So I have heard. At one time the Buddha was staying near Rājagaha on Mount Indra’s Peak, the haunt of the native spirit Indaka.
Then the native spirit Indaka went up to the Buddha, and addressed him in verse:
“The Buddhas say that form is not the soul.
Then how does this body manifest?
Where do the bones and liver come from?
And how does one cling on in the womb?”"First there’s a drop of coagulate;
from there a little bud appears;
next it becomes a piece of flesh;
which produces a swelling.
From that swelling the limbs appear,
the head hair, body hair, and nails.And whatever the mother eats—
the food and drink that she consumes—
nourishes them there,
the person in the mother’s womb."
2. Rồi Dạ-xoa Indaka đi đến Thế Tôn, sau khi đến nói lên những bài kệ với Thế Tôn:
Chư Phật, Ngài dạy rằng,
Sắc không phải sinh mạng,
Vậy sao sinh mạng này,
Lại có trong thân này?
Từ đâu xương thịt đến,
Trong thân thể hiện tại?
Làm sao sinh mạng này,
Gá dính trong thai tạng?
3. (Thế Tôn):
Trước tiên, Kalala,
Rồi từ Kalala,
Abbuda có mặt.
Rồi từ Abbuda,
Pesì (thịt mềm) được sanh ra.
Pesì sinh Ghana (thịt cứng),
Rồi đến Pasàkha (chi tiết),
Tóc, lông và các móng,
Tiếp tục được sanh ra.
Những gì người mẹ ăn,
Ðồ ăn, đồ uống nào,
Con người trong bụng mẹ,
Ở đấy, lấy nuôi dưỡng.
At one time the Buddha was staying near Rājagaha, on the Vulture’s Peak Mountain.
Then a spirit named Sakka went up to the Buddha, and addressed him in verse:
“You’ve given up all ties,
and are fully freed.
It’s not a good idea for you, ascetic,
to be instructing others.”"No matter what the apparent reason
why people are together, Sakka,
it’s unworthy for a wise person
to not think of the other with sympathy.If you instruct others
with a mind clear and confident,
your compassion and empathy
don’t create attachments."
1. Một thời, Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá) trên núi Gijjhakuuta (Linh Thứu).
2. Rồi Dạ-xoa tên Sakka đi đến Thế Tôn, sau khi đến nói lên những bài kệ với Thế Tôn:
Thật không tốt lành gì,
Một Sa-môn như Ngài,
Ðã đoạn mọi triền phược,
Ðã sống chơn giải thoát,
Lại tiếp tục giảng dạy,
Những kẻ khác (tu học).
3. (Thế Tôn):
Này Dạ-xoa Sakka,
Dầu vì lý do gì,
Loài Người sống chung nhau,
Không một lý do nào,
Xứng đáng bậc trí tuệ,
Với lòng từ lân mẫn,
Nếu với tâm tín thành,
Giảng dạy những người khác,
Do vậy không hệ lụy,
Vì lòng từ lân mẫn.
At one time the Buddha was staying near Gayā on the cut-stone ledge in the haunt of Spiky the native spirit.
Now at that time the native spirits Shaggy and Spiky were passing by not far from the Buddha.
So Shaggy said to Spiky, “That’s an ascetic.”
“That’s no ascetic, he’s a faker! I’ll soon find out whether he’s an ascetic or a faker.”
Then Spiky went up to the Buddha and leaned up against his body, but the Buddha pulled away.
Then Spiky said to the Buddha, “Are you afraid, ascetic?”
“No, good sir, I’m not afraid. But your touch is nasty.”
“I will ask you a question, ascetic. If you don’t answer me, I’ll drive you insane, or explode your heart, or grab you by the feet and throw you to the far shore of the Ganges!”
“I don’t see anyone in this world with its gods, Māras, and Divinities, this population with its ascetics and brahmins, its gods and humans who could do that to me. But anyway, ask what you wish.”
“Where do greed and hate come from?
From where spring discontent, desire, and terror?
Where do the mind’s thoughts originate,
like a crow let loose by boys.”"Greed and hate come from here;
from here spring discontent, desire, and terror;
here’s where the mind’s thoughts originate,
like a crow let loose by boys.Born of affection, originating in oneself,
like the shoots from a banyan’s trunk;
the many kinds of attachment to sensual pleasures
are like camel’s foot creeper
－ creeping through the woods.Those who understand where they come from
get rid of them—listen up, spirit!
They cross this flood so hard to cross,
not crossed before, so as to not be reborn."
1. Một thời Thế Tôn ở Gayà, trên hòn đá Tankita tại trú xứ của Dạ-xoa Suciloma.
2. Lúc bấy giờ, Dạ-xoa Khara và Dạ-xoa Suciloma đi ngang qua, không xa Thế Tôn bao nhiêu.
3. Rồi Dạ-xoa Khara nói với Dạ-xoa Suciloma:
− Ðây là một Sa-môn.
4. − Ðây không phải Sa-môn. Ðây là Sa-môn giả. Hay ít nhất cho đến khi ta biết được Sa-môn hay Samôn giả.
5. Rồi Dạ-xoa Suciloma đi đến Thế Tôn, sau khi đến liền nghiêng thân về phía Thế Tôn.
6. Thế Tôn liền tránh né thân của mình.
7. Dạ-xoa Suciloma nói với Thế Tôn: − Có phải Sa-môn sợ ta?
8. − Này Hiền giả, Ta không sợ Ông. Nhưng xúc chạm với Ông là điều đáng ghét (pàpaka).
9. − Này Sa-môn, ta sẽ hỏi Ông một câu. Nếu Ông không trả lời ta được, ta sẽ làm tâm Ông điên loạn, hay ta làm Ông bể tim, hay nắm lấy chân, ta sẽ quăng Ông qua bờ bên kia sông Hằng.
10. − Này Hiền giả, ở thế giới chư Thiên, Ma giới hay Phạm thiên giới, với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, với chư Thiên và loài Người, Ta không thấy một ai có thể làm tâm Ta điên loạn, hay làm bể tim Ta, hay nắm lấy chân Ta, quăng Ta qua bờ bên kia. Tuy vậy, này Hiền giả, hãy hỏi đi như Ông muốn.
11. (Dạ-xoa):
Tham dục và sân hận,
Do nhân gì sanh khởi?
Bất mãn và thỏa mãn,
Sợ hãi từ đâu sanh?
Từ đâu được khởi lên,
Các tư tưởng, tư duy,
Như quạ được bầy trẻ,
Thả bay rồi kéo lại?
12. (Thế Tôn):
Tham dục và sân hận,
Do nhân này sanh khởi,
Bất mãn và thỏa mãn,
Sợ hãi từ đây sanh.
Từ đây được khởi lên,
Các tư tưởng, tư duy,
Như quạ được bầy trẻ,
Thả bay rồi kéo lại.
Chính do tham ái sanh,
Chính do tự ngã sanh.
Như cây nigroda (cây bàng),
Do từ thân cây sanh.
Phàm phu bám ác dục,
Như cây leo khắp rừng.
Những ai hiểu biết được,
Do nhân ấy sanh khởi,
Họ diệt trừ nhân ấy.
Hãy nghe, này Dạ-xoa,
Họ vượt bộc lưu này,
Bộc lưu thật khó vượt,
Từ trước chưa vượt qua,
Không còn phải tái sanh.
At one time the Buddha was staying in the land of the Magadhans at the Maṇimālika Tree-shrine, the haunt of the native spirit Maṇibhadda.
Then the native spirit Maṇibhadda went up to the Buddha, and recited this verse in the Buddha’s presence:
“It’s always auspicious for the mindful;
the mindful prosper in happiness.
Each new day is better for the mindful,
and they’re freed from enmity.”"It’s always auspicious for the mindful;
the mindful prosper in happiness.
Each new day is better for the mindful,
but they’re not freed from enmity.But someone whose mind delights in harmlessness,
all day and all night,
with love for all living creatures—
they have no enmity for anyone."
1. Một thời Thế Tôn trú giữa dân chúng Magadha, tại điện thờ Manimàlaka, tại một trú xứ của Dạ-xoa Manibhadda.
2. Rồi Dạ-xoa Manibhadda đi đến Thế Tôn, sau khi đến, nói lên bài kệ này trước mặt Thế Tôn:
Lành thay, thường chánh niệm,
Nhờ niệm, lạc tăng trưởng.
Có niệm, mai đẹp hơn,
Hận thù được giải thoát.
3. (Thế Tôn):
Lành thay, thường chánh niệm,
Nhờ niệm, lạc tăng trưởng,
Có niệm, mai đẹp hơn,
Hận thù chưa giải thoát.
Với ai trọn ngày đêm,
Tâm ý lạc, bất hại,
Từ tâm mọi hữu tình,
Vị ấy không thù hận.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
Now at that time a certain lay woman had a son named Sānu who had been possessed by a native spirit. And as that lay woman wept, on that occasion she recited these verses:
"I have heard this from the perfected ones.
The native spirits will not mess with anyone
who leads the spiritual life
by observing the sabbathcomplete in all eight factors
on the fourteenth and the fifteenth days,
and the eighth day of the fortnight,
as well as on the fortnight of special displays.
But now today I see
native spirits messing with Sānu.""What you heard from the perfected ones is right.
The native spirits will not mess with anyone
who leads the spiritual life
by observing the sabbathcomplete in all eight factors
on the fourteenth and the fifteenth days,
and the eighth day of the fortnight,
as well as on the fortnight of special displays.When Sānu regains consciousness tell him
this saying of the native spirits:
Don’t do bad deeds
either openly or in secret.If you should do a bad deed,
or you’re doing one now,
you won’t be freed from suffering,
though you fly away and flee."“Mum, they cry for the dead,
or for one who’s alive but has disappeared.
I’m alive and you can see me,
so mum, why do you weep for me?”"Son, they cry for the dead,
or for one who’s alive but has disappeared.
But someone who has given up sensual pleasures
only to come back here again:
they cry for them as well,
for though still alive they’re really dead.My dear, you’ve been rescued from hot coals,
and you want to plunge right back in them!
My dear, you’ve been rescued from the abyss,
and you want to plunge right back there!Keep pushing forward, it’s what’s best for you!
Who have I got to complain to?
When your things have been saved from a fire,
would you want them to be burnt again?"
1. Một thời Thế Tôn trú ở Sàvatthi, Jetavana, tại vườn ông Anàthapindika.
2. Lúc bấy giờ, Sànu, con một nữ cư sĩ bị Dạ-xoa ám ảnh.
3. Nữ cư sĩ ấy than khóc, ngay lúc ấy nói lên bài kệ này:
Con ta là La-hán,
Ðối với ta là vậy,
Và chính ta được nghe,
Vị La-hán nói vậy.
Nay ta thấy Sànu,
Bị Dạ-xoa ám ảnh.
Ngày mười bốn, mười lăm,
Và ngày tám nửa tháng,
Cả ngày lễ đặc biệt,
Khéo tu tám trai giới,
Tuân trì lễ Bố-tát.
Và chính ta được nghe,
Vị La-hán nói vậy,
Nay ta thấy Sànu,
Bị Dạ-xoa ám ảnh.
Ngày mười bốn, mười lăm,
Và ngày tám nửa tháng,
Cả ngày lễ đặc biệt,
Khéo tu tám trai giới,
Tuân trì lễ Bố-tát.
Những ai sống Phạm hạnh,
Dạ-xoa không ám ảnh,
Và chính ta được nghe,
Vị La-hán nói vậy.
Người nói với Sànu,
Có trí và sáng suốt,
Ðây là lời Dạ-xoa,
Chớ có làm điều ác,
Công khai hay bí mật.
Nếu người làm điều ác,
Sẽ làm hay đang làm,
Ông không thoát khổ đau,
Dầu có đứng lên chạy,
Chạy một mạch, chạy dài.
4. (Sànu được khỏi ám ảnh):
Này mẹ, người ta khóc,
Là khóc cho người chết,
Hay khóc cho người sống,
Nhưng không được thấy mặt?
Này mẹ, chúng thấy con,
Hiện có mặt đang sống.
Vậy sao mẹ khóc con,
Này người mẹ (thân yêu)?
5. (Bà mẹ):
Người ta khóc cho con,
Là khóc cho con chết,
Hay khóc cho con sống,
Nhưng không được thấy mặt.
Ai đã bỏ dục vọng,
Lại trở lui đời này,
Này con, người ta khóc,
Là khóc cho người ấy,
Vì người ấy được xem,
Còn sống cũng như chết.
Nay con được kéo ra,
Khỏi than hừng đỏ rực,
Con còn muốn rơi vào,
Ðống than hồng ấy chăng?
Nay con được thoát ra,
Khỏi địa ngục (đau khổ),
Con còn muốn rơi vào,
Cõi địa ngục ấy chăng?
Hãy dong ruỗi đời con,
Ta chúc con hạnh phúc,
Hãy sống như thế nào,
Không làm ai bực phiền.
Ðồ vật thoát lửa cháy,
Con muốn đốt lại chăng?
At one time Venerable Sāriputta was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
Now at that time Venerable Anuruddha rose at the crack of dawn and recited passages of the teaching. Then the native spirit Piyaṅkara’s Mother soothed her little child, saying:
"Don’t make a sound, Piyaṅkara!
A mendicant recites passages of the teaching.
When we understand a passage,
we can practice for our welfare.Let us restrain ourselves from harming living creatures,
and speak no lying words.
We should train ourselves well in ethics,
and hopefully we’ll be freed from the goblin realm."
1. Một thời Tôn giả Anuruddha trú ở Sàvatthi, Jetavana, tại vườn ông Anàthapindika.
2. Lúc bấy giờ Tôn giả Anuruddha thức dậy khi đêm vừa mới sáng, đang tụng đọc pháp cú.
3. Một nữ Dạ-xoa, mẹ của Piyankara dỗ cho con nín như sau:
Này Piyankara,
Chớ có sanh tiếng động,
Vị Tỷ-kheo đang tụng,
Những lời về pháp cú.
Nếu chúng ta biết được,
Học được pháp cú này,
Rồi như pháp hành trì,
Chúng ta được lợi ích.
Không sát hại sanh vật,
Không cố ý nói láo,
Tự học tập giới luật,
Chúng ta thoát ngạ quỷ.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
Now at that time the Buddha was educating, encouraging, firing up, and inspiring the mendicants with a Dhamma talk about extinguishment. And those mendicants were paying attention, applying the mind, concentrating wholeheartedly, and actively listening.
Then the native spirit Punabbasu’s Mother soothed her little children, saying:
"Hush, little Uttarā!
Hush, Punabbasu!
For I want to listen to the teaching
of the Teacher, the supreme Buddha.Since the Blessed One spoke of extinguishment,
the release from all ties,
I have a lasting love
for this teaching.In this world, your own child is dear;
in this world, your own husband is dear;
but even greater than that is my love
for this teaching’s quest.For neither son nor husband,
dear as they are, can free you from suffering;
as listening to the true teaching
frees living creatures from suffering.In this world mired in suffering,
fettered by old age and death,
I want to listen to the teaching
that the Buddha awakened to,
which frees you from old age and death.
So hush, Punabbasu!""Mom, I’m not speaking,
and Uttarā is silent, too.
Focus just on the teaching,
for it’s nice to listen to the true teaching.
And it’s because we haven’t understood the teaching
that we live in suffering, Mom.He is a beacon for those who are lost
among gods and humans.
The Buddha, bearing his final body,
the Clear-eyed One teaches Dhamma.""It’s good that my child’s so astute,
this child I bore and suckled!
My child loves the pure teaching
of the supreme Buddha.Punabbasu, may you be happy!
Today, I rise.
Hear me too, Uttarā:
I have seen the noble truths!"
1. Một thời Thế Tôn trú ở Sàvatthi, Jetavana, tại vườn ông Anàthapindika.
2. Lúc bấy giờ, Thế Tôn đang thuyết pháp cho chúng Tỷ-kheo về vấn đề liên hệ đến Niết-bàn, tuyên thuyết, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ. Và các Tỷ-kheo ấy chú tâm, chú ý, tập trung mọi tâm tư, lóng tai nghe pháp.
3. Rồi một nữ Dạ-xoa, mẹ Punabbasu dỗ con nín như sau:
Hãy gìn giữ im lặng,
Này Uttarika!
Hãy gìn giữ im lặng,
Này Punabbasu!
Ðể mẹ được nghe pháp.
Ðạo Sư, tối thượng Phật,
Thế Tôn giảng Niết-bàn,
Thoát ly mọi triền phược,
Mẹ đối với pháp ấy,
Thật cực kỳ ái lạc.
Ðời ái lạc con mình,
Ðời ái lạc chồng mình,
Nhưng đối với đạo pháp,
Mẹ ái lạc nhiều hơn.
Con hay chồng dầu thân,
Không cứu ta thoát khổ,
Không như nghe diệu pháp,
Chúng sanh được thoát khổ.
Trong đau khổ đời sau,
Dính liền già và chết,
Chánh pháp Ngài giác ngộ,
Giải thoát khỏi già chết.
Mẹ muốn nghe pháp ấy
Hãy nín đi con ơi!
Này Punabbasu.
4. (Punabbasu):
Thưa mẹ, con không nói,
Uttarà nín lặng.
Mẹ hãy lắng nghe pháp,
Nghe pháp được an lạc.
Vì không biết diệu pháp,
Chúng ta trôi sanh tử.
Giữa Nhân, Thiên mù quáng,
Ngài đem cho ánh sáng,
Giác ngộ, thân tối hậu,
Bậc Pháp nhãn thuyết pháp.
5. (Bà mẹ):
Hữu trí thay, con ta!
Con ta sanh ẵm ngực.
Nay con ta ái lạc,
Tịnh pháp Vô thượng Phật.
Này Punabbasu!
Hãy sống chơn an lạc,
Nay ta được sống lại,
Thấy được chơn Thánh đế,
Này con Uttara!
Hãy nghe theo lời ta.
At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Cool Grove.
Now at that time the householder Anāthapiṇḍika had arrived at Rājagaha on some business. He heard a rumor that a Buddha had arisen in the world.
Right away he wanted to go and see the Buddha, but he thought, “It’s too late to go and see the Buddha today. I’ll go and see him tomorrow.” He went to bed thinking of the Buddha.
During the night he got up three times thinking it was morning. Then he approached the Sivaka Gate, and non-human beings opened it for him.
But as he was leaving the city, light vanished and darkness appeared to him. He felt fear, terror, and goosebumps, and wanted to turn back.
Then the vanished spirit Sivaka called out:
"A hundred elephants, a hundred horses,
a hundred mule-drawn chariots,
a hundred thousand maidens
bedecked with jeweled earrings:
these are not worth a sixteenth part
of a single forward stride!Forward, householder!
Forward, householder!
Going forward is better for you,
not turning back!"
Then darkness vanished and light appeared to Anāthapiṇḍika. His fear, terror, and goosebumps settled down.
But for a second time, light vanished and darkness appeared to him. …
For a second time the vanished spirit Sivaka called out …
“… Going forward is better for you,
not turning back!”
Then darkness vanished and light appeared to Anāthapiṇḍika. His fear, terror, and goosebumps settled down.
But for a third time, light vanished and darkness appeared to him. …
For a third time the vanished spirit Sivaka called out …
“… Going forward is better for you,
not turning back!”
Then darkness vanished and light appeared to Anāthapiṇḍika. His fear, terror, and goosebumps settled down. Then the householder Anāthapiṇḍika went to the Cool Grove and approached the Buddha.
Now at that time the Buddha had risen at the crack of dawn and was walking mindfully in the open. He saw Anāthapiṇḍika coming off in the distance. So he stepped down from the walking path, sat down on the seat spread out, and said to Anāthapiṇḍika, “Come, Sudatta.”
Then Anāthapiṇḍika thought, “The Buddha calls me by name!” Smiling and elated, he bowed with his head at the Buddha’s feet and said to him, “Sir, I trust the Buddha slept well?”
"A brahmin who is fully quenched
always sleeps at ease.
Sensual pleasures slip off them,
they’re cooled, free of attachments.Since they’ve cut off all clinging,
and removed the stress from the heart,
the peaceful sleep at ease,
having found peace of mind."
1. Một thời Thế Tôn ở Ràjagaha (Vương Xá), tại rừng Sìta.
2. Lúc bấy giờ cư sĩ Anàthapindika (Cấp Cô Ðộc) đã đến Ràjagaha để làm một vài công việc.
3. Cư sĩ Anàthapindika được nghe đức Phật đã ra đời và muốn đến yết kiến Thế Tôn.
4. Rồi cư sĩ Anàthapindika suy nghĩ: “Nay không phải thời để yết kiến Thế Tôn. Ngày mai mới phải thời ta đến yết kiến Thế Tôn”. Như vậy với ý nghĩ đi yết kiến đức Phật, ông Anàthapindika nằm ngủ. Trong đêm, ông ấy thức dậy ba lần, tưởng rằng trời đã sáng.
5. Rồi cư sĩ Anàthapindika đi đến cửa Sìvatthika (nghĩa địa), và có những phi nhân mở cửa.
6. Và khi ông ra khỏi thành phố, ánh sáng biến mất và bóng tối hiện ra. Ông sợ hãi, hoảng hốt, lông tóc dựng ngược và muốn đi trở về.
7. Rồi Dạ-xoa Sìvaka ẩn hình, lên tiếng như sau:
Trăm voi và trăm ngựa,
Trăm xe do ngựa kéo,
Cả trăm ngàn thiếu nữ,
Ðược trang sức bông tai,
Không bằng phần mười sáu,
Một bước đi tới này.
Cư sĩ, hãy tiến tới!
Cư sĩ, hãy tiến tới!
Tiến tới, tốt đẹp hơn,
Chớ có lui, thối bước!
8. Rồi với Anàthapindika, tối tăm biến mất, ánh sáng hiện ra. Và sợ hãi, hốt hoảng, lông tóc dựng ngược đã khởi lên được dịu hẳn xuống.
9. Lần thứ hai… (như trên)…
10. Lần thứ ba, với Anàthapindika, ánh sáng biến mất, bóng tối hiện ra. Và sợ hãi, hoảng hốt, lông tóc dựng ngược khởi lên. Và Anàthapindika muốn trở lui. Lần thứ ba, Dạ-xoa Sìvaka ẩn hình lên tiếng như sau :
Trăm voi và trăm ngựa,
Trăm xe do ngựa kéo,
Cả trăm ngàn thiếu nữ,
Ðược trang sức bông tai,
Không bằng phần mười sáu,
Một bước đi tới này.
Cư sĩ, hãy tiến tới!
Cư sĩ, hãy tiến tới!
Tiến tới, tốt đẹp hơn,
Chớ có lui, thối bước!
11. Rồi với Anàthapindika, bóng tối biến mất, ánh sáng hiện ra và sợ hãi, hoảng hốt, lông tóc dựng ngược đã khởi lên được dịu bớt.
12. Rồi Anàthapindika đi đến rừng Sìta, đi đến Thế Tôn.
13. Lúc bấy giờ Thế Tôn thức dậy vào lúc đêm vừa mãn và đang đi kinh hành ngoài trời.
14. Thế Tôn thấy Anàthapindika từ xa đi đến, khi thấy vậy, từ chỗ kinh hành đi xuống, và ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, Thế Tôn nói với cư sĩ Anàthapindika:
− Hãy đến đây, Sudatta!
15. Rồi cư sĩ Anàthapindika nghĩ: “Thế Tôn kêu tên ta”, rồi cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn và bạch Thế Tôn:
− Bạch Thế Tôn, Thế Tôn ngủ có an lạc chăng?
(Thế Tôn):
Bà-la-môn tịch tịnh,
Luôn luôn sống an lạc,
Không đèo bồng dục vọng,
Thanh lương, không sanh y,
Mọi ái trước đoạn diệt,
Tâm khổ não điều phục,
Tịch tịnh, sống an lạc,
Tâm tư đạt hòa bình.
At one time the Buddha was staying near Rājagaha, in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.
Now, at that time the nun Sukkā was teaching Dhamma, surrounded by a large assembly. Then a native spirit was so devoted to Sukkā that he went from street to street and from square to square, and on that occasion recited these verses:
"What’s up with these people in Rājagaha?
They sleep like they’ve been drinking mead!
They don’t attend on Sukkā
as she’s teaching the state free of death.But the wise—
it’s as if they drink it up,
so irresistible, delicious, and nutritious,
like travelers enjoying a cool cloud."
1. Một thời Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá), tại Veluvana (Trúc Lâm), chỗ nuôi dưỡng các con sóc.
2. Lúc bấy giờ, Tỷ-kheo-ni Sukkà, có đại chúng đoanh vây, đang thuyết pháp.
3. Rồi một Dạ-xoa có lòng tịnh tín đối với Tỷ-kheo-ni Sukkà, đi từ đường xe này đến đường xe khác, đi từ ngã tư này đến ngã tư khác ở Ràjagaha, và ngay lúc ấy, nói lên những bài kệ này:
Này người Vương Xá thành,
Các Người đã làm gì,
Mà nay lại nằm dài,
Như say vì rượu ngọt.
Không hầu hạ Sukkà,
Ðang thuyết pháp bất tử?
Pháp ấy không trở lui,
Cam lồ không lưng vơi.
Ta nghĩ người trí tuệ
Uống nước (cam lồ) ấy,
Chẳng khác một đám mưa,
Ðối với kẻ lữ hành.
At one time the Buddha was staying near Rājagaha, in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.
Now at that time a certain lay follower gave food to the nun Sukkā. Then a native spirit was so devoted to Sukkā that he went from street to street and from square to square, and on that occasion recited these verses:
“O! He has made so much merit!
That lay follower is so very wise.
He just gave food to Sukkā,
who is released from all ties.”
1. Một thời Thế Tôn ở Ràjagaha, tại Veluvana, chỗ nuôi dưỡng các con sóc.
2. Lúc bấy giờ, một người cư sĩ đang cúng dường đồ ăn cho Tỷ-kheo-ni Sukkà.
3. Rồi một Dạ-xoa, khởi lòng tịnh tín đối với Tỷ-kheo-ni Sukkà, liền đi từ đường xe này đến đường xe khác, đi từ ngã ba này ba khác ở Ràjagaha, ngay lúc ấy nói lên bài kệ này:
Cư sĩ có trí này,
Chắc hưởng nhiều công đức,
Ðã cúng dường món ăn,
Dâng cúng lên Sukkà,
Một vị đã giải thoát,
Tất cả mọi triền phược.
So I have heard. At one time the Buddha was staying near Rājagaha, in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.
Now at that time a certain lay follower gave a robe to the nun Cīrā. Then a native spirit was so devoted to Cīrā that he went from street to street and from square to square, and on that occasion recited these verses:
“O! He has made so much merit!
That lay-follower is so very wise.
He gave a robe to Cīrā,
who is released from all yokes.”
1. Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn trú ở Ràagaha (Vương Xá), tại Veluvana (Trúc Lâm), chỗ nuôi dưỡng các con sóc.
2. Lúc bấy giờ, một cư sĩ dâng y cúng dường Tỷ-kheo-ni Cirà.
3. Rồi một Dạ-xoa, khởi lòng tịnh tín đối với Tỷ-kheo-ni Cirà, liền đi từ đường xe này đến đường xe khác, từ ngã ba này đến ngã ba khác tại thành Vương Xá, ngay lúc ấy nói lên bài kệ này:
Cư sĩ có trí này,
Chắc hưởng nhiều công đức,
Ðã cúng dường tấm y,
Dâng cúng lên Cirà,
Một vị đã giải thoát,
Tất cả mọi khổ ách.
So I have heard. At one time the Buddha was staying near Āḷavī in the haunt of the native spirit Āḷavaka.
Then the native spirit Āḷavaka went up to the Buddha, and said to him: “Get out, ascetic!”
Saying, “All right, good sir,” the Buddha went out.
“Get in, ascetic!”
Saying, “All right, good sir,” the Buddha went in.
And for a second time the native spirit Āḷavaka said to the Buddha, “Get out, ascetic!”
Saying, “All right, good sir,” the Buddha went out.
“Get in, ascetic!”
Saying, “All right, good sir,” the Buddha went in.
And for a third time the native spirit Āḷavaka said to the Buddha, “Get out, ascetic!”
Saying, “All right, good sir,” the Buddha went out.
“Get in, ascetic!”
Saying, “All right, good sir,” the Buddha went in.
And for a fourth time the native spirit Āḷavaka said to the Buddha,
“Get out, ascetic!”
“No, good sir, I won’t get out. Do what you must.”
“I will ask you a question, ascetic. If you don’t answer me, I’ll drive you insane, or explode your heart, or grab you by the feet and throw you to the far shore of the Ganges!”
“I don’t see anyone in this world with its gods, Māras, and Divinities, this population with its ascetics and brahmins, its gods and humans who could do that to me. But anyway, ask what you wish.”
“What’s a person’s best wealth?
What brings happiness when practiced well?
What’s the sweetest taste of all?
The one they say has the best life: how do they live?”“Faith here is a person’s best wealth.
The teaching brings happiness when practiced well.
Truth is the sweetest taste of all.
The one they say has the best life lives by wisdom.”“How do you cross the flood?
How do you cross the deluge?
How do you get over suffering?
How do you get purified?”“By faith you cross the flood,
and by diligence the deluge.
By energy you get past suffering,
and you’re purified by wisdom.”“How do you get wisdom?
How do you earn wealth?
How do you get a good reputation?
How do you hold on to friends?
How do the departed not grieve
when passing from this world to the next?”"One who is diligent and discerning
gains wisdom by wanting to learn,
having faith in the perfected ones,
and the teaching for becoming extinguished.Being responsible, acting appropriately,
and working hard you earn wealth.
Truthfulness wins you a good reputation.
You hold on to friends by giving.
That’s how the departed do not grieve
when passing from this world to the next.A faithful householder
who has these four qualities
does not grieve after passing away:
truth, principle, steadfastness, and generosity.Go ahead, ask others as well,
there are many ascetics and brahmins.
See whether anything better is found
than truth, self-control, generosity, and patience.""Why now would I question
the many ascetics and brahmins?
Today I understand
what’s good for the next life.It was truly for my benefit
that the Buddha came to stay at Āḷavī.
Today I understand
where a gift is very fruitful.I myself will journey
village to village, town to town,
paying homage to the Buddha,
and the natural excellence of the teaching!"
1. Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn trú ở €lavi, tại trú xứ của Dạ-xoa Alavakka.
2. Rồi Dạ-xoa Alavaka nói với Thế Tôn:
− Này Sa-môn, hãy đi ra!
− Lành thay, Hiền giả.
Thế Tôn nói và đi ra.
− Này Sa-môn, hãy đi vào.
− Lành thay, Hiền giả.
Thế Tôn nói và đi vào.
3. Lần thứ hai, Dạ-xoa Alavaka nói với Thế Tôn:
− Này Sa-môn, hãy đi ra.
− Lành thay, Hiền giả.
Thế Tôn nói và đi ra.
− Này Sa-môn, hãy đi vào.
− Lành thay, Hiền giả.
Thế Tôn nói và đi vào.
4. Lần thứ ba, Dạ-xoa Alavika nói với Thế Tôn:
− Này Sa-môn, hãy đi ra.
− Lành thay, Hiền giả.
Thế Tôn nói và đi ra.
− Này Sa-môn, hãy đi vào.
− Lành thay, Hiền giả.
Thế Tôn nói và đi vào.
5. Lần thứ tư, Dạ-xoa Alavika nói với Thế Tôn:
− Này Sa-môn, hãy đi ra.
6. − Này Hiền giả, Ta không đi ra. Hãy làm gì Ông nghĩ là phải làm.
7. − Này Sa-môn, ta sẽ hỏi Ông một câu hỏi. Nếu Ông không trả lời ta được, ta sẽ làm tâm Ông điên loạn, hay ta làm Ông bể tim, hay nắm lấy chân, ta sẽ quăng Ông qua bờ bên kia sông Hằng.
8. − Này Hiền giả, Ta không thấy một ai, ở thế giới chư Thiên, Ma giới hay Phạm thiên giới, với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, với chư Thiên và loài Người có thể làm tâm Ta điên loạn, hay làm bể tim Ta hay nắm lấy chân, quăng Ta qua bờ bên kia sông Hằng. Tuy vậy, này Hiền giả, hãy hỏi đi như Ông muốn.
9. (Dạ-xoa):
Cái gì đối người đời,
Là tài sản tối thượng?
Cái gì khéo hành trì,
Ðem lại chơn an lạc?
Cái gì giữa các vị,
Là vị ngọt tối thượng?
Phải sống như thế nào,
Ðược gọi sống tối thượng?
10. (Thế Tôn):
Lòng tin đối người đời,
Là tài sản tối thượng.
Chánh pháp khéo hành trì,
Ðem lại chơn an lạc.
Chân lý giữa các vị,
Là vị ngọt tối thượng.
Phải sống với trí tuệ,
Ðược gọi sống tối thượng.
11. (Dạ-xoa):
Làm sao vượt bộc lưu?
Làm sao vượt biển lớn?
Làm sao siêu khổ não?
Làm sao được thanh tịnh?
12. (Thế Tôn):
Với tín, vượt bộc lưu.
Không phóng dật, vượt biển.
Tinh tấn, siêu khổ não.
Với Trí, được thanh tịnh.
13. (Dạ-xoa):
Làm sao được trí tuệ?
Làm sao được tài sản?
Làm sao đạt danh xưng?
Làm sao kết bạn hữu?
Ðời này qua đời khác,
Làm sao không sầu khổ?
14. (Thế Tôn):
Ai tin tưởng Chánh pháp
Của bậc A-la-hán,
Pháp ấy khiến đạt được,
Niết-bàn (chơn an lạc),
Khéo học, không phóng dật,
Minh nhãn khéo phân biệt,
Nhờ hành trì như vậy,
Vị ấy được trí tuệ.
Làm gì khéo thích hợp,
Gánh vác các trách nhiệm,
Phấn chấn, thích hoạt động,
Như vậy được tài sản,
Chơn thật đạt danh xưng,
Bố thí kết bạn hữu,
Ðời này qua đời khác,
Như vậy không sầu khổ.
Tín nam gia chủ nào,
Tìm cầu bốn pháp này,
Chơn thực và chế ngự,
Kiên trì và xả thí,
Vị ấy sau khi chết,
Không còn phải sầu khổ.
Ðời này qua đời khác,
Sau chết, không sầu khổ.
Ta muốn Ông đến hỏi,
Sa-môn, Bà-la-môn,
Có những pháp nào khác,
Tốt hơn bốn pháp này:
Chơn thực và chế ngự,
Xả thí và kham nhẫn.
15. (Dạ-xoa):
Làm sao nay ta hỏi,
Sa-môn, Bà-la-môn,
Khi nay ta được biết,
Nguyên nhân của đời sau.
Phật đến Alavi,
Thật lợi ích cho ta.
Nay ta được biết rõ,
Cho gì được quả lớn.
Nên ta sẽ bộ hành,
Làng này qua làng khác,
Thành này qua thành khác,
Ðảnh lễ Phật Chánh Giác,
Cùng đảnh lễ Chánh pháp,
Các vị chứng Pháp tánh.
-ooOoo-