Tóm tắt 152 bài kinh
PHẦN MỘT: 50 BÀI KINH GỐC
1. Mūlapariyāya Sutta: Cội Rễ Của Mọi Pháp. Đức Phật phân tích tiến trình nhận thức của bốn hạng người — người phàm phu không được dạy dỗ, vị đệ tử đang học tập cao hơn, bậc A-la-hán và Như Lai (Tathāgata). Đây là một trong những bài kinh sâu sắc và khó nhất trong Kinh tạng Pali, vì vậy người học chân thành nên đọc lướt qua nó trong lần đọc đầu tiên của Majjhima Nikāya, quay lại nghiên cứu chuyên sâu sau khi hoàn thành toàn bộ bộ sưu tập.
2. Sabbāsava Sutta: Tất Cả Các Lậu Hoặc. Đức Phật dạy các Tỳ kheo bảy phương pháp để chế ngự và đoạn trừ các lậu hoặc (taints), những ô nhiễm cơ bản duy trì sự trói buộc vào vòng sinh tử luân hồi.
3. Dhammadāyāda Sutta: Thừa Tự Pháp. Đức Phật khuyên các Tỳ kheo nên thừa tự Pháp (Dhamma), không nên thừa tự những thứ vật chất. Tôn giả Sāriputta sau đó tiếp tục chủ đề tương tự bằng cách giải thích cách các đệ tử nên tự rèn luyện để trở thành người thừa tự Pháp của Đức Phật.
4. Bhayabherava Sutta: Sợ Hãi và Kinh Hãi. Đức Phật mô tả cho một Bà-la-môn những phẩm chất cần thiết của một vị Tỳ kheo muốn sống một mình trong rừng. Sau đó, Ngài kể lại một câu chuyện về những nỗ lực của chính Ngài để chế ngự nỗi sợ hãi khi phấn đấu để giác ngộ.
5. Anangana Sutta: Không Tì Vết. Tôn giả Sāriputta thuyết giảng cho các Tỳ kheo về ý nghĩa của tì vết, giải thích rằng một Tỳ kheo trở nên tì vết khi người đó rơi vào sự chi phối của những ước muốn xấu ác.
6. Ākankheyya Sutta: Nếu Một Tỳ Kheo Nên Ước Muốn. Đức Phật bắt đầu bằng cách nhấn mạnh tầm quan trọng của giới đức như là nền tảng cho sự tu tập của một Tỳ kheo; sau đó, Ngài tiếp tục liệt kê những lợi ích mà một Tỳ kheo có thể gặt hái được bằng cách thực hiện đúng đắn sự tu tập.
7. Vatthūpama Sutta: Ví Dụ Về Tấm Vải. Với một ví dụ đơn giản, Đức Phật minh họa sự khác biệt giữa một tâm ô nhiễm và một tâm thanh tịnh.
8. Sallekha Sutta: Đoạn Trừ. Đức Phật bác bỏ quan điểm cho rằng việc chỉ đạt được các tầng thiền định là đoạn trừ và giải thích cách thực hành đoạn trừ đúng đắn trong giáo lý của Ngài.
9. Sammädiṭthi Sutta: Chánh Kiến. Một bài kinh dài và quan trọng của tôn giả Sāriputta, với các phần riêng biệt về thiện và bất thiện, thức ăn (nutriment), Tứ Diệu Đế (Four Noble Truths), mười hai nhân duyên (twelve factors of dependent origination) và các lậu hoặc.
10. Satipaṭthāna Sutta: Các Nền Tảng Của Chánh Niệm (The Foundations of Mindfulness). Đây là một trong những bài kinh đầy đủ và quan trọng nhất của Đức Phật đề cập đến thiền định, đặc biệt nhấn mạnh đến sự phát triển của tuệ giác. Đức Phật bắt đầu bằng cách tuyên bố bốn nền tảng của chánh niệm là con đường trực tiếp để chứng ngộ Niết bàn (Nibbāna), sau đó đưa ra các hướng dẫn chi tiết về bốn nền tảng: quán thân, quán thọ, quán tâm và quán pháp.
11. Cūlasthanāda Sutta: Bài Kinh Ngắn Về Tiếng Rống Sư Tử. Đức Phật tuyên bố rằng chỉ trong Giáo Pháp của Ngài mới có thể tìm thấy bốn cấp bậc của các bậc thánh, giải thích cách giáo lý của Ngài có thể được phân biệt với các tín ngưỡng khác thông qua sự bác bỏ độc đáo của nó đối với tất cả các học thuyết về bản ngã.
12. Mahāsīhanāda Sutta: Bài Kinh Dài Về Tiếng Rống Sư Tử. Đức Phật trình bày mười lực của một Như Lai (Tathāgata), bốn sự dũng cảm của Ngài và các phẩm chất siêu việt khác, cho phép Ngài "rống tiếng rống sư tử trong các hội chúng."
13. Mahādukkhakkhandha Sutta: Bài Kinh Lớn Về Khổ Uẩn. Đức Phật giải thích sự hiểu biết đầy đủ về lạc thú giác quan, sắc pháp và cảm thọ; có một phần dài về những nguy hiểm trong lạc thú giác quan.
14. Cūladukkhakkhandha Sutta: Bài Kinh Ngắn Về Khổ Uẩn. Một biến thể của bài kinh trước, kết thúc bằng một cuộc thảo luận với các tu sĩ khổ hạnh Jain về bản chất của lạc và khổ.
15. Anumāna Sutta: Suy Luận. Tôn giả Mahā Moggallāna liệt kê những phẩm chất khiến một Tỳ kheo khó dạy bảo và dạy cách một người nên tự kiểm tra để loại bỏ những khuyết điểm trong tính cách của mình.
16. Cetokhila Sutta: Sự Hoang Vu Trong Tâm. Đức Phật giải thích cho các Tỳ kheo năm "sự hoang vu trong tâm" và năm "xiềng xích trong tâm".
17. Vanapattha Sutta: Rừng Rậm. Một bài kinh về những điều kiện mà một Tỳ kheo hành thiền nên ở lại sống trong một khu rừng rậm và những điều kiện mà người đó nên đi nơi khác.
18. Madhupindika Sutta: Bánh Mật. Đức Phật đưa ra một tuyên bố sâu sắc nhưng khó hiểu về "nguồn gốc mà qua đó các tri giác và khái niệm bị ảnh hưởng bởi sự phát triển tâm thần vây hãm một người." Tuyên bố này được tôn giả Mahā Kaccāna làm sáng tỏ, và lời giải thích của ông được Đức Phật khen ngợi.
19. Dvedhāvitakka Sutta: Hai Loại Tư Tưởng. Liên hệ đến cuộc đấu tranh của chính mình để giác ngộ, Đức Phật giải thích cách vượt qua những tư tưởng bất thiện và thay thế chúng bằng những tư tưởng thiện.
20. Vitakkasaṇthāna Sutta: Sự Loại Bỏ Những Tư Tưởng Xao Nhãng. Đức Phật dạy năm phương pháp để đối phó với những tư tưởng bất thiện có thể phát sinh trong quá trình thiền định.
21. Kakacūpama Sutta: Ví Dụ Về Cái Cưa. Một bài kinh về sự cần thiết phải duy trì sự kiên nhẫn khi bị nói những lời khó nghe.
22. Alagaddūpama Sutta: Ví Dụ Về Con Rắn. Một Tỳ kheo tên là Arittha đưa ra một quan điểm tai hại rằng hành vi bị Đức Phật cấm đoán không thực sự là một trở ngại. Đức Phật khiển trách ông ta và, với một loạt các ví dụ đáng nhớ, nhấn mạnh những nguy hiểm trong việc áp dụng sai và xuyên tạc Giáo Pháp (Dhamma). Bài kinh lên đến đỉnh điểm trong một trong những luận thuyết ấn tượng nhất về vô ngã (non-self) được tìm thấy trong Kinh tạng.
23. Vammika Sutta: Tổ Kiến. Một vị thiên trình bày cho một vị Tỳ kheo một câu đố khó hiểu, được Đức Phật giải đáp cho ông ta.
24. Rathavinīta Sutta: Xe Tiếp Sức. Tôn giả Punna Mantāṇiputta giải thích cho Sāriputta rằng mục tiêu của đời sống phạm hạnh, Niết bàn (Nibbāna) cuối cùng, phải đạt được thông qua bảy giai đoạn thanh tịnh.
25. Nivāpa Sutta: Cái Bẫy. Đức Phật sử dụng hình ảnh ẩn dụ về những người săn hươu để cho các Tỳ kheo biết những trở ngại mà họ phải đối mặt trong nỗ lực thoát khỏi sự kiểm soát của Māra.
26. Ariyapariyesanā Sutta: Sự Tìm Kiếm Cao Quý. Đức Phật kể cho các Tỳ kheo một câu chuyện dài về cuộc tìm kiếm giác ngộ của chính Ngài từ thời Ngài còn sống trong cung điện cho đến khi Ngài truyền bá Giáo Pháp (Dhamma) cho năm đệ tử đầu tiên của mình.
27. Cūlahatthipadopama Sutta: Bài Kinh Ngắn Về Ví Dụ Dấu Chân Voi. Sử dụng hình ảnh ẩn dụ về một người tiều phu theo dấu một con voi đực lớn, Đức Phật giải thích cách một đệ tử đạt đến sự chắc chắn hoàn toàn về sự thật trong giáo lý của Ngài. Bài kinh trình bày một tường thuật đầy đủ về sự tu tập từng bước của một Tỳ kheo Phật giáo.
28. Mahāhatthipadopama Sutta: Bài Kinh Dài Về Ví Dụ Dấu Chân Voi. Tôn giả Sāriputta bắt đầu bằng một tuyên bố về Tứ Diệu Đế (Four Noble Truths), sau đó ông trình bày chúng thông qua sự quán chiếu về bốn yếu tố và sự phát sinh duyên khởi của năm uẩn.
29. Mahāsāropama Sutta: Bài Kinh Dài Về Ví Dụ Lõi Cây.
30. Cūlasāropama Sutta: Bài Kinh Ngắn Về Ví Dụ Lõi Cây.
Hai bài kinh này nhấn mạnh rằng mục tiêu thích hợp của đời sống phạm hạnh là sự giải thoát tâm bất động, mà tất cả các lợi ích khác chỉ là thứ yếu.
31. Cūlagosinga Sutta: Bài Kinh Ngắn Ở Gosinga. Đức Phật gặp ba Tỳ kheo đang sống hòa hợp, "hòa quyện như sữa và nước", và hỏi làm thế nào họ 'thành công trong việc sống chung hài hòa như vậy.
32. Mahāgosinga Sutta: Bài Kinh Dài Ở Gosinga. Vào một đêm trăng sáng đẹp trời, một số đệ tử lớn tuổi gặp nhau trong một khu rừng cây sāla và thảo luận về loại Tỳ kheo nào có thể chiếu sáng khu rừng. Sau khi mỗi người trả lời theo lý tưởng cá nhân của mình, họ đến gặp Đức Phật, Ngài đưa ra câu trả lời của riêng mình.
33. Mahāgopalaka Sutta: Bài Kinh Dài Về Người Chăn Bò. Đức Phật dạy mười một phẩm chất ngăn cản sự tăng trưởng của một Tỳ kheo trong Giáo Pháp (Dhamma) và mười một phẩm chất góp phần vào sự tăng trưởng của người đó.
34. Cūlagopalaka Sutta: Bài Kinh Ngắn Về Người Chăn Bò. Đức Phật giải thích các loại Tỳ kheo "đối đầu với dòng sông của Māra" và vượt qua an toàn đến bờ bên kia.
35. Cūlasaccaka Sutta: Bài Kinh Ngắn Cho Saccaka. Người tranh luận Saccaka khoe khoang rằng trong cuộc tranh luận, anh ta có thể lay chuyển Đức Phật lên xuống và đấm đá Ngài, nhưng khi cuối cùng anh ta gặp Đức Phật, cuộc thảo luận của họ có một số ngã rẽ bất ngờ.
36. Mahāsaccaka Sutta: Bài Kinh Dài Cho Saccaka. Đức Phật gặp lại Saccaka và trong một cuộc thảo luận về "sự phát triển thân" và "sự phát triển tâm", Ngài kể lại một câu chuyện chi tiết về cuộc tìm kiếm tâm linh của chính Ngài.
37. Cūḷataṇhāsankhaya Sutta: Bài Kinh Ngắn Về Sự Diệt Tận Ái Dục. Tôn giả Mahā Moggallāna nghe lỏm được Đức Phật giải thích ngắn gọn cho Sakka, người cai trị các vị trời, về cách một Tỳ kheo được giải thoát thông qua sự diệt tận ái dục. Muốn biết Sakka có hiểu ý nghĩa hay không, ông đã thực hiện một chuyến đi đến cõi trời Ba mươi ba để tìm hiểu.
38. Mahātaṇhāsankhaya Sutta: Bài Kinh Dài Về Sự Diệt Tận Ái Dục. Một Tỳ kheo tên là Sāti ban hành quan điểm tai hại rằng cùng một thức tái sinh từ đời này sang đời khác. Đức Phật khiển trách ông ta bằng một bài kinh dài về duyên khởi (dependent origination), cho thấy tất cả các hiện tượng tồn tại phát sinh và chấm dứt thông qua các điều kiện.
39. Mahā-Assapura Sutta: Bài Kinh Dài Tại Assapura. Đức Phật làm sáng tỏ "những điều làm nên một người xuất gia" bằng một bài kinh bao gồm nhiều khía cạnh của sự tu tập của Tỳ kheo.
40. Cūla-Assapura Sutta: Bài Kinh Ngắn Tại Assapura. Đức Phật giải thích "con đường thích hợp cho người xuất gia" không phải là sự thực hành khổ hạnh bên ngoài đơn thuần mà là sự thanh lọc bên trong khỏi những ô nhiễm.
41. Sāleyyaka Sutta: Các Bà-La-Môn Ở Sālā.
42. Verañjaka Sutta: Các Bà-La-Môn Ở Verañja.
Trong hai bài kinh gần như giống hệt nhau này, Đức Phật giải thích cho các nhóm gia chủ Bà-la-môn những hành vi dẫn đến tái sinh vào các cõi thấp hơn và những hành vi dẫn đến tái sinh cao hơn và giải thoát.
43. Mahāvedalla Sutta: Loạt Câu Hỏi Và Trả Lời Dài.
44. Cūlavedalla Sutta: Loạt Câu Hỏi Và Trả Lời Ngắn.
Hai bài kinh này có hình thức thảo luận về các điểm tinh tế khác nhau của Giáo Pháp (Dhamma), bài trước giữa tôn giả Mahā Koṭthita và tôn giả Sāriputta, bài sau giữa Tỳ kheo ni Dhammadinnā và cư sĩ Visākha.
45. Cūladhammasamādāna Sutta: Bài Kinh Ngắn Về Cách Thực Hành Pháp.
46. Mahādhammasamādāna Sutta: Bài Kinh Dài Về Các Cách Thực Hành Pháp.
Đức Phật giải thích, khác nhau trong mỗi hai bài kinh, bốn cách thực hiện Pháp, được phân biệt theo việc chúng có đau khổ hay dễ chịu bây giờ và liệu chúng có chín muồi trong đau khổ hay lạc thú trong tương lai hay không.
47. Vīmañsaka Sutta: Người Nghiên Cứu. Đức Phật mời các Tỳ kheo thực hiện một cuộc điều tra kỹ lưỡng về bản thân Ngài để tìm hiểu xem liệu Ngài có thể được chấp nhận là đã giác ngộ hoàn toàn hay không.
48. Kosambiya Sutta: Những Người Kosambi. Trong thời gian các Tỳ kheo tại Kosambi bị chia rẽ bởi một cuộc tranh chấp, Đức Phật dạy họ sáu phẩm chất tạo ra tình yêu và sự tôn trọng và dẫn đến sự đoàn kết. Sau đó, Ngài giải thích bảy tri kiến phi thường mà một vị thánh đệ tử đã chứng ngộ quả vị Dự Lưu (stream-entry) sở hữu.
49. Brahmanimantanika Sutta: Lời Mời Của Phạm Thiên. Baka Phạm Thiên, một vị thần cao cấp, chấp nhận quan điểm tai hại rằng thế giới thiên đường mà ông cai quản là vĩnh cửu và không có trạng thái cao hơn nào khác. Đức Phật đến thăm ông ta để khuyên ông ta từ bỏ quan điểm sai lầm đó và tham gia với ông ta trong một cuộc thi có tầm vóc lớn lao.
50. Māratajjanīya Sutta: Lời Quở Trách Māra. Māra cố gắng quấy rối tôn giả Mahā Moggallāna, nhưng vị này kể lại một câu chuyện về quá khứ xa xôi để cảnh báo Māra về những nguy hiểm khi gây rắc rối cho một đệ tử của Đức Phật.