Phẩm về Chư Thiên

AN 7.32 Kính Trọng Sự Tinh Cần Appamādagāravasutta

Rồi, vào lúc đêm khuya, một vị trời rực rỡ, chiếu sáng khắp rừng Jeta, đến gặp Đức Phật, đảnh lễ, đứng sang một bên, và thưa với Ngài:

"Bạch Thế Tôn, bảy điều này không dẫn đến sự suy thoái của một vị Tỷ-kheo đang tu học. Bảy điều đó là gì? Kính trọng Bậc Đạo Sư, kính trọng Giáo Pháp, kính trọng Tăng đoàn (Saṅgha / cộng đồng tu sĩ), kính trọng sự học tập, kính trọng thiền định (immersion / sự tập trung sâu), kính trọng sự tinh cần (diligence / siêng năng, không sao nhãng), và kính trọng sự hiếu khách. Bảy điều này không dẫn đến sự suy thoái của một vị Tỷ-kheo đang tu học."

Vị trời ấy đã thưa như vậy, và Bậc Đạo Sư đã chấp thuận. Rồi vị trời ấy, biết rằng Bậc Đạo Sư đã chấp thuận, đảnh lễ và đi quanh Đức Phật theo chiều bên phải một cách kính cẩn, trước khi biến mất ngay tại đó.

Rồi, khi đêm đã qua, Đức Phật kể lại cho các vị Tỷ-kheo tất cả những gì đã xảy ra, và nói thêm:

"Kính trọng Bậc Đạo Sư và Giáo Pháp,
Và hết lòng kính trọng Tăng đoàn;
Kính trọng thiền định, luôn tinh tấn,
Và hết lòng kính trọng sự học tập.

Một vị Tỷ-kheo kính trọng sự tinh cần
Và lòng hiếu khách
Không thể suy thoái,
Và đã đến gần Niết-bàn."

AN 7.33 Kính Trọng Lòng Xấu Hổ Hirigāravasutta

"Này các vị Tỷ-kheo, đêm nay, một vị trời rực rỡ, chiếu sáng khắp rừng Jeta, đến gặp Ta, đảnh lễ, đứng sang một bên, và thưa với Ta: 'Bạch Thế Tôn, bảy điều này không dẫn đến sự suy thoái của một vị Tỷ-kheo đang tu học. Bảy điều đó là gì? Kính trọng Bậc Đạo Sư, kính trọng Giáo Pháp, kính trọng Tăng đoàn, kính trọng sự học tập, kính trọng thiền định, kính trọng lòng xấu hổ (conscience / sự xấu hổ với tội lỗi), và kính trọng lòng sợ điều ác (prudence / sự ghê sợ tội lỗi). Bảy điều này không dẫn đến sự suy thoái của một vị Tỷ-kheo đang tu học.'"

Đó là những gì vị trời ấy đã thưa. Rồi vị ấy đảnh lễ và đi quanh Ta theo chiều bên phải một cách kính cẩn, trước khi biến mất ngay tại đó.

"Người kính trọng Bậc Đạo Sư và Giáo Pháp,
Hết lòng kính trọng Tăng đoàn;
Kính trọng thiền định, luôn tinh tấn,
Và hết lòng kính trọng sự học tập;

Có lòng xấu hổ và lòng sợ điều ác,
Cung kính và tôn trọng---
Không thể nào suy thoái;
Họ đã đến gần Niết-bàn."

AN 7.34 Dễ Dạy Bảo (Thứ Nhất) Paṭhamasovacassatāsutta

"Này các vị Tỷ-kheo, đêm nay một vị trời... thưa với Ta: 'Bạch Thế Tôn, bảy điều này không dẫn đến sự suy thoái của một vị Tỷ-kheo đang tu học. Bảy điều đó là gì? Kính trọng Bậc Đạo Sư, kính trọng Giáo Pháp, kính trọng Tăng đoàn, kính trọng sự học tập, kính trọng thiền định; dễ dạy bảo (being easy to admonish / dễ tiếp thu lời khuyên răn), và tình bạn tốt đẹp. Bảy điều này không dẫn đến sự suy thoái của một vị Tỷ-kheo đang tu học.'"

Đó là những gì vị trời ấy đã thưa. Rồi vị ấy đảnh lễ và đi quanh Ta theo chiều bên phải một cách kính cẩn, trước khi biến mất ngay tại đó.

"Kính trọng Bậc Đạo Sư và Giáo Pháp,
Và hết lòng kính trọng Tăng đoàn;
Kính trọng thiền định, luôn tinh tấn,
Và hết lòng kính trọng sự học tập.

Người có bạn tốt, dễ dạy bảo,
Cung kính và tôn trọng,
Không thể suy thoái,
Và đã đến gần Niết-bàn."

AN 7.35 Dễ Dạy Bảo (Thứ Hai) Dutiyasovacassatāsutta

"Này các vị Tỷ-kheo, đêm nay một vị trời... thưa với Ta: 'Bạch Thế Tôn, bảy điều này không dẫn đến sự suy thoái của một vị Tỷ-kheo đang tu học. Bảy điều đó là gì? Kính trọng Bậc Đạo Sư, kính trọng Giáo Pháp, kính trọng Tăng đoàn, kính trọng sự học tập, kính trọng thiền định; dễ dạy bảo, và tình bạn tốt đẹp. Bảy điều này không dẫn đến sự suy thoái của một vị Tỷ-kheo đang tu học.'"

Đó là những gì vị trời ấy đã thưa. Rồi vị ấy đảnh lễ và đi quanh Ta theo chiều bên phải một cách kính cẩn, trước khi biến mất ngay tại đó."

Khi Ngài nói điều này, Tôn giả Xá Lợi Phất thưa với Đức Phật:

"Bạch Thế Tôn, con hiểu ý nghĩa chi tiết của lời dạy vắn tắt của Đức Phật như sau.

Đó là khi một vị Tỷ-kheo tự mình kính trọng Bậc Đạo Sư và tán thán sự kính trọng đó. Và vị ấy khuyến khích các vị Tỷ-kheo khác chưa có lòng kính trọng hãy kính trọng Bậc Đạo Sư. Và vị ấy tán thán các vị Tỷ-kheo khác kính trọng Bậc Đạo Sư đúng lúc, một cách chân thật và đúng đắn.

Vị ấy tự mình kính trọng Giáo Pháp ...

Vị ấy tự mình kính trọng Tăng đoàn ...

Vị ấy tự mình kính trọng sự học tập ...

Vị ấy tự mình kính trọng thiền định ...

Vị ấy tự mình dễ dạy bảo ...

Vị ấy tự mình có bạn tốt, và tán thán tình bạn như vậy. Và vị ấy khuyến khích các vị Tỷ-kheo khác chưa có bạn tốt hãy xây dựng tình bạn tốt đẹp. Và vị ấy tán thán các vị Tỷ-kheo khác có bạn tốt đúng lúc, một cách chân thật và đúng đắn.

Đó là cách con hiểu ý nghĩa chi tiết của lời dạy vắn tắt của Đức Phật."

"Lành thay, lành thay, Xá Lợi Phất! Thật tốt khi con hiểu ý nghĩa chi tiết của những gì Ta đã nói vắn tắt như vậy.

Đó là khi một vị Tỷ-kheo tự mình kính trọng Bậc Đạo Sư ... Và vị ấy khuyến khích các vị Tỷ-kheo khác chưa có lòng kính trọng hãy kính trọng Bậc Đạo Sư. Và vị ấy tán thán các vị Tỷ-kheo khác kính trọng Bậc Đạo Sư đúng lúc, một cách chân thật và đúng đắn.

Vị ấy tự mình kính trọng Giáo Pháp ...

Vị ấy tự mình kính trọng Tăng đoàn ...

Vị ấy tự mình kính trọng sự học tập ...

Vị ấy tự mình kính trọng thiền định ...

Vị ấy tự mình dễ dạy bảo ...

Vị ấy tự mình có bạn tốt, và tán thán tình bạn như vậy. Và vị ấy khuyến khích các vị Tỷ-kheo khác chưa có bạn tốt hãy xây dựng tình bạn tốt đẹp. Và vị ấy tán thán các vị Tỷ-kheo khác có bạn tốt đúng lúc, một cách chân thật và đúng đắn.

Đây là cách hiểu ý nghĩa chi tiết của những gì Ta đã nói vắn tắt."

AN 7.36 Người Bạn (Thứ Nhất) Paṭhamamittasutta

"Này các vị Tỷ-kheo, các vị nên kết giao với người bạn có bảy yếu tố. Bảy yếu tố đó là gì? Họ cho những gì khó cho. Họ làm những gì khó làm. Họ chịu đựng những gì khó chịu đựng. Họ tiết lộ bí mật của họ cho bạn. Họ giữ bí mật của bạn. Họ không bỏ rơi bạn lúc gặp khó khăn. Họ không coi thường bạn lúc bạn mất mát. Các vị nên kết giao với người bạn có bảy yếu tố này.

"Người bạn cho đi điều khó cho,
Và làm những việc khó làm.
Họ chịu đựng lời nói khó nghe của bạn,
Và những điều khó kham nhẫn.

Họ nói cho bạn bí mật của họ,
Và giữ gìn bí mật của bạn.
Họ không bỏ rơi bạn lúc gian nan,
Hay coi thường khi bạn mất mát.

Người mà nơi họ
Tìm thấy những điều này, chính là bạn của bạn.
Nếu bạn muốn có một người bạn,
Bạn nên kết giao với người như vậy."

AN 7.37 Người Bạn (Thứ Hai) Dutiyamittasutta

"Này các vị Tỷ-kheo, khi một người bạn có bảy phẩm chất, các vị nên kết giao, đồng hành và gần gũi họ, ngay cả khi họ xua đuổi các vị. Bảy phẩm chất đó là gì? Họ đáng mến, dễ chịu, đáng kính và đáng ngưỡng mộ. Họ khuyên răn bạn và họ chấp nhận lời khuyên răn. Họ nói về những vấn đề sâu sắc. Và họ không xúi giục bạn làm điều xấu. Khi một người bạn có bảy phẩm chất này, các vị nên kết giao, đồng hành và gần gũi họ, ngay cả khi họ xua đuổi các vị.

"Họ được yêu mến, kính trọng, và ngưỡng mộ,
Là người khuyên răn và chấp nhận lời khuyên răn,
Nói về những vấn đề sâu sắc,
Và không xúi giục bạn làm điều xấu.

Người mà nơi họ
Tìm thấy những điều này, chính là bạn của bạn.
Nếu bạn muốn có một người bạn,
Nhân từ và thông cảm,
Bạn nên kết giao với người như vậy,
Ngay cả khi họ xua đuổi bạn."

AN 7.38 Phân Tích Biện Giải (Thứ Nhất) Paṭhamapaṭisambhidāsutta

"Này các vị Tỷ-kheo, một vị Tỷ-kheo có bảy phẩm chất sẽ sớm nhận ra bốn loại phân tích biện giải (textual analysis / sự hiểu biết thấu đáo về giáo pháp) và sống sau khi đã đạt được chúng bằng tuệ giác (insight / sự hiểu biết sâu sắc, trí tuệ trực tiếp) của chính mình. Bảy phẩm chất đó là gì?

Đó là khi một vị Tỷ-kheo thực sự hiểu rõ: 'Đây là tâm uể oải sao nhãng (mental sluggishness / trạng thái tâm trí lờ đờ, thiếu năng động)'.

Vị ấy thực sự hiểu rõ tâm co rút bên trong là 'tâm co rút bên trong'.

Vị ấy thực sự hiểu rõ tâm phân tán bên ngoài là 'tâm phân tán bên ngoài'.

Vị ấy biết các cảm thọ (feelings / cảm giác dễ chịu, khó chịu hoặc trung tính) khi chúng sinh khởi, khi chúng tồn tại, và khi chúng diệt đi.

Vị ấy biết các nhận biết (perceptions / tưởng, nhận ra) khi chúng sinh khởi, khi chúng tồn tại, và khi chúng diệt đi.

Vị ấy biết các suy nghĩ (thoughts / tư duy, ý niệm) khi chúng sinh khởi, khi chúng tồn tại, và khi chúng diệt đi.

Các dạng thức của các phẩm chất—phù hợp hay không phù hợp, thấp kém hay cao thượng, hoặc những phẩm chất thuộc về phần tối hay phần sáng—được nắm bắt đúng đắn, chú tâm, ghi nhớ trong tâm, và thấu hiểu bằng trí tuệ (wisdom / sự hiểu biết đúng đắn).

Một vị Tỷ-kheo có bảy phẩm chất này sẽ sớm nhận ra bốn loại phân tích biện giải và sống sau khi đã đạt được chúng bằng tuệ giác của chính mình."

AN 7.39 Phân Tích Biện Giải (Thứ Hai) Dutiyapaṭisambhidāsutta

"Này các vị Tỷ-kheo, nhờ có bảy phẩm chất, Tôn giả Xá Lợi Phất đã nhận ra bốn loại phân tích biện giải và sống sau khi đã đạt được chúng bằng tuệ giác của chính mình. Bảy phẩm chất đó là gì?

Đó là khi Tôn giả Xá Lợi Phất thực sự hiểu rõ: 'Đây là tâm uể oải sao nhãng'.

Ngài thực sự hiểu rõ tâm co rút bên trong là 'tâm co rút bên trong'.

Ngài thực sự hiểu rõ tâm phân tán bên ngoài là 'tâm phân tán bên ngoài'.

Ngài biết các cảm thọ, nhận biết, và suy nghĩ khi chúng sinh khởi, khi chúng tồn tại, và khi chúng diệt đi.

Các dạng thức của các phẩm chất—phù hợp hay không phù hợp, thấp kém hay cao thượng, hoặc những phẩm chất thuộc về phần tối hay phần sáng—được nắm bắt đúng đắn, chú tâm, ghi nhớ trong tâm, và thấu hiểu bằng trí tuệ.

Nhờ có bảy phẩm chất này, Tôn giả Xá Lợi Phất đã nhận ra bốn loại phân tích biện giải và sống sau khi đã đạt được chúng bằng tuệ giác của chính mình."

AN 7.40 Làm Chủ Tâm (Thứ Nhất) Paṭhamavasasutta

"Này các vị Tỷ-kheo, một vị Tỷ-kheo có bảy phẩm chất sẽ làm chủ được tâm mình và không bị tâm làm chủ. Bảy phẩm chất đó là gì? Đó là khi một vị Tỷ-kheo khéo léo trong thiền định, khéo léo trong việc nhập thiền định, khéo léo trong việc duy trì thiền định, khéo léo trong việc xuất thiền định, khéo léo trong việc làm cho tâm hoan hỷ để thiền định, khéo léo trong các đề mục thiền định (meditation subjects for immersion / các đối tượng để tập trung tâm khi thiền), và khéo léo trong việc hướng tâm đã được thanh lọc bởi thiền định. Một vị Tỷ-kheo có bảy phẩm chất này sẽ làm chủ được tâm mình và không bị tâm làm chủ."

AN 7.41 Làm Chủ Tâm (Thứ Hai) Dutiyavasasutta

"Này các vị Tỷ-kheo, nhờ có bảy phẩm chất, Tôn giả Xá Lợi Phất đã làm chủ được tâm mình và không bị tâm làm chủ. Bảy phẩm chất đó là gì? Tôn giả Xá Lợi Phất khéo léo trong thiền định, khéo léo trong việc nhập thiền định, khéo léo trong việc duy trì thiền định, khéo léo trong việc xuất thiền định, khéo léo trong việc làm cho tâm hoan hỷ để thiền định, khéo léo trong các đề mục thiền định, và khéo léo trong việc hướng tâm đã được thanh lọc bởi thiền định. Nhờ có bảy phẩm chất này, Tôn giả Xá Lợi Phất đã làm chủ được tâm mình và không bị tâm làm chủ."

AN 7.42 Tốt Nghiệp (Thứ Nhất) Paṭhamaniddasasutta

Khi ấy, Tôn giả Xá Lợi Phất vào buổi sáng đắp y, mang bát và y, vào thành Xá Vệ để khất thực. Rồi ngài nghĩ: "Còn quá sớm để đi khất thực ở Xá Vệ. Sao mình không đến tu viện của các du sĩ ngoại đạo (wanderers of other religions / những người tu hành không theo Phật giáo)?"

Rồi ngài đến tu viện của các du sĩ ngoại đạo và chào hỏi với các du sĩ ở đó. Sau khi chào hỏi và chuyện trò lịch sự xong, ngài ngồi sang một bên.

Lúc bấy giờ, khi các du sĩ ngoại đạo ấy đang ngồi lại với nhau, cuộc thảo luận này đã nảy sinh giữa họ: "Thưa các đạo hữu, bất kỳ ai sống đời sống phạm hạnh trọn vẹn và thanh tịnh trong mười hai năm thì đủ tiêu chuẩn để được gọi là một 'Tỷ-kheo tốt nghiệp'."

Tôn giả Xá Lợi Phất không tán thành cũng không bác bỏ lời tuyên bố đó của các du sĩ ngoại đạo. Ngài đứng dậy khỏi chỗ ngồi, nghĩ rằng: "Ta sẽ tìm hiểu ý nghĩa của lời tuyên bố này từ chính Đức Phật."

Rồi Tôn giả Xá Lợi Phất đi khất thực ở Xá Vệ. Sau bữa ăn, khi đi khất thực về, ngài đến gặp Đức Phật, đảnh lễ, ngồi sang một bên, và kể lại những gì đã xảy ra, rồi thưa thêm:

"Bạch Thế Tôn, trong giáo pháp và giới luật này, chúng ta có thể mô tả một vị Tỷ-kheo là 'tốt nghiệp' chỉ vì vị ấy đã hoàn thành một số năm nhất định không?"

"Không, Xá Lợi Phất, chúng ta không thể. Ta tuyên bố bảy tiêu chuẩn này để tốt nghiệp sau khi đã tự mình chứng ngộ bằng tuệ giác.

Bảy điều đó là gì? Đó là khi một vị Tỷ-kheo có lòng nhiệt thành tha thiết để thực hành sự học tập... để thẩm xét giáo pháp... để loại bỏ các ham muốn (desires / lòng khao khát, dục vọng)... để ẩn cư (retreat / sự lui về nơi yên tĩnh để tu tập)... để khơi dậy năng lực (energy / sự tinh tấn, nghị lực)... để có tỉnh thức (mindfulness / sự chú tâm, ghi nhớ không quên) và sự tỉnh giác (alertness / sự nhận biết rõ ràng)... để thâm nhập về mặt lý thuyết. Và vị ấy không đánh mất những ước muốn này trong tương lai. Đây là bảy tiêu chuẩn để tốt nghiệp mà Ta tuyên bố sau khi đã tự mình chứng ngộ bằng tuệ giác. Một vị Tỷ-kheo có bảy tiêu chuẩn tốt nghiệp này thì đủ tiêu chuẩn để được gọi là một 'Tỷ-kheo tốt nghiệp'. Điều này đúng cho dù vị ấy đã sống đời sống phạm hạnh trọn vẹn và thanh tịnh trong mười hai năm, hai mươi bốn năm, ba mươi sáu năm, hay bốn mươi tám năm."

AN 7.43 Tốt Nghiệp (Thứ Hai) Dutiyaniddasasutta

TÔI NGHE NHƯ VẦY. Một thời Đức Phật trú gần Kosambī, tại Tu viện Ghosita.

Khi ấy, Tôn giả A Nan vào buổi sáng đắp y, mang bát và y, vào thành Kosambī để khất thực. Rồi ngài nghĩ: "Còn quá sớm để đi khất thực ở Kosambī. Sao mình không đến tu viện của các du sĩ ngoại đạo?"

Rồi ngài đến tu viện của các du sĩ ngoại đạo và chào hỏi với các du sĩ ở đó. Sau khi chào hỏi và chuyện trò lịch sự xong, ngài ngồi sang một bên.

Lúc bấy giờ, khi các du sĩ ngoại đạo ấy đang ngồi lại với nhau, cuộc thảo luận này đã nảy sinh giữa họ: "Thưa các đạo hữu, bất kỳ ai sống đời sống phạm hạnh trọn vẹn và thanh tịnh trong mười hai năm thì đủ tiêu chuẩn để được gọi là một 'Tỷ-kheo tốt nghiệp'."

Tôn giả A Nan không tán thành cũng không bác bỏ lời tuyên bố đó của các du sĩ ngoại đạo. Ngài đứng dậy khỏi chỗ ngồi, nghĩ rằng: "Ta sẽ tìm hiểu ý nghĩa của lời tuyên bố này từ chính Đức Phật."

Rồi Tôn giả A Nan đi khất thực ở Kosambī. Sau bữa ăn, khi đi khất thực về, ngài đến gặp Đức Phật, đảnh lễ, ngồi sang một bên, và kể lại những gì đã xảy ra, rồi thưa thêm:

"Bạch Thế Tôn, trong giáo pháp và giới luật này, chúng ta có thể mô tả một vị Tỷ-kheo là 'tốt nghiệp' chỉ vì vị ấy đã hoàn thành một số năm nhất định không?"

"Không, A Nan, chúng ta không thể. Đây là bảy tiêu chuẩn để tốt nghiệp mà Ta tuyên bố sau khi đã tự mình chứng ngộ bằng tuệ giác.

Bảy điều đó là gì? Đó là khi một người có niềm tin (faithful / lòng tin tưởng vững chắc), có lòng xấu hổ, có lòng sợ điều ác, học rộng, siêng năng (energetic / có nghị lực, tinh tấn), tỉnh thức, và có trí tuệ. Đây là bảy tiêu chuẩn để tốt nghiệp mà Ta tuyên bố sau khi đã tự mình chứng ngộ bằng tuệ giác. Một vị Tỷ-kheo có bảy tiêu chuẩn tốt nghiệp này thì đủ tiêu chuẩn để được gọi là một 'Tỷ-kheo tốt nghiệp'. Điều này đúng cho dù vị ấy đã sống đời sống phạm hạnh trọn vẹn và thanh tịnh trong mười hai năm, hai mươi bốn năm, ba mươi sáu năm, hay bốn mươi tám năm."