Phẩm tại Tikaṇḍakī

AN 5.141 Khinh thường Avajānātisutta

"Này các Tỳ kheo, có năm hạng người này được tìm thấy trên đời. Năm hạng người nào? Một người cho rồi khinh thường, một người sống chung rồi khinh thường, một người cả tin vào lời đồn, một người bốc đồng, và một người đần độn ngu si.

Và thế nào là một người cho rồi khinh thường? Đó là khi một người cho ai đó y phục, vật thực khất thực, chỗ ở, và thuốc men vật dụng cho người bệnh. Họ nghĩ: 'Ta cho; người này nhận.' Họ cho người đó, rồi họ khinh thường người ấy. Đó là cách một người cho rồi khinh thường.

Và thế nào là một người sống chung rồi khinh thường? Đó là khi một người sống chung với người khác trong hai hoặc ba năm. Họ sống chung với người đó, rồi họ khinh thường người ấy. Đó là cách một người sống chung rồi khinh thường.

Và thế nào là một người cả tin vào lời đồn? Đó là khi họ rất nhanh chóng tin vào những gì một người nào đó nói để khen ngợi hay chỉ trích người khác. Đó là cách một người cả tin vào lời đồn.

Và thế nào là một người bốc đồng? Đó là khi một người nào đó hay thay đổi về niềm tin, lòng sùng kính, sự yêu mến, và sự tin tưởng. Đó là cách một người bốc đồng.

Và thế nào là một người đần độn ngu si? Đó là khi họ không biết sự khác biệt giữa các phẩm chất thiện và bất thiện (skillful and unskillful qualities / tốt và xấu), đáng chê trách và không đáng chê trách, thấp kém và cao thượng, và những phẩm chất thuộc về phía tối tăm và sáng sủa. Đó là cách một người đần độn ngu si.

Đó là năm hạng người được tìm thấy trên đời."

AN 5.142 Phạm lỗi Ārabhatisutta

"Này các Tỳ kheo, có năm hạng người này được tìm thấy trên đời. Năm hạng người nào?

Một người phạm lỗi và hối hận về điều đó. Và họ không thực sự hiểu tâm giải thoát (freedom of heart / sự giải thoát của tâm) và tuệ giải thoát (freedom by wisdom / sự giải thoát bằng trí tuệ) nơi mà những bất thiện pháp (bad, unskillful qualities / phẩm chất xấu ác) đã sinh khởi ấy được đoạn trừ không còn dư sót.

Một người phạm lỗi và không hối hận về điều đó. Và họ không hiểu...

Một người không phạm lỗi nhưng vẫn cảm thấy hối hận. Và họ không hiểu...

Một người không phạm lỗi cũng không hối hận. Nhưng họ không hiểu...

Một người không phạm lỗi cũng không hối hận. Và họ hiểu rõ nơi mà những bất thiện pháp đã sinh khởi ấy được đoạn trừ không còn dư sót.

Hãy xét trường hợp người phạm lỗi và hối hận về điều đó. Và họ không thực sự hiểu tâm giải thoát và tuệ giải thoát nơi mà những bất thiện pháp đã sinh khởi ấy được đoạn trừ không còn dư sót. Người ấy nên được bảo rằng: 'Thưa Tôn giả, những phiền não (defilements / những điều ô nhiễm tâm) sinh ra từ sự phạm lỗi đang có mặt nơi ngài, và những phiền não sinh ra từ sự hối hận đang tăng trưởng. Ngài nên từ bỏ những phiền não sinh ra từ sự phạm lỗi và loại bỏ những phiền não sinh ra từ sự hối hận, rồi sau đó phát triển tâm và trí tuệ. Bằng cách này, ngài sẽ trở nên giống như người thứ năm.'

Hãy xét trường hợp người phạm lỗi và không hối hận về điều đó. Và họ không hiểu... Người ấy nên được bảo rằng: 'Thưa Tôn giả, những phiền não sinh ra từ sự phạm lỗi đang có mặt nơi ngài, nhưng những phiền não sinh ra từ sự hối hận không tăng trưởng. Ngài nên từ bỏ những phiền não sinh ra từ sự phạm lỗi, rồi sau đó phát triển tâm và trí tuệ. Bằng cách này, ngài sẽ trở nên giống như người thứ năm.'

Hãy xét trường hợp người không phạm lỗi nhưng lại cảm thấy hối hận. Và họ không hiểu... Người ấy nên được bảo rằng: 'Thưa Tôn giả, những phiền não sinh ra từ sự phạm lỗi không có mặt nơi ngài, nhưng những phiền não sinh ra từ sự hối hận lại tăng trưởng. Ngài nên loại bỏ những phiền não sinh ra từ sự hối hận, rồi sau đó phát triển tâm và trí tuệ. Bằng cách này, ngài sẽ trở nên giống như người thứ năm.'

Hãy xét trường hợp người không phạm lỗi cũng không hối hận. Nhưng họ không hiểu... Người ấy nên được bảo rằng: 'Thưa Tôn giả, những phiền não sinh ra từ sự phạm lỗi không có mặt nơi ngài, và những phiền não sinh ra từ sự hối hận cũng không tăng trưởng. Ngài nên phát triển tâm và trí tuệ. Bằng cách này, ngài sẽ trở nên giống như người thứ năm.'

Và như vậy, này các Tỳ kheo, khi bốn hạng người này được khuyên bảo và hướng dẫn bằng cách so sánh với người thứ năm, họ dần dần đạt đến sự chấm dứt các phiền não."

AN 5.143 Tại Sārandada Sārandadasutta

Một thời Thế Tôn trú gần Vesālī, tại Rừng Lớn (Mahāvana), trong ngôi nhà có mái nhọn (Kūṭāgārasālā).

Khi ấy, vào buổi sáng, Thế Tôn đắp y, mang bát và y, vào thành Vesālī để khất thực.

Lúc bấy giờ, có khoảng năm trăm vị Licchavi đang ngồi họp tại điện thờ Sārandada, và cuộc thảo luận này đã nảy sinh giữa họ: "Sự xuất hiện của năm báu vật là hiếm có trên đời. Năm báu vật nào? Voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, và gia chủ báu. Sự xuất hiện của năm báu vật này là hiếm có trên đời."

Rồi những vị Licchavi đó sai một người ra đường, dặn rằng: "Này ông, xin hãy báo cho chúng tôi biết khi ông thấy Thế Tôn."

Người đó thấy Thế Tôn đang đi tới từ xa. Ông ta đến gặp các vị Licchavi và nói: "Thưa các ngài, Thế Tôn, bậc A-la-hán (perfected one / bậc hoàn thiện), bậc Chánh Đẳng Giác (fully awakened Buddha / bậc giác ngộ hoàn toàn) đang đến. Xin các ngài tùy nghi."

Rồi những vị Licchavi đó đi đến gặp Thế Tôn, đảnh lễ, đứng sang một bên, và thưa với Ngài: "Xin Thế Tôn hãy đến điện thờ Sārandada, vì lòng thương xót." Thế Tôn im lặng nhận lời.

Sau đó, Thế Tôn đi đến điện thờ Sārandada, ngồi vào chỗ đã soạn sẵn, và nói với các vị Licchavi: "Này các Licchavi, các ông vừa ngồi nói chuyện gì vậy? Cuộc nói chuyện nào còn dang dở?"

"Bạch Tôn giả Gotama, cuộc thảo luận này đã nảy sinh giữa chúng con khi đang ngồi họp: 'Sự xuất hiện của năm báu vật là hiếm có trên đời...'"

"Các ông, những người Licchavi, quá đắm chìm vào dục lạc, đó là cuộc thảo luận duy nhất đã nảy sinh! Này các Licchavi, sự xuất hiện của năm báu vật là hiếm có trên đời. Năm báu vật nào?

Sự xuất hiện của một bậc Như Lai (Realized One / bậc đã chứng ngộ), một bậc A-la-hán, một bậc Chánh Đẳng Giác.

Một người giảng dạy giáo pháp và giới luật (teaching and training / lời dạy và kỷ luật) do bậc Như Lai tuyên thuyết.

Một người hiểu được giáo pháp và giới luật do bậc Như Lai tuyên thuyết.

Một người thực hành đúng theo giáo pháp.

Một người biết ơn và đền ơn.

Sự xuất hiện của năm báu vật này là hiếm có trên đời."

AN 5.144 Tại Tikaṇḍakī Tikaṇḍakīsutta

Một thời Thế Tôn trú gần Sāketa, trong rừng Tikaṇḍakī. Tại đây, Thế Tôn gọi các Tỳ kheo: "Này các Tỳ kheo!"

"Thưa vâng, bạch Thế Tôn," họ đáp lời. Thế Tôn dạy điều này:

1. "Này các Tỳ kheo, một Tỳ kheo nên thỉnh thoảng thiền quán, nhận thức điều bất tịnh (repulsive / không đẹp) trong cái tịnh (unrepulsive / đẹp),

2. nhận thức điều tịnh trong cái bất tịnh,

3. nhận thức điều bất tịnh trong cả cái tịnh và cái bất tịnh, và

4. nhận thức điều tịnh trong cả cái bất tịnh và cái tịnh.

5. Một Tỳ kheo nên thỉnh thoảng thiền quán, giữ tâm xả (equanimous / quân bình), chánh niệm (mindful / sự tỉnh thức đúng đắn) và tỉnh giác (aware / biết rõ), loại bỏ cả cái bất tịnh và cái tịnh.

Vì lý do gì một Tỳ kheo nên thiền quán nhận thức điều bất tịnh trong cái tịnh? 'Mong rằng tham ái không khởi lên trong ta đối với những thứ khơi dậy tham ái.' Một Tỳ kheo nên thiền quán nhận thức điều bất tịnh trong cái tịnh vì lý do này.

Vì lý do gì một Tỳ kheo nên thiền quán nhận thức điều tịnh trong cái bất tịnh? 'Mong rằng tức giận không khởi lên trong ta đối với những thứ gây ra tức giận.' ...

Vì lý do gì một Tỳ kheo nên thiền quán nhận thức điều bất tịnh trong cả cái tịnh và cái bất tịnh? 'Mong rằng tham ái không khởi lên trong ta đối với những thứ khơi dậy tham ái. Mong rằng tức giận không khởi lên trong ta đối với những thứ gây ra tức giận.' ...

Vì lý do gì một Tỳ kheo nên thiền quán nhận thức điều tịnh trong cả cái bất tịnh và cái tịnh? 'Mong rằng tức giận không khởi lên trong ta đối với những thứ gây ra tức giận. Mong rằng tham ái không khởi lên trong ta đối với những thứ khơi dậy tham ái.' ...

Vì lý do gì một Tỳ kheo nên thiền quán giữ tâm xả, chánh niệm và tỉnh giác, loại bỏ cả cái bất tịnh và cái tịnh? 'Mong rằng không có tham ái đối với những thứ khơi dậy tham ái, không có tức giận đối với những thứ gây ra tức giận, hay si mê đối với những thứ nuôi dưỡng si mê khởi lên trong ta dưới bất kỳ hình thức nào.' Vì lý do này, một Tỳ kheo nên thiền quán giữ tâm xả, chánh niệm và tỉnh giác, loại bỏ cả cái bất tịnh và cái tịnh."

AN 5.145 Địa ngục Nirayasutta

"Này các Tỳ kheo, người có năm phẩm chất sẽ bị đọa vào địa ngục. Năm phẩm chất nào? Họ sát sinh, trộm cắp, tà dâm, nói dối, và uống rượu bia, các chất gây say. Người có năm phẩm chất này sẽ bị đọa vào địa ngục.

Người có năm phẩm chất sẽ được sinh lên cõi trời. Năm phẩm chất nào? Họ không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, và không uống rượu bia, các chất gây say. Người có năm phẩm chất này sẽ được sinh lên cõi trời."

AN 5.146 Người bạn Mittasutta

"Này các Tỳ kheo, các ông không nên kết giao với một người bạn Tỳ kheo có năm phẩm chất. Năm phẩm chất nào? Họ khởi xướng các công việc xây dựng. Họ đảm nhận các vấn đề về giới luật. Họ xung đột với các vị Tỳ kheo lãnh đạo. Họ thích đi lang thang dài ngày và vô định. Họ không có khả năng giáo huấn, khuyến khích, khích lệ và truyền cảm hứng cho các ông bằng một bài pháp thoại vào những lúc cần thiết. Này các Tỳ kheo, các ông không nên kết giao với một người bạn Tỳ kheo có năm phẩm chất này.

Các ông nên kết giao với một người bạn Tỳ kheo có năm phẩm chất. Năm phẩm chất nào? Họ không khởi xướng các công việc xây dựng. Họ không đảm nhận các vấn đề về giới luật. Họ không xung đột với các vị Tỳ kheo lãnh đạo. Họ không thích đi lang thang dài ngày và vô định. Họ có khả năng giáo huấn, khuyến khích, khích lệ và truyền cảm hứng cho các ông bằng một bài pháp thoại vào những lúc cần thiết. Các ông nên kết giao với một người bạn Tỳ kheo có năm phẩm chất này."

AN 5.147 Sự bố thí của người không chân chính Asappurisadānasutta

"Này các Tỳ kheo, có năm cách bố thí của người không chân chính. Năm cách nào? Họ bố thí một cách cẩu thả. Họ bố thí thiếu suy nghĩ. Họ không tự tay mình bố thí. Họ bố thí những thứ thừa thãi. Họ bố thí mà không cân nhắc đến hậu quả. Đây là năm cách bố thí của người không chân chính.

Có năm cách bố thí của người chân chính. Năm cách nào? Họ bố thí một cách cẩn thận. Họ bố thí có suy xét. Họ tự tay mình bố thí. Họ không bố thí những thứ thừa thãi. Họ bố thí có cân nhắc đến hậu quả. Đây là năm cách bố thí của người chân chính."

AN 5.148 Sự bố thí của người chân chính Sappurisadānasutta

"Có năm cách bố thí của người chân chính. Năm cách nào? Họ bố thí với niềm tin. Họ bố thí một cách cẩn thận. Họ bố thí đúng lúc. Họ bố thí không vụ lợi. Họ bố thí mà không làm hại mình và người khác.

Sau khi bố thí với niềm tin, ở bất cứ nơi nào quả của sự bố thí đó biểu hiện, họ trở nên giàu có, sung túc và dư dả. Và họ có ngoại hình thu hút, ưa nhìn, đáng yêu, với vẻ đẹp vượt trội.

Sau khi bố thí một cách cẩn thận, ở bất cứ nơi nào quả của sự bố thí đó biểu hiện, họ trở nên giàu có, sung túc và dư dả. Và con cái, vợ, người hầu, người làm công của họ đều muốn lắng nghe. Họ chủ động lắng nghe và cố gắng thấu hiểu.

Sau khi bố thí đúng lúc, ở bất cứ nơi nào quả của sự bố thí đó biểu hiện, họ trở nên giàu có, sung túc và dư dả. Và khi đến lúc thích hợp, họ có được mọi thứ họ cần.

Sau khi bố thí không vụ lợi, ở bất cứ nơi nào quả của sự bố thí đó biểu hiện, họ trở nên giàu có, sung túc và dư dả. Và tâm trí họ có xu hướng tận hưởng năm loại kích thích giác quan tinh tế.

Sau khi bố thí mà không làm hại mình và người khác, ở bất cứ nơi nào quả của sự bố thí đó biểu hiện, họ trở nên giàu có, sung túc và dư dả. Và tài sản của họ không bị tổn hại từ bất cứ đâu, dù là lửa, lụt, vua quan, trộm cướp, hay những người thừa kế không được yêu thương.

Đây là năm cách bố thí của người chân chính."

AN 5.149 Giải thoát tạm thời (1) Paṭhamasamayavimuttasutta

"Này các Tỳ kheo, năm điều này dẫn đến sự suy thoái của một Tỳ kheo đạt được thời giải thoát (temporarily free / giải thoát tạm thời). Năm điều nào? Họ thích thú công việc, nói chuyện, ngủ nghỉ, và hội họp. Và họ không xem xét mức độ giải thoát của tâm mình. Năm điều này dẫn đến sự suy thoái của một Tỳ kheo đạt được thời giải thoát.

Năm điều này không dẫn đến sự suy thoái của một Tỳ kheo đạt được thời giải thoát. Năm điều nào? Họ không thích thú công việc, nói chuyện, ngủ nghỉ, và hội họp. Và họ xem xét mức độ giải thoát của tâm mình. Năm điều này không dẫn đến sự suy thoái của một Tỳ kheo đạt được thời giải thoát."

AN 5.150 Giải thoát tạm thời (2) Dutiyasamayavimuttasutta

"Này các Tỳ kheo, năm điều này dẫn đến sự suy thoái của một Tỳ kheo đạt được thời giải thoát. Năm điều nào? Họ thích thú công việc, nói chuyện, và ngủ nghỉ. Họ không phòng hộ các căn môn (sense doors / cửa ngõ các giác quan) và họ ăn quá nhiều. Năm điều này dẫn đến sự suy thoái của một Tỳ kheo đạt được thời giải thoát.

Năm điều này không dẫn đến sự suy thoái của một Tỳ kheo đạt được thời giải thoát. Năm điều nào? Họ không thích thú công việc, nói chuyện, và ngủ nghỉ. Họ phòng hộ các căn môn và họ có tiết độ trong ăn uống (moderation in eating / ăn uống có chừng mực). Năm điều này không dẫn đến sự suy thoái của một Tỳ kheo đạt được thời giải thoát."