Phẩm về Thiền Chánh Niệm
AN 9.63 Những Yếu Kém trong Tu Tập và Thiền Chánh Niệm Sikkhādubbalyasutta
"Này các Tỳ kheo, có năm sự yếu kém này trong khi tu tập. Năm sự ấy là gì? Sát sanh, trộm cắp, tà dâm, nói dối, và dùng các chất say như rượu men, rượu nấu làm cho say sưa, nghiện ngập. Đó là năm sự yếu kém trong khi tu tập.
Để từ bỏ năm sự yếu kém này trong tu tập, các vị nên phát triển bốn loại thiền chánh niệm. Bốn loại ấy là gì? Đó là khi một Tỳ kheo thiền quán bằng cách quan sát một phương diện của thân—nhiệt tâm, tỉnh giác, và chánh niệm, loại bỏ tham ái và ưu phiền đối với thế gian. Vị ấy thiền quán bằng cách quan sát một phương diện của các cảm thọ... Vị ấy thiền quán bằng cách quan sát một phương diện của tâm... Vị ấy thiền quán bằng cách quan sát một phương diện của các pháp—nhiệt tâm, tỉnh giác, và chánh niệm, loại bỏ tham ái và ưu phiền đối với thế gian. Để từ bỏ năm sự yếu kém ấy trong tu tập, các vị nên phát triển bốn loại thiền chánh niệm này."
AN 9.64 Các Triền Cái Nīvaraṇasutta
"Này các Tỳ kheo, có năm triền cái này. Năm triền cái ấy là gì? Tham dục, tức giận, tâm trí đờ đẫn và buồn ngủ, tâm bất an và hối tiếc, và hoài nghi. Đó là năm triền cái.
Để từ bỏ năm triền cái này, các vị nên phát triển bốn loại thiền chánh niệm. Bốn loại ấy là gì? Đó là khi một Tỳ kheo thiền quán bằng cách quan sát một phương diện của thân—nhiệt tâm, tỉnh giác, và chánh niệm, loại bỏ tham ái và ưu phiền đối với thế gian. Vị ấy thiền quán bằng cách quan sát một phương diện của các cảm thọ... Vị ấy thiền quán bằng cách quan sát một phương diện của tâm... Vị ấy thiền quán bằng cách quan sát một phương diện của các pháp—nhiệt tâm, tỉnh giác, và chánh niệm, loại bỏ tham ái và ưu phiền đối với thế gian. Để từ bỏ năm triền cái ấy, các vị nên phát triển bốn loại thiền chánh niệm này."
AN 9.65 Các Loại Kích Thích Giác Quan Kāmaguṇasutta
"Này các Tỳ kheo, có năm loại kích thích giác quan này. Năm loại ấy là gì? Các hình ảnh được nhận biết qua mắt, vốn đáng thích, đáng khao khát, dễ chịu, thú vị, thuộc về giác quan, và khêu gợi. Các âm thanh được nhận biết qua tai... Các mùi hương được nhận biết qua mũi... Các vị nếm được nhận biết qua lưỡi... Các xúc chạm được nhận biết qua thân, vốn đáng thích, đáng khao khát, dễ chịu, thú vị, thuộc về giác quan, và khêu gợi. Đó là năm loại kích thích giác quan.
Để từ bỏ năm loại kích thích giác quan này, các vị nên phát triển bốn loại thiền chánh niệm. ..."
AN 9.66 Các Thủ Uẩn Upādānakkhandhasutta
"Này các Tỳ kheo, có năm thủ uẩn này. Năm thủ uẩn ấy là gì? Thủ uẩn sắc, thọ, nhận thức (perceptions / tưởng, nhận biết-phân biệt và gắn nhãn), hành, và thức. Đó là năm thủ uẩn.
Để từ bỏ năm thủ uẩn này, các vị nên phát triển bốn loại thiền chánh niệm. ..."
AN 9.67 Các Hạ Phần Kiết Sử Orambhāgiyasutta
"Này các Tỳ kheo, có năm hạ phần kiết sử này. Năm hạ phần kiết sử ấy là gì? Thân kiến, hoài nghi, sùng tín và giáo điều (misapprehension of precepts and observances / giới cấm thủ, sự hiểu lầm về các giới luật và sự tuân thủ), tham dục, và tức giận. Đó là năm hạ phần kiết sử.
Để từ bỏ năm hạ phần kiết sử này, các vị nên phát triển bốn loại thiền chánh niệm. ..."
AN 9.68 Các Cảnh Giới Tái Sanh Gatisutta
"Này các Tỳ kheo, có năm nẻo đường tái sanh này. Năm nẻo đường ấy là gì? Địa ngục, cõi súc sanh, cõi ngạ quỷ, cõi người, và cõi trời. Đó là năm nẻo đường tái sanh.
Để từ bỏ năm nẻo đường tái sanh này, các vị nên phát triển bốn loại thiền chánh niệm. ..."
AN 9.69 Sự Keo Kiệt Macchariyasutta
"Này các Tỳ kheo, có năm loại keo kiệt này. Năm loại ấy là gì? Keo kiệt đối với chỗ ở, keo kiệt đối với các gia đình (thí chủ), keo kiệt đối với vật phẩm cúng dường, keo kiệt đối với lời tán dương, và keo kiệt đối với giáo pháp. Đó là năm loại keo kiệt.
Để từ bỏ năm loại keo kiệt này, các vị nên phát triển bốn loại thiền chánh niệm. ..."
AN 9.70 Các Thượng Phần Kiết Sử Uddhambhāgiyasutta
"Này các Tỳ kheo, có năm thượng phần kiết sử này. Năm thượng phần kiết sử ấy là gì? Tham ái tái sanh vào cõi sắc giới, tham ái tái sanh vào cõi vô sắc giới, ngã mạn, bồn chồn lo lắng, và vô minh. Đó là năm thượng phần kiết sử.
Để từ bỏ năm thượng phần kiết sử này, các vị nên phát triển bốn loại thiền chánh niệm. ..."
AN 9.71 Tâm Chai Cứng Cetokhilasutta
"Này các Tỳ kheo, có năm loại tâm chai cứng này. Năm loại ấy là gì? Thứ nhất, một Tỳ kheo có hoài nghi về Bậc Đạo Sư. Vị ấy không chắc chắn, không quyết đoán, và thiếu niềm tin. Vì như vậy, tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự tận tụy, sự kiên trì, và sự tinh tấn. Đây là loại tâm chai cứng thứ nhất.
Hơn nữa, một Tỳ kheo có hoài nghi về Giáo Pháp... về Tăng đoàn... về sự tu tập... Một Tỳ kheo tức giận và không hài lòng với các bạn đồng tu, phẫn uất và khép kín. Vì như vậy, tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự tận tụy, sự kiên trì, và sự tinh tấn. Đây là loại tâm chai cứng thứ năm.
Để từ bỏ năm loại tâm chai cứng này, các vị nên phát triển bốn loại thiền chánh niệm. ..."
AN 9.72 Những Trói Buộc Của Tâm Cetasovinibandhasutta
"Này các Tỳ kheo, có năm sự trói buộc của tâm này. Năm sự ấy là gì? Thứ nhất, một Tỳ kheo không thoát khỏi tham lam, ham muốn, yêu thích, khát ái, đam mê, và thèm khát các dục lạc giác quan. Vì như vậy, tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự tận tụy, sự kiên trì, và sự tinh tấn. Đây là sự trói buộc của tâm thứ nhất.
Hơn nữa, một Tỳ kheo không thoát khỏi tham lam đối với thân thể... Vị ấy không thoát khỏi tham lam đối với sắc (hình tướng)... Vị ấy ăn thỏa thích cho đến khi no bụng, rồi buông thả trong những thú vui của việc ngủ, nằm, và mơ màng... Vị ấy sống đời phạm hạnh với mong muốn được tái sanh vào một trong các cõi trời: 'Nhờ giới luật này, hoặc sự tuân thủ này, hoặc khổ hạnh nhiệt thành này, hoặc đời sống phạm hạnh này, mong rằng tôi sẽ trở thành một vị trời!' Vì như vậy, tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự tận tụy, sự kiên trì, và sự tinh tấn. Đây là sự trói buộc của tâm thứ năm. Đó là năm sự trói buộc của tâm.
Để từ bỏ năm sự trói buộc của tâm này, các vị nên phát triển bốn loại thiền chánh niệm. Bốn loại ấy là gì? Đó là khi một Tỳ kheo thiền quán bằng cách quan sát một phương diện của thân—nhiệt tâm, tỉnh giác, và chánh niệm, loại bỏ tham ái và ưu phiền đối với thế gian. Vị ấy thiền quán bằng cách quan sát một phương diện của các cảm thọ... Vị ấy thiền quán bằng cách quan sát một phương diện của tâm... Vị ấy thiền quán bằng cách quan sát một phương diện của các pháp—nhiệt tâm, tỉnh giác, và chánh niệm, loại bỏ tham ái và ưu phiền đối với thế gian. Để từ bỏ năm sự trói buộc của tâm này, các vị nên phát triển bốn loại thiền chánh niệm này."