16. Tâm trí Não phải và Não trái của Tôi

Tôi hiểu rằng dù thông tin nào đang được xử lý (hoặc không được xử lý) trong hai bán cầu não, tôi vẫn trải nghiệm tổng thể của bản thân mình như một thực thể duy nhất với một tâm trí duy nhất. Tôi tin rằng ý thức mà chúng ta thể hiện là ý thức tập thể của bất kỳ tế bào nào đang hoạt động, và cả hai bán cầu não của chúng ta bổ sung cho nhau khi chúng tạo ra một nhận thức duy nhất, liền mạch về thế giới. Nếu các tế bào và mạch thần kinh nhận dạng khuôn mặt hoạt động chính xác, thì tôi có khả năng nhận ra bạn qua khuôn mặt. Nếu không, tôi sẽ sử dụng các thông tin khác để nhận diện bạn, như giọng nói, cử chỉ, hay dáng đi. Nếu mạch tế bào giúp hiểu ngôn ngữ còn nguyên vẹn, thì tôi có thể hiểu khi bạn nói. Nếu các tế bào và mạch thần kinh liên tục nhắc nhở tôi là ai và tôi sống ở đâu bị phá hủy, thì khái niệm về bản thân của tôi sẽ bị thay đổi vĩnh viễn. Trừ khi, các tế bào khác trong não của tôi học cách đảm nhận những chức năng cụ thể đó. Giống như một chiếc máy tính, nếu tôi không có chương trình xử lý văn bản, thì tôi không thể thực hiện chức năng đó.

Khi chúng ta đánh giá các đặc điểm độc đáo của hai bán cầu đại não và cách chúng xử lý thông tin khác nhau, có vẻ hiển nhiên rằng chúng sẽ thể hiện những hệ thống giá trị riêng biệt, và do đó dẫn đến những tính cách rất khác nhau. Một số người trong chúng ta đã nuôi dưỡng cả hai nhân cách của mình và thực sự giỏi trong việc tận dụng các kỹ năng và tính cách của cả hai bên não, cho phép chúng hỗ trợ, ảnh hưởng và dung hòa lẫn nhau khi chúng ta sống. Tuy nhiên, những người khác lại khá phiến diện trong suy nghĩ - hoặc thể hiện lối suy nghĩ cực kỳ cứng nhắc, có tính phân tích phê phán (thiên hẳn về não trái), hoặc chúng ta hiếm khi kết nối với thực tại chung và dành phần lớn thời gian "với cái đầu trên mây" (thiên hẳn về não phải). Việc tạo ra một sự cân bằng lành mạnh giữa hai nhân cách cho phép chúng ta đủ linh hoạt về mặt nhận thức để đón nhận sự thay đổi (bán cầu não phải), nhưng vẫn đủ thực tế để kiên định với một con đường (bán cầu não trái). Học cách trân trọng và tận dụng tất cả những món quà nhận thức của mình sẽ mở ra cho cuộc sống của chúng ta một kiệt tác mà chúng ta thực sự là. Hãy tưởng tượng thế giới đầy lòng trắc ẩn mà chúng ta có thể tạo ra nếu chúng ta quyết tâm làm điều đó.

Đáng buồn thay, việc thể hiện lòng trắc ẩn thường là điều hiếm hoi trong xã hội của chúng ta. Nhiều người trong chúng ta dành một lượng thời gian và năng lượng quá mức để hạ thấp, xúc phạm và chỉ trích bản thân (và những người khác) vì đã đưa ra một quyết định "sai" hoặc "tồi tệ". Khi bạn tự trách mắng mình, bạn đã bao giờ tự hỏi: ai bên trong bạn đang la hét, và bạn đang la hét với ai? Bạn đã bao giờ nhận thấy những lối suy nghĩ tiêu cực bên trong này có xu hướng tạo ra sự thù địch nội tâm và/hoặc mức độ lo lắng gia tăng không? Và để làm cho vấn đề phức tạp hơn nữa, bạn có nhận thấy những cuộc đối thoại nội tâm tiêu cực có thể ảnh hưởng tiêu cực đến cách bạn đối xử với người khác và, do đó, ảnh hưởng đến những gì bạn thu hút không?

Là những sinh vật sinh học, chúng ta là những con người có sức mạnh phi thường. Bởi vì các mạng lưới thần kinh của chúng ta được tạo thành từ các nơ-ron giao tiếp với các nơ-ron khác trong các mạch, hành vi của chúng trở nên khá dễ đoán. Chúng ta càng chú ý có ý thức đến một mạch cụ thể nào đó, hoặc càng dành nhiều thời gian cho những suy nghĩ cụ thể, thì các mạch hoặc lối suy nghĩ đó càng có đà để tái khởi động mà chỉ cần sự kích thích tối thiểu từ bên ngoài.

Ngoài ra, tâm trí chúng ta là những công cụ “tìm là thấy” vô cùng tinh vi. Chúng ta được thiết kế để tập trung vào bất cứ điều gì chúng ta đang tìm kiếm. Nếu tôi tìm kiếm màu đỏ trên thế giới thì tôi sẽ tìm thấy nó ở khắp mọi nơi. Có lẽ ban đầu chỉ một chút, nhưng tôi càng tập trung tìm kiếm màu đỏ lâu, thì chẳng mấy chốc, tôi sẽ thấy màu đỏ ở khắp nơi.

Hai nhân cách ở hai bán cầu não của tôi không chỉ suy nghĩ về mọi thứ một cách khác nhau, mà chúng còn xử lý cảm xúc và điều khiển cơ thể tôi theo những cách dễ dàng phân biệt. Đến bây giờ, ngay cả bạn bè của tôi cũng có thể nhận ra ai đang bước vào phòng qua cách tôi giữ vai và những gì đang diễn ra với nếp nhăn trên trán tôi. Bán cầu não phải của tôi hoàn toàn là về ngay đây, ngay bây giờ. Nó nhảy nhót với lòng nhiệt huyết vô bờ và chẳng mảy may bận tâm. Nó cười rất nhiều và cực kỳ thân thiện. Ngược lại, bán cầu não trái của tôi lại bận tâm đến các chi tiết và điều hành cuộc sống của tôi theo một lịch trình chặt chẽ. Đó là phần nghiêm túc hơn của tôi. Nó làm tôi nghiến chặt hàm và đưa ra quyết định dựa trên những gì nó đã học được trong quá khứ. Nó xác định ranh giới và phán xét mọi thứ là đúng/sai hoặc tốt/xấu. Và ồ vâng, chính nó đã tạo ra nếp nhăn trên trán tôi.

Tâm trí não phải của tôi là tất cả về sự phong phú của khoảnh khắc hiện tại. Nó tràn đầy lòng biết ơn đối với cuộc sống của tôi và tất cả mọi người, mọi vật trong đó. Nó hài lòng, giàu lòng trắc ẩn, giàu tình thương, và lạc quan vĩnh cửu. Với nhân cách não phải của tôi, không có sự phán xét tốt/xấu hay đúng/sai, vì vậy mọi thứ đều tồn tại trên một dải tương đối. Nó chấp nhận mọi thứ như vốn có và thừa nhận những gì đang hiện hữu. Nhiệt độ hôm nay mát hơn hôm qua. Nó không quan tâm. Hôm nay trời sẽ mưa. Điều đó không tạo ra sự khác biệt. Nó có thể quan sát rằng người này cao hơn người kia, hoặc người này có nhiều tiền hơn người nọ, nhưng những quan sát này được thực hiện mà không có sự phán xét. Đối với tâm trí não phải của tôi, tất cả chúng ta đều là những thành viên bình đẳng của gia đình nhân loại. Tâm trí não phải của tôi không nhận thức hay để tâm đến các lãnh thổ hoặc ranh giới nhân tạo như chủng tộc hay tôn giáo.

Một trong những phước lành lớn nhất mà tôi nhận được sau cơn xuất huyết này là tôi đã có cơ hội làm trẻ hóa và củng cố các mạch thần kinh của sự ngây thơ và niềm vui nội tâm. Nhờ cơn đột quỵ này, tôi đã được tự do khám phá thế giới một lần nữa với sự tò mò trẻ thơ. Khi không có nguy hiểm rõ ràng và tức thời, tôi cảm thấy an toàn trên thế giới và bước đi trên trái đất như thể đó là sân sau của mình. Trong ý thức của tâm trí não phải, chúng ta được đan kết lại với nhau như một tấm thảm dệt nên tiềm năng vô hạn của con người, và cuộc sống thật tốt đẹp và tất cả chúng ta đều xinh đẹp - theo cách của riêng mình.

Nhân cách não phải của tôi ưa phiêu lưu, tôn vinh sự đủ đầy và khéo léo trong giao tiếp xã hội. Nó nhạy cảm với giao tiếp phi ngôn ngữ, đồng cảm và giải mã cảm xúc một cách chính xác. Tâm trí não phải của tôi mở ra với dòng chảy vĩnh hằng, nơi tôi tồn tại hòa làm một với vũ trụ. Đó là nơi ngự trị của tâm trí thiêng liêng, của người thấu biết, của người phụ nữ thông thái và của người quan sát. Đó là trực giác và ý thức cao hơn của tôi. Tâm trí não phải của tôi luôn hiện hữu và lạc lối trong thời gian.

Một trong những chức năng tự nhiên của tâm trí não phải là mang lại cho tôi cái nhìn sâu sắc mới trong khoảnh khắc này để tôi có thể cập nhật các tệp cũ chứa thông tin lỗi thời. Ví dụ, suốt thời thơ ấu, tôi không ăn bí. Nhờ bán cầu não phải, tôi đã sẵn lòng cho bí một cơ hội thứ hai và bây giờ tôi rất thích nó. Nhiều người trong chúng ta đưa ra phán xét bằng bán cầu não trái và sau đó không sẵn lòng “bước sang phải” (tức là bước vào ý thức của bán cầu não phải) để cập nhật tệp. Đối với nhiều người trong chúng ta, một khi đã đưa ra quyết định, chúng ta sẽ gắn bó với quyết định đó mãi mãi. Tôi nhận thấy rằng thường thì điều cuối cùng mà một bán cầu não trái thực sự chiếm ưu thế muốn là chia sẻ không gian sọ não hạn hẹp của mình với một đối tác não phải cởi mở!

Tâm trí não phải của tôi luôn cởi mở với những khả năng mới và suy nghĩ vượt ra ngoài khuôn khổ. Nó không bị giới hạn bởi các quy tắc và quy định do tâm trí não trái của tôi thiết lập nên để tạo ra cái khuôn khổ đó. Do đó, tâm trí não phải của tôi có khả năng sáng tạo cao trong việc sẵn sàng thử một điều gì đó mới. Nó đánh giá cao rằng sự hỗn loạn là bước đầu tiên trong quá trình sáng tạo. Nó thuộc về vận động, nhanh nhẹn và yêu thích khả năng cơ thể tôi di chuyển linh hoạt trong thế giới. Nó dò được những thông điệp tinh tế mà các tế bào của tôi truyền đạt qua cảm giác ruột gan, và nó học hỏi qua sự tiếp xúc và trải nghiệm.

Tâm trí não phải của tôi ăn mừng sự tự do của nó trong vũ trụ và không bị sa lầy bởi quá khứ hay sợ hãi về những gì tương lai có thể hoặc không thể mang lại. Nó tôn vinh cuộc sống của tôi và sức khỏe của tất cả các tế bào của tôi. Và nó không chỉ quan tâm đến cơ thể tôi; nó quan tâm đến sức khỏe thể chất của bạn, sức khỏe tinh thần của chúng ta với tư cách là một xã hội, và mối quan hệ của chúng ta với Mẹ Trái Đất.

Ý thức của tâm trí não phải đánh giá cao rằng mọi tế bào trong cơ thể chúng ta (trừ các tế bào hồng cầu) đều chứa cùng một bộ gen thiên tài giống hệt như tế bào hợp tử ban đầu được tạo ra khi tế bào trứng của mẹ kết hợp với tế bào tinh trùng của cha. Tâm trí não phải của tôi hiểu rằng tôi là sức mạnh sinh mệnh của năm mươi nghìn tỷ thiên tài phân tử đang tạo nên hình hài của tôi! (Và nó thường xuyên cất tiếng hát về điều đó!) Nó hiểu rằng tất cả chúng ta được kết nối với nhau trong một kết cấu phức tạp của vũ trụ, và nó nhiệt tình bước đi theo nhịp trống của riêng mình.

Thoát khỏi mọi nhận thức về ranh giới, tâm trí não phải của tôi tuyên bố: "Tôi là một phần của tất cả. Chúng ta là anh chị em trên hành tinh này. Chúng ta ở đây để giúp thế giới này trở thành một nơi yên bình và tử tế hơn." Tâm trí não phải của tôi nhìn thấy sự thống nhất giữa tất cả các sinh thể, và tôi hy vọng bạn nhận thức sâu sắc về nhân cách này bên trong chính mình.

Dù tôi rõ ràng ngưỡng mộ thái độ, sự cởi mở và nhiệt huyết mà tâm trí não phải của tôi đón nhận cuộc sống, tâm trí não trái của tôi cũng tuyệt vời không kém. Xin hãy nhớ rằng đây là nhân cách mà tôi vừa dành phần lớn của một thập kỷ để phục hồi. Tâm trí não trái của tôi chịu trách nhiệm lấy tất cả năng lượng đó, tất cả thông tin về khoảnh khắc hiện tại, và tất cả những khả năng tuyệt vời đó do tâm trí não phải nhận thức, rồi định hình chúng thành một thứ gì đó có thể quản lý được.

Tâm trí não trái của tôi là công cụ tôi sử dụng để giao tiếp với thế giới bên ngoài. Giống như tâm trí não phải của tôi suy nghĩ bằng những mảng hình ảnh ghép lại, tâm trí não trái của tôi suy nghĩ bằng ngôn ngữ và nói chuyện với tôi liên tục. Thông qua tiếng nói luyên thuyên trong não, nó không chỉ giúp tôi cập nhật về cuộc sống mà còn thể hiện danh tính của tôi. Thông qua khả năng của trung tâm ngôn ngữ não trái nói: "Tôi là", tôi trở thành một thực thể độc lập, tách biệt khỏi dòng chảy vĩnh hằng. Do đó, tôi trở thành một cá thể duy nhất, rắn chắc, tách biệt khỏi cái toàn thể.

Não trái của chúng ta thực sự là một trong những công cụ tốt nhất trong vũ trụ khi nói đến việc tổ chức thông tin. Nhân cách não trái của tôi tự hào về khả năng phân loại, tổ chức, mô tả, phán xét và phân tích phê bình mọi thứ. Nó phát triển mạnh mẽ trong sự suy ngẫm và tính toán không ngừng. Bất kể miệng tôi có đang nói hay không, tâm trí não trái của tôi vẫn bận rộn với việc lý thuyết hóa, hợp lý hóa và ghi nhớ. Nó là một người cầu toàn và là một người quản gia tuyệt vời cho công ty hay gia đình. Nó liên tục nói: "Mọi thứ đều có chỗ của nó và mọi thứ đều thuộc về đúng chỗ của nó." Nhân cách não phải của chúng ta coi trọng nhân loại, trong khi nhân cách não trái của chúng ta quan tâm đến tài chính và kinh tế.

Trên thang đo hành động, tâm trí não trái của tôi là một người đa nhiệm tuyệt vời và thích thực hiện càng nhiều chức năng cùng lúc càng tốt. Nó là một con ong chăm chỉ thực thụ và một phần đo lường giá trị của mình bằng số lượng công việc nó gạch khỏi danh sách việc cần làm hàng ngày của tôi. Bởi vì nó suy nghĩ tuần tự, nó rất giỏi trong việc thao tác cơ học. Khả năng tập trung vào sự khác biệt và các đặc điểm phân biệt khiến nó trở thành một người xây dựng bẩm sinh.

Não trái của tôi đặc biệt có năng khiếu trong việc nhận diện các quy luật. Do đó, nó rất giỏi xử lý khối lượng lớn thông tin một cách nhanh chóng. Để theo kịp các trải nghiệm cuộc sống trong thế giới bên ngoài, tâm trí não trái của tôi xử lý thông tin nhanh đáng kinh ngạc - nhanh hơn nhiều so với bán cầu não phải của tôi, vốn có xu hướng tà tà thong thả. Đôi khi tâm trí não trái của tôi có thể trở nên hưng phấn quá mức, trong khi tâm trí não phải của tôi có khả năng trở nên lười biếng.

Sự khác biệt về tốc độ suy nghĩ, xử lý thông tin và đầu ra dưới dạng suy nghĩ, lời nói hoặc hành động giữa hai bán cầu não của chúng ta, một phần liên quan đến khả năng độc đáo của chúng trong việc xử lý các loại thông tin cảm quan khác nhau. Não phải của chúng ta cảm nhận các bước sóng ánh sáng dài hơn. Do đó, nhận thức thị giác của tâm trí não phải của chúng ta có phần hòa trộn hoặc mềm mại hơn. Sự thiếu nhận thức về các cạnh sắc nét này cho phép nó tập trung vào bức tranh toàn cảnh về cách mọi thứ liên quan đến nhau. Tương tự, tâm trí não phải của chúng ta dò được các tần số âm thanh thấp hơn, vốn dễ dàng được tạo ra bởi tiếng sôi bụng và các âm thanh tự nhiên khác của cơ thể. Do đó, tâm trí não phải của chúng ta được thiết kế sinh học để dễ dàng dò được sinh lý của chúng ta.

Ngược lại, não trái của chúng ta cảm nhận các bước sóng ánh sáng ngắn hơn, làm tăng khả năng phân định rõ ràng các ranh giới sắc nét. Do đó, tâm trí não trái của chúng ta có khả năng sinh học trong việc xác định các đường phân chia giữa các thực thể liền kề. Đồng thời, các trung tâm ngôn ngữ của bán cầu não trái của chúng ta dò được các tần số âm thanh cao hơn, giúp chúng phát hiện, phân biệt và diễn giải các âm điệu thường liên quan đến ngôn ngữ nói.

Một trong những đặc điểm nổi bật nhất của não trái là khả năng dệt nên những câu chuyện. Phần "người kể chuyện" này của trung tâm ngôn ngữ não trái của chúng ta được thiết kế đặc biệt để hiểu được thế giới bên ngoài chúng ta, dựa trên một lượng thông tin tối thiểu. Nó hoạt động bằng cách lấy bất kỳ chi tiết nào nó có để làm việc, và sau đó dệt chúng lại với nhau dưới dạng một câu chuyện. Ấn tượng nhất là não trái của chúng ta rất tài tình trong việc bịa chuyện và lấp đầy những chỗ trống khi có những lỗ hổng trong dữ liệu thực tế. Ngoài ra, trong quá trình tạo ra một cốt truyện, tâm trí não trái của chúng ta khá là thiên tài trong khả năng tạo ra các kịch bản thay thế. Và nếu đó là một chủ đề bạn thực sự đam mê, dù tốt hay xấu, nó đặc biệt hiệu quả trong việc móc nối vào các mạch cảm xúc đó và khai thác cạn kiệt tất cả các khả năng "nếu như".

Khi các trung tâm ngôn ngữ não trái của tôi phục hồi và hoạt động trở lại, tôi đã dành rất nhiều thời gian để quan sát cách "người kể chuyện" của tôi đưa ra kết luận dựa trên thông tin tối thiểu. Trong một thời gian dài, tôi thấy những trò hề này của "người kể chuyện" khá là hài hước. Ít nhất cho đến khi tôi nhận ra rằng tâm trí não trái của tôi hoàn toàn mong đợi phần còn lại của bộ não tôi tin vào những câu chuyện mà nó đang bịa ra! Trong suốt quá trình phục hồi nhân cách và kỹ năng của tâm trí não trái, điều cực kỳ quan trọng là tôi phải giữ được sự hiểu biết rằng não trái của tôi đang làm công việc tốt nhất có thể với thông tin mà nó có. Tuy nhiên, tôi cần nhớ rằng có những khoảng trống khổng lồ giữa những gì tôi biết và những gì tôi nghĩ rằng tôi biết. Tôi học được rằng tôi cần phải rất cảnh giác với khả năng của "người kể chuyện" trong việc khuấy động lên những chuyện bi kịch và tổn thương.

Tương tự, khi não trái của tôi nhiệt tình sản xuất ra những câu chuyện mà nó quảng bá là sự thật, nó có xu hướng lặp đi lặp lại - tạo ra các vòng lặp suy nghĩ vang vọng trong tâm trí tôi, hết lần này đến lần khác. Đối với nhiều người trong chúng ta, những vòng lặp suy nghĩ này chạy lung tung và chúng ta thấy mình thường xuyên tưởng tượng ra những khả năng tàn khốc. Thật không may, với tư cách là một xã hội, chúng ta không dạy con cái mình rằng chúng cần phải "chăm sóc cẩn thận khu vườn tâm trí của mình". Nếu không có cấu trúc, sự kiểm duyệt hay kỷ luật, những suy nghĩ của chúng ta sẽ chạy lung tung một cách tự động. Bởi vì chúng ta chưa học được cách quản lý cẩn thận hơn những gì diễn ra bên trong não mình, chúng ta vẫn dễ bị tổn thương không chỉ bởi những gì người khác nghĩ về chúng ta, mà còn bởi quảng cáo và/hoặc sự thao túng chính trị.

Phần tâm trí não trái mà tôi đã chọn không phục hồi là phần nhân cách có khả năng trở nên xấu tính, lo lắng không ngớt, hoặc lạm dụng lời nói với chính tôi hoặc người khác. Thẳng thắn mà nói, tôi chỉ không thích cảm giác sinh lý mà những thái độ này gây ra trong cơ thể mình. Ngực tôi cảm thấy tức, tôi có thể cảm thấy huyết áp của mình tăng lên, và sự căng thẳng trên trán sẽ khiến tôi đau đầu. Ngoài ra, tôi muốn bỏ lại bất kỳ mạch cảm xúc cũ nào của mình vốn tự động kích thích việc tua đi tua lại những ký ức đau buồn. Tôi nhận thấy cuộc sống quá ngắn ngủi để bận tâm đến nỗi đau từ quá khứ.

Trong quá trình phục hồi, tôi nhận thấy rằng phần nhân cách cứng đầu, kiêu ngạo, mỉa mai và/hoặc ghen tuông nằm trong trung tâm bản ngã của bán cầu não trái đã bị tổn thương đó. Phần này của tâm trí bản ngã của tôi chứa đựng khả năng khiến tôi trở thành kẻ thua cuộc cay cú, giữ mối hận thù, nói dối, và thậm chí tìm cách trả thù. Việc đánh thức lại những đặc điểm tính cách này rất đáng lo ngại đối với sự ngây thơ mới tìm thấy của tâm trí não phải của tôi. Với rất nhiều nỗ lực, tôi đã có ý thức chọn phục hồi trung tâm bản ngã của tâm trí não trái mà không làm sống lại một số mạch cũ đó.