Skip to content

Bhikkhu Sujato (en) [link]

Thích Minh Châu [link]

Linked Discourses on Comprehension

13. TƯƠNG ƯNG MINH KIẾN

The Chapter on Comprehension

SN 13.1 A Fingernail Nakhasikhāsutta

So I have heard. At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

Then the Buddha, picking up a little bit of dirt under his fingernail, addressed the mendicants: “What do you think, mendicants? Which is more: the little bit of dirt under my fingernail, or this great earth?”

“Sir, the great earth is far more. The little bit of dirt under your fingernail is tiny. Compared to the great earth, it’s not nearly a hundredth, a thousandth, or a hundred thousandth part.”

“In the same way, for a noble disciple accomplished in view, a person with comprehension, the suffering that’s over and done with is more, what’s left is tiny. Compared to the mass of suffering in the past that’s over and done with, it’s not nearly a hundredth, a thousandth, or a hundred thousandth part, since there are at most seven more lives. That’s how very beneficial it is to comprehend the teaching and gain the vision of the teaching.”

I. Ðầu Ngón Tay (S.ii,133)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Sàvatthi, Jetavana, tại vườn ông Anàthapindika.

2. Rồi Thế Tôn lấy lên một ít bụi trên đầu móng tay rồi gọi các Tỷ-kheo:

− Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái gì nhiều hơn, một ít bụi này Ta lấy lên trên đầu ngón tay, hay là quả đất lớn này?

3. − Chính cái này, bạch Thế Tôn, là nhiều hơn, tức là quả đất lớn này. Ít hơn là ít bụi được Thế Tôn lấy lên trên đầu ngón tay; không phải một trăm lần, không phải một ngàn lần, không phải trăm ngàn lần có thể sánh bằng, khi so sánh quả đất lớn với ít bụi được Thế Tôn lấy lên trên đầu ngón tay.

4. − Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đối với vị Thánh đệ tử đã chứng được kiến cụ túc, đối với người đã chứng được minh kiến, cái này là nhiều hơn, tức là khổ đã được đoạn tận, đã được diệt tận; ít hơn là khổ còn lại, không phải một trăm ngàn lần, có thể sánh bằng khi so sánh với khổ uẩn trước đã được đoạn tận, đã được diệt tận, tức là bảy lần nhiều hơn.

5. Như vậy lợi ích lớn thay, này các Tỷ-kheo, là pháp minh kiến (Dhammà -sbhisamayo: pháp hiện quán); như vậy lợi ích lớn thay là chứng đắc pháp nhãn.

SN 13.2 A Lotus Pond Pokkharaṇīsutta

At Sāvatthī.

"Mendicants, suppose there was a lotus pond that was fifty leagues long, fifty leagues wide, and fifty leagues deep, full to the brim so a crow could drink from it. Then a person would pick up some water on the tip of a blade of grass.

What do you think, mendicants? Which is more: the water on the tip of the blade of grass, or the water in the lotus pond?"

“Sir, the water in the lotus pond is certainly more. The water on the tip of a blade of grass is tiny. Compared to the water in the lotus pond, it’s not nearly a hundredth, a thousandth, or a hundred thousandth part.”

“In the same way, for a person with comprehension, a noble disciple accomplished in view, the suffering that’s over and done with is more, what’s left is tiny. Compared to the mass of suffering in the past that’s over and done with, it’s not nearly a hundredth, a thousandth, or a hundred thousandth part, since there are at most seven more lives. That’s how very beneficial it is to comprehend the teaching and gain the vision of the teaching.”

II. Hồ Sen (Tạp 5.7, Ðại 2,34a) (S.ii,134)

1. Trú ở Sàvatthi.

2. − Này các Tỷ-kheo, ví như một hồ sen 50 do tuần bề dài, 50 do tuần bề rộng và 50 do tuần bề sâu, nước đầy tràn khiến con quạ có thể uống được. Từ nơi hồ sen ấy một người lấy nước lên với đầu ngọn cỏ. Các Ông nghĩ thế nào? Này các Tỷ-kheo,cái nào nhiều hơn, nước được lấy lên trên đầu ngọn cỏ, hay nước của hồ sen?

3. − Chính cái này, bạch Thế Tôn, là nhiều hơn, tức là nước của hồ sen; ít hơn là nước được lấy lên trên đầu ngọn cỏ; không phải một trăm lần, không phải một ngàn lần, không phải một trăm ngàn lần, có thể sánh bằng, khi so sánh nước của hồ sen với nước được lấy lên trên đầu ngọn cỏ.

4. − Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đối với bậc Thánh đệ tử đã chứng được kiến cụ túc, đối với người đã chứng được minh kiến, cái này là nhiều hơn, tức là khổ đã được đoạn tận, đã được diệt tận; ít hơn là khổ còn lại. Không phải một trăm lần, không phải một ngàn lần, không phải một trăm ngàn lần có thể sánh bằng khi so sánh với khổ uẩn trước đã được đoạn tận, đã được diệt tận, tức là bảy lần nhiều hơn.

5. Như vậy lợi ích lớn thay, này các Tỷ-kheo, là pháp minh kiến; như vậy lợi ích lớn thay là chứng đắc pháp nhãn!

SN 13.3 Where the Waters Flow Together Sambhejjaudakasutta

At Sāvatthī.

"Mendicants, there are places where the great rivers—the Ganges, Yamuna, Aciravatī, Sarabhū, and Mahī—come together and converge. Suppose a person was to draw two or three drops of water from such a place.

What do you think, mendicants? Which is more: the two or three drops drawn out or the water in the confluence?"

“Sir, the water in the confluence is certainly more. The two or three drops drawn out are tiny. Compared to the water in the confluence, it’s not nearly a hundredth, a thousandth, or a hundred thousandth part.”

“In the same way, for a noble disciple, the suffering that’s over and done with is more …”

III. Nước Sông Hợp Dòng (Sii,134)

1. … Trú ở Sàvatthi.

2. − Này các Tỷ-kheo, ví như các con sông lớn này, cùng nhau đồng chảy, cùng nhau hợp dòng, như sông Gangà (sông Hằng), sông Yamunà, sông Aciravatii, sông Sarabhuu, sông Mahii. Từ chỗ các hợp dòng ấy, một người lấy lên hai hay ba giọt nước. Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái nào là nhiều hơn, hai hay ba giọt nước được lấy lên, hay là nước ở chỗ hợp dòng?

3. − Chính cái này, bạch Thế Tôn, là nhiều hơn, tức là nước hợp dòng; ít hơn là hai ba giọt nước được lấy lên; không phải một trăm lần, không phải một ngàn lần, không phải một trăm ngàn lần, có thể sánh bằng khi so sánh nước ở hợp dòng với hai hay ba giọt nước được lấy lên.

4. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo… (như trên)…

SN 13.4 Where the Waters Flow Together (2nd) Dutiyasambhejjaudakasutta

At Sāvatthī.

"Mendicants, there are places where the great rivers—the Ganges, Yamuna, Aciravatī, Sarabhū, and Mahī—come together and converge. Suppose that water dried up and evaporated except for two or three drops.

What do you think, mendicants? Which is more: the water in the confluence that has dried up and evaporated, or the two or three drops left?"

“Sir, the water in the confluence that has dried up and evaporated is certainly more. The two or three drops left are tiny. Compared to the water in the confluence that has dried up and evaporated, it’s not nearly a hundredth, a thousandth, or a hundred thousandth part.”

“In the same way, for a noble disciple, the suffering that’s over and done with is more …”

IV. Nước Sông Hợp Dòng (S.ii,135)

1. … Trú ở Sàvatthi.

2. − Này các Tỷ-kheo, ví như các con sông lớn này, cùng nhau đồng chảy, cùng nhau hợp dòng, như sông Gangà, sông Yamunà, sông Aciravatì, sông Sarabhuu, sông Mahì; nước các sông ấy đi đến đoạn tận, diệt tận, chỉ trừ hai hay ba giọt nước, các Ông nghĩ thế nào? Này các Tỷ-kheo, cái gì nhiều hơn, nước sông hợp dòng đi đến đoạn tận, diệt tận, hay là hai hay ba giọt nước còn lại?

3. − Chính cái này, bạch Thế Tôn, là nhiều hơn, tức là nước hợp dòng đi đến đoạn tận, diệt tận. Ít hơn là hai hay ba giọt nước còn lại. Không phải một trăm lần, không phải một ngàn lần, không phải một trăm ngàn lần có thể sánh bằng, khi so sánh nước sông hợp dòng đi đến đoạn tận, diệt tận với hai hay ba giọt nước còn lại.

4. − Cũng vậy, này các Tỳ-kheo…

SN 13.5 The Earth Pathavīsutta

At Sāvatthī.

"Mendicants, suppose a person was to place seven clay balls the size of jujube seeds on the great earth.

What do you think, mendicants? Which is more: the seven clay balls the size of jujube seeds, or the great earth?"

“Sir, the great earth is certainly more. The seven clay balls the size of jujube seeds are tiny. Compared to the great earth, it’s not nearly a hundredth, a thousandth, or a hundred thousandth part.”

“In the same way, for a noble disciple, the suffering that’s over and done with is more …”

V. Quả Ðất (S.ii,135)

1. … Trú ở Sàvatthi.

2. … Ví như, này các Tỷ-kheo, có người đặt bảy cục đất tròn lớn bằng hột táo trên quả đất lớn. Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Cái nào là nhiều hơn, bảy cục đất tròn to bằng hột táo được đặt (trên quả đất), hay là quả đất lớn?

3. − Chính cái này, bạch Thế Tôn, là nhiều hơn, tức là quả đất lớn. Ít hơn là bảy cục đất tròn to bằng hột táo được đặt (trên quả đất). Không phải một trăm lần, không phải một ngàn lần có thể sánh bằng, khi so sánh quả đất lớn với bảy cục đất tròn được đặt (trên quả đất).

4. − Cũng vậy, này các Tỷ-kheo…

SN 13.6 The Earth (2nd) Dutiyapathavīsutta

At Sāvatthī.

"Mendicants, suppose the great earth was worn away and eroded except for seven clay balls the size of jujube seeds.

What do you think, mendicants? Which is more: the great earth that has been worn away and eroded, or the seven clay balls the size of jujube seeds that are left?"

“Sir, the great earth that has been worn away and eroded is certainly more. The seven clay balls the size of jujube seeds are tiny. Compared to the great earth that has been worn away and eroded, it’s not nearly a hundredth, a thousandth, or a hundred thousandth part.”

“In the same way, for a noble disciple, the suffering that’s over and done with is more …”

VI. Quả Ðất (S.ii,136)

1. … Trú ở Sàvatthi.

2. − Ví như, này các Tỷ-kheo, quả đất lớn đi đến đoạn tận, diệt tận, trừ bảy cục đất tròn lớn bằng hột táo. Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo? Cái nào là nhiều hơn, quả đất lớn đi đến đoạn tận, diệt tận, hay là bảy cục đất tròn lớn bằng hột táo còn lại?

3. − Chính cái này, bạch Thế Tôn, là nhiều hơn, tức là quả đất lớn đi đến đoạn tận, diệt tận. Ít hơn là bảy cục đất tròn lớn bằng hột táo còn lại. Không phải một trăm lần, không phải một ngàn lần, không phải một trăm ngàn lần có thể sánh bằng, khi so sánh quả đất lớn đi đến đoạn tận, diệt tận với bảy cục đất tròn lớn bằng hột táo còn lại.

4. − Cũng vậy, này các Tỷ-kheo…

SN 13.7 The Ocean Samuddasutta

At Sāvatthī.

"Mendicants, suppose a man was to draw up two or three drops of water from the ocean.

What do you think, mendicants? Which is more: the two or three drops drawn out or the water in the ocean?"

“Sir, the water in the ocean is certainly more. The two or three drops drawn out are tiny. Compared to the water in the ocean, it’s not nearly a hundredth, a thousandth, or a hundred thousandth part.”

“In the same way, for a noble disciple, the suffering that’s over and done with is more …”

VII. Biển (S.ii,136)

1. … Trú ở Sàvatthi.

2. − Ví như, này các Tỷ-kheo, một người từ biển lớn lấy lên hai hay ba giọt nước. Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo? Cái nào là nhiều hơn, hai hay ba giọt nước được lấy lên, hay là nước biển lớn?

3. − Chính cái này, bạch Thế Tôn, là nhiều hơn, tức là nước biển lớn. Ít hơn là hai hay ba giọt nước được lấy lên. Không phải một trăm lần không phải một ngàn lần, không phải một trăm ngàn lần có thể sánh bằng, khi so sánh nước biển lớn với hai hay ba giọt nước được lấy lên.

4. − Cũng vậy, này các Tỷ-kheo…

SN 13.8 The Ocean (2nd) Dutiyasamuddasutta

At Sāvatthī.

"Mendicants, suppose the water in the ocean dried up and evaporated except for two or three drops.

What do you think, mendicants? Which is more: the water in the ocean that has dried up and evaporated, or the two or three drops left?"

“Sir, the water in the ocean that has dried up and evaporated is certainly more. The two or three drops left are tiny. Compared to the water in the ocean that has dried up and evaporated, it’s not nearly a hundredth, a thousandth, or a hundred thousandth part.”

“In the same way, for a noble disciple, the suffering that’s over and done with is more …”

VIII. Biển (S.ii,137)

1. … Trú ở Sàvatthi.

2. − Ví như, này các Tỷ-kheo, biển lớn đi đến đoạn tận, diệt tận, trừ hai hay ba giọt nước. Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo? Cái gì là nhiều hơn, nước biển lớn đi đến đoạn tận, diệt tận, hay là hai hay ba giọt nước còn lại?

3. − Chính cái này, bạch Thế Tôn, là nhiều hơn, tức là nước của biển lớn đi đến đoạn tận, diệt tận. Ít hơn là hai hay ba giọt nước còn lại. Không phải một trăm lần, không phải một ngàn lần, không phải một trăm ngàn lần có thể sánh bằng, khi so sánh nước của biển lớn đi đến đoạn tận với hai hay ba giọt nước còn lại.

4. − Cũng vậy, này các Tỷ-kheo…

SN 13.9 A Mountain Pabbatasutta

At Sāvatthī.

"Mendicants, suppose a person was to place seven pebbles the size of mustard seeds on the Himalayas, the king of mountains.

What do you think, mendicants? Which is more: the seven pebbles the size of mustard seeds, or the Himalayas, the king of mountains?"

“Sir, the Himalayas, the king of mountains, is certainly more. The seven pebbles the size of mustard seeds are tiny. Compared to the Himalayas, it’s not nearly a hundredth, a thousandth, or a hundred thousandth part.”

“In the same way, for a noble disciple, the suffering that’s over and done with is more …”

IX. Ví Dụ Với Núi (S.ii,137)

1. … Trú ở Sàvatthi.

2. − Ví như, này các Tỷ-kheo, có người đặt bảy hòn sỏi lớn bằng hột cải trên vua núi Tuyết Sơn. Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo? Cái nào là nhiều hơn? Bảy hòn sỏi lớn bằng hột cải này được đặt (trên núi) hay là vua núi Tuyết Sơn.

3. − Chính cái này bạch Thế Tôn, là nhiều hơn, tức là vua núi Tuyết Sơn. Ít hơn là bảy hòn sỏi lớn bằng hột cải được đặt (trên núi). Không phải một trăm ngàn lần có thể sánh bằng, khi so sánh vua núi Tuyết Sơn với bảy hòn sỏi lớn bằng hột cải được đặt (trên núi).

4. − Cũng vậy, này các Tỷ-kheo…

SN 13.10 A Mountain (2nd) Dutiyapabbatasutta

At Sāvatthī.

"Mendicants, suppose the Himalayas, the king of mountains, was worn away and eroded except for seven pebbles the size of mustard seeds.

What do you think, mendicants? Which is more: the portion of the Himalayas, the king of mountains, that has been worn away and eroded, or the seven pebbles the size of mustard seeds that are left?"

“Sir, the portion of the Himalayas, the king of mountains, that has been worn away and eroded is certainly more. The seven pebbles the size of mustard seeds are tiny. Compared to the Himalayas, it’s not nearly a hundredth, a thousandth, or a hundred thousandth part.”

“In the same way, for a noble disciple accomplished in view, a person with comprehension, the suffering that’s over and done with is more, what’s left is tiny. Compared to the mass of suffering in the past that’s over and done with, it’s not nearly a hundredth, a thousandth, or a hundred thousandth part, since there are at most seven more lives. That’s how very beneficial it is to comprehend the teaching and gain the vision of the teaching.”

X. Ví Dụ Núi (S.ii,138)

1. … Trú ở Sàvatthi.

2. − Ví như, này các Tỷ-kheo, núi Tuyết Sơn đi đến đoạn tận, diệt tận, chỉ còn lại bảy hòn sỏi lớn bằng hột cải. Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo? Cái nào là nhiều hơn? Núi Tuyết Sơn đi đến đoạn tận, diệt tận hay là bảy hòn sỏi lớn bằng hột cải được còn lại?

3. − Chính cái này, bạch Thế Tôn, là nhiều hơn, tức là núi Tuyết Sơn đi đến đoạn tận, diệt tận này. Ít hơn là bảy hòn sỏi lớn bằng hột cải còn lại này. Không phải một trăm lần, không phải một ngàn lần, không phải một trăm ngàn lần có thể sánh bằng, khi so sánh núi Tuyết Sơn đi đến đoạn tận, diệt tận với bảy hòn sỏi lớn bằng hột cải còn lại.

4. − Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đối với vị Thánh đệ tử đã chứng được kiến cụ túc, đối với người đã chứng được minh kiến, cái này nhiều hơn, tức là khổ đã được đoạn tận, diệt tận. Ít hơn là khổ còn lại. Không phải một trăm lần, không phải một ngàn lần, không phải một trăm ngàn lần có thể sánh bằng, khi so sánh với khổ uẩn trước đã được đoạn tận, tức là bảy lần nhiều hơn.

5. Như vậy lợi ích lớn thay, này các Tỷ-kheo, là pháp minh kiến; như vậy lợi ích lớn thay là chứng đắc pháp nhãn!

SN 13.11 A Mountain (3rd) Tatiyapabbatasutta

At Sāvatthī.

"Mendicants, suppose a person was to place down on Sineru, the king of mountains, seven pebbles the size of mung beans.

What do you think, mendicants? Which is more: the seven pebbles the size of mung beans, or Sineru, the king of mountains?"

“Sir, Sineru, the king of mountains, is certainly more. The seven pebbles the size of mung beans are tiny. Compared to Sineru, it’s not nearly a hundredth, a thousandth, or a hundred thousandth part.”

“In the same way, compared with the achievements of a noble disciple accomplished in view, the achievements of the ascetics, brahmins, and wanderers of other religions is not nearly a hundredth, a thousandth, or a hundred thousandth part. So great is the achievement of the person accomplished in view, so great is their direct knowledge.”

XI. Ví Dụ Núi (S.ii,138)

1. … Trú ở Sàvatthi.

2. − Ví như, này các Tỷ-kheo, các Ông đặt bảy hòn sỏi lớn bằng hột đậu trên vua núi Sineru (núi Tu-di). Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo? Cái nào là nhiều hơn? Bảy hòn sỏi lớn bằng hạt đậu được đặt (trên núi) hay là vua núi Sineru?

3. − Chính cái này, bạch Thế Tôn, là nhiều hơn, tức là vua núi Sineru. Ít hơn là bảy hòn sỏi lớn bằng hột đậu được đặt (trên núi). Không phải một trăm lần, không phải một ngàn lần, không phải một trăm ngàn lần có thể sánh bằng, khi so sánh vua núi Sineru với bảy hòn sỏi lớn bằng hột đậu được đặt (trên núi).

4. − Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, so sánh sự chứng đắc của vị Thánh đệ tử đã chứng kiến cụ túc, của người đã chứng (minh kiến), thời sự chứng đắc của các hàng Sa-môn, Bà-la-môn, du sĩ ngoại đạo không bằng một trăm lần, không bằng một ngàn lần, không bằng một trăm ngàn lần.

5. Cũng vậy, chứng đắc lớn, này các Tỷ-kheo, là kiến cụ túc, là người đã chứng được đại trí như vậy.

-ooOoo-