh khởi lên từ mật, để chận đứng các bệnh khởi lên từ đàm, để chận đứng các bệnh khởi lên từ gió. Này các Tỷ-kheo, đây chỉ là thuốc xổ. Ta tuyên bố rằng đây không phải là không có, và này các Tỷ-kheo, thuốc xổ này có thành công và cũng có thất bại. Và này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết về thuốc xổ các bậc Thánh, thuốc xổ này thành công, không có thất bại. Do nhân thuốc xổ này nên các chúng sanh bị sanh được giải thoát khỏi sanh; các chúng sanh bị già được giải thoát khỏi già, các chúng sanh bị chết được giải thoát khỏi chết; các chúng sanh bị sầu, bi, khổ, ưu, não được giải thoát khỏi sầu, bi, khổ, ưu, não. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

− Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2. Này các Tỷ-kheo, thế nào là thuốc xổ bậc Thánh, thuốc xổ này thành công không có thất bại. Do duyên thuốc xổ bậc Thánh này nên các chúng sanh bị sanh được giải thoát khỏi sanh… các chúng sanh bị sầu, bi, khổ, ưu, não được giải thoát khỏi sầu, bi, khổ, ưu, não?

3. Với người có chánh kiến, này các Tỷ-kheo, tà kiến bị xổ ra. Các ác bất thiện pháp do duyên tà kiến sanh khởi nên các pháp ấy được xổ ra và các pháp thiện do duyên với chánh kiến đi đến viên mãn trong tu tập. Với người có chánh tư duy, này các Tỷ-kheo, tà tư duy bị xổ ra… Với người có chánh ngữ, này các Tỷ-kheo, tà ngữ bị xổ ra… Với người có chánh nghiệp, này các Tỷ-kheo, tà nghiệp bị xổ ra… Với người có chánh mạng, này các Tỷ-kheo, tà mạng bị xổ ra… Với người có chánh tinh tấn, này các Tỷ-kheo, tà tinh tấn bị xổ ra… Với người có chánh niệm, này các Tỷ-kheo, tà niệm bị xổ ra… Với người có chánh định, này các Tỷ-kheo, tà định bị xổ ra… Với người có chánh trí, này các Tỷ-kheo, tà trí bị xổ ra… Với người có chánh giải thoát, này các Tỷ-kheo, tà giải thoát bị xổ ra… Các pháp ác bất thiện, do duyên tà giải thoát sanh khởi, các pháp ấy bị xổ ra và các pháp thiện, duyên với chánh giải thoát đi đến viên mãn trong tu tập.

4. Này các Tỷ-kheo, đây là thuốc xổ bậc Thánh, thuốc xổ này chỉ thành công, không thất bại. Do nhân thuốc xổ này nên các chúng sanh bị sanh được giải thoát khỏi sanh; các chúng sanh bị già được giải thoát khỏi già, các chúng sanh bị chết được giải thoát khỏi chết; các chúng sanh bị sầu, bi, khổ, ưu, não được giải thoát khỏi sầu, bi, khổ, ưu, não.

AN 10.109 Thuốc Gây Nôn Vamanasutta

"Này các Tỷ kheo, các y sĩ kê đơn thuốc gây nôn (emetic / thuốc làm cho nôn mửa để loại bỏ chất độc) để loại trừ các bệnh phát sinh từ sự rối loạn của mật, đàm, và gió. Có một loại thuốc gây nôn như vậy, Ta không phủ nhận. Nhưng loại thuốc gây nôn này đôi khi có tác dụng, đôi khi không.

Ta sẽ dạy một loại thuốc gây nôn cao thượng luôn có tác dụng, không bao giờ thất bại. Nương tựa vào loại thuốc gây nôn đó, chúng sanh phải chịu sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được giải thoát khỏi tất cả những điều này. Hãy lắng nghe và như lý tác ý, Ta sẽ nói. …

Và loại thuốc gây nôn cao thượng luôn có tác dụng, không bao giờ thất bại đó là gì?

Đối với người có chánh kiến, tà kiến được nôn ra. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà kiến cũng được nôn ra. Và nhờ chánh kiến, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn.

Đối với người có chánh tư duy, tà tư duy được nôn ra. … Đối với người có chánh ngữ, tà ngữ được nôn ra. … Đối với người có chánh nghiệp, tà nghiệp được nôn ra. … Đối với người có chánh mạng, tà mạng được nôn ra. … Đối với người có chánh siêng năng, tà siêng năng được nôn ra. … Đối với người có chánh niệm, tà niệm được nôn ra. … Đối với người có chánh định, tà định được nôn ra. … Đối với người có chánh trí, tà trí được nôn ra. …

Đối với người có chánh giải thoát, tà giải thoát được nôn ra. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà giải thoát cũng được nôn ra. Và nhờ chánh giải thoát, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn. Đây là loại thuốc gây nôn cao thượng luôn có tác dụng, không bao giờ thất bại. Nương tựa vào loại thuốc gây nôn này, chúng sanh phải chịu sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được giải thoát khỏi tất cả những điều này."

(IX) (109) Mửa

(Giống như kinh 108, kinh trước dùng chữ “xổ”, kinh này dùng chữ “mửa”).

AN 10.110 Thổi Bay Đi Niddhamanīyasutta

"Này các Tỷ kheo, mười phẩm chất này cần được thổi bay đi (blown away / niddhamana, sự thổi đi, loại bỏ). Mười phẩm chất đó là gì? Đối với người có chánh kiến, tà kiến bị thổi bay đi. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà kiến cũng bị thổi bay đi. Và nhờ chánh kiến, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn.

Đối với người có chánh tư duy, tà tư duy bị thổi bay đi. … Đối với người có chánh ngữ, tà ngữ bị thổi bay đi. … Đối với người có chánh nghiệp, tà nghiệp bị thổi bay đi. … Đối với người có chánh mạng, tà mạng bị thổi bay đi. … Đối với người có chánh siêng năng, tà siêng năng bị thổi bay đi. … Đối với người có chánh niệm, tà niệm bị thổi bay đi. … Đối với người có chánh định, tà định bị thổi bay đi. … Đối với người có chánh trí, tà trí bị thổi bay đi. …

Đối với người có chánh giải thoát, tà giải thoát bị thổi bay đi. Và nhiều phẩm chất xấu, bất thiện phát sinh do tà giải thoát cũng bị thổi bay đi. Và nhờ chánh giải thoát, nhiều phẩm chất thiện được phát triển viên mãn. Đây là mười phẩm chất cần được thổi bay đi."

(X) (110) Bài Tiết

1. Có mười pháp này, này các Tỷ-kheo, cần phải bài tiết. Thế nào là mười?

2. Với người có chánh kiến, này các Tỷ-kheo, tà kiến bị bài tiết ra, … (giống như hai kinh trước, chỉ chữ “bài tiết” thay cho chữ “xổ”).

AN 10.111 Bậc Hữu Học (Thứ Nhất) Paṭhamaasekhasutta

Khi ấy, một vị Tỷ kheo đến gặp Đức Phật, đảnh lễ, rồi ngồi xuống một bên và thưa với Ngài:

“Bạch Thế Tôn, người ta nói đến người được gọi là ‘bậc hữu học (adept / người còn đang tu học, tức là các Thánh nhân từ Tu-đà-hoàn đến A-na-hàm, chưa phải A-la-hán)’. Thế nào là một Tỷ kheo hữu học?”

“Này Tỷ kheo, đó là khi một Tỷ kheo có chánh kiến của bậc hữu học, chánh tư duy của bậc hữu học, chánh ngữ của bậc hữu học, chánh nghiệp của bậc hữu học, chánh mạng của bậc hữu học, chánh siêng năng của bậc hữu học, chánh niệm của bậc hữu học, chánh định của bậc hữu học, chánh trí của bậc hữu học, và chánh giải thoát của bậc hữu học. Đó là cách một Tỷ kheo là bậc hữu học.”

(XI) (111) Vô Học (1)

1. Bấy giờ có một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

− Vô học, vô học, bạch Thế Tôn, được nói đến như vậy. Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo là bậc vô học?

2. Ở đây, này Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thành tựu vô học chánh tri kiến, thành tựu vô học chánh tư duy, thành tựu vô học chánh ngữ, thành tựu vô học chánh nghiệp, thành tựu vô học chánh mạng, thành tựu vô học chánh tinh tấn, thành tựu vô học chánh chánh niệm, thành tựu vô học chánh định, thành tựu vô học chánh trí, thành tựu vô học chánh giải thoát.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo vô học.

AN 10.112 Bậc Hữu Học (Thứ Hai) Dutiyaasekhasutta

“Này các Tỷ kheo, có mười phẩm chất của bậc hữu học. Mười phẩm chất đó là gì? Chánh kiến của bậc hữu học, chánh tư duy của bậc hữu học, chánh ngữ của bậc hữu học, chánh nghiệp của bậc hữu học, chánh mạng của bậc hữu học, chánh siêng năng của bậc hữu học, chánh niệm của bậc hữu học, chánh định của bậc hữu học, chánh trí của bậc hữu học, và chánh giải thoát của bậc hữu học. Đây là mười phẩm chất của bậc hữu học.”

(XII) (112) Vô Học (2)

1. Này các Tỷ-kheo, có mười pháp vô học này. Thế nào là mười?

2. Vô học chánh kiến, vô học chánh tư duy, vô học chánh ngữ, vô học chánh nghiệp, vô học chánh mạng, vô học chánh tinh tấn, vô học chánh chánh nhiệm, vô học chánh định, vô học chánh trí, vô học chánh giải thoát.

Này các Tỷ-kheo, có mười pháp vô học này.